काठमाडौँ । आईफोन विश्वको सबैभन्दा लोकप्रिय स्मार्टफोनमध्ये एक हो र यसको नामको अगाडि जोडिएको आई ‘i’  अक्षर यसको पहिचान बनिसकेको छ । आईम्याक, आईप्याड, आईपड जस्ता एप्पलका धेरै उत्पादनहरूमा यो ‘आई’ अक्षर सामान्य छ ।

तर के तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ, यो ‘आई’ को अर्थ के हो ? यो केवल एउटा अक्षर होइन, यसको पछाडि एउटा सम्पूर्ण कथा र इन्टरनेटको प्रारम्भिक दिनदेखि जोडिएको एप्पलको एक भिजन लुकेको छ । 

यो अक्षर एप्पलका उत्पादनहरूको शृङ्खलाको आवश्यक भाग बनेको छ । यसको खास कथा छ । एप्पलले पहिलो पटक ‘आई’ लाई आफ्नो आईम्याक कम्प्युटरसँगै प्रस्तुत गरेको थियो । त्यस समय कम्पनीले ‘आई’ केवल एक अक्षर नभई यसको धेरै अर्थ भएको बताएको थियो ।

यो ‘आई’ अक्षरको कथा सन् १९९८ मा सुरु हुन्छ, जब एप्पलले आफ्नो आईम्याक कम्प्युटर लन्च गरेको थियो । त्यो समय इन्टरनेट बिस्तारै सामान्य मानिसको घरसम्म पुग्दै थियो । त्यस बेला एप्पलले आफ्नो यस नयाँ कम्प्युटरको नाममा रहेको ‘आई’ को एक नभई पाँचवटा अर्थ भएको बताएको थियो ।

यो केवल एउटा अक्षर नभई कम्पनीको सम्पूर्ण भिजनलाई दर्साउँथ्यो । एप्पल आफ्ना उपकरणहरू केवल मेसिन नभई मानिसको जीवनलाई राम्रो बनाउने औजार हो भन्न चाहन्थ्यो । यो ‘आई’ एप्पलको पहिचानको यस्तो हिस्सा बन्यो कि जब पनि कुनै नयाँ व्यक्तिगत उपकरण लन्च भयो, यसको नाममा पनि यो समावेश भयो ।

के छन् ‘आई’ का पाँच अर्थ?

• इन्टरनेट (Internet): यसको पहिलो र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण अर्थ इन्टरनेट थियो । iMac इन्टरनेटसँग जोड्न एकदमै सजिलो बनाउने पहिलो कम्प्युटरहरूमध्ये एक थियो ।
• इन्डिभिजुअल (Individual): यसको अर्थ यो उपकरण व्यक्तिगत प्रयोगको लागि हो, अर्थात् ‘तपाईंको आफ्नै व्यक्तिगत कम्प्युटर’ ।
• इन्स्ट्रक्ट (Instruct): अर्थात्, यो उपकरण सिक्ने र सिकाउनमा मद्दत गर्नेछ । यो एक शैक्षिक औजार पनि हो ।
• इन्फर्म (Inform): यसले तपाईंलाई जानकारी दिनेछ र विश्वसँग जोडी राख्नेछ ।
• इन्स्पायर (Inspire): र अन्तमा, यसले तपाईंलाई केही नयाँ र रचनात्मक गर्नका लागि प्रेरित गर्नेछ ।

एप्पलले आईफोन, आईप्याड र आईपड जस्ता उत्पादनहरू लन्च गर्दा ‘आई’ उपसर्गलाई कायम राख्यो (यद्यपि वाच र टिभीसँग यो परम्परा बदलियो) । यो यस कुराको सङ्केत थियो कि यी सबै उपकरणहरू पनि यिनै पाँच सिद्धान्तमा आधारित छन् ।

आज के छ ‘आई’ को अर्थ?

आजको समयमा ‘आई’ को अर्थ यी पाँच शब्दभन्दा पनि अगाडि बढिसकेको छ । अब यो एप्पलको ब्रान्ड पहिचानको मुख्य हिस्सा बनेको छ । जब हामी आईफोन वा आईप्याड देख्छौँ, तब हामी तुरुन्तै त्यसलाई एप्पलको एउटा आविष्कारक, प्रिमियम र प्रयोगकर्ता-मैत्री उत्पादनको रूपमा चिन्छौँ ।