वासिङ्टन डिसी । राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकाका सैन्य नेतृत्वलाई रुस र चीनजस्ता अन्य देशहरूसँग तालमेल मिलाउन ३० वर्षभन्दा बढी समयपछि पहिलो पटक अमेरिकी आणविक हतियारको परीक्षण पुनः सुरु गर्न आह्वान गरेका छन्।

दक्षिण कोरियामा चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङसँग भेट्नु ठिक अगाडि ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, ‘अन्य देशहरूको परीक्षण कार्यक्रमका कारण, मैले डिपार्टमेन्ट अफ वारलाई समान आधारमा हाम्रा आणविक हतियारहरूको परीक्षण सुरु गर्न निर्देशन दिएको छु।’

ट्रम्पले अमेरिकासँग अन्य कुनै पनि देशको तुलनामा बढी आणविक हतियार रहेको, रुस दोस्रोमा र चीन ‘धेरै पछि तेस्रो’ रहेको बताएका छन्। अमेरिकाले सन् १९९२ देखि आणविक हतियार परीक्षण गरेको छैन। यो घोषणा ट्रम्पले रुसले परीक्षण गरेको असीमित दूरी भएको आणविक शक्तिबाट सञ्चालित मिसाइलको केही दिनपछि आएको हो।

ट्रम्पको पोस्टमा परीक्षण कसरी हुनेछ भन्नेबारे विस्तृत जानकारी छैन, तर उनले ‘प्रक्रिया तुरुन्तै सुरु हुनेछ’ भनेर लेखेका छन्। यो कदम अमेरिकाको लामो समयदेखिको नीतिमा स्पष्ट रूपमा विपरीत देखिन्छ। अन्तिम अमेरिकी आणविक हतियार परीक्षण सन् १९९२ मा भएको थियो, त्यसपछि शीत युद्धको अन्त्य हुँदा तत्कालीन रिपब्लिकन राष्ट्रपति जर्ज एच.डब्लु. बुसले यसलाई स्थगित गरेका थिए।

ट्रम्पको पोस्ट सी जिनपिङ दक्षिण कोरियामा सन् २०१९ यताको पहिलो प्रत्यक्ष भेटका लागि अवतरण गर्नु ठिक अगाडि आएको थियो। ट्रम्प सीलाई भेट्न गिम्हे अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलतर्फ जाँदै गर्दा मरीन वन हेलिकप्टरमा सवार भएको बेला यो पोस्ट सार्वजनिक भएको थियो।

अमेरिकाले अन्तिम पटक आणविक बम परीक्षण सेप्टेम्बर २३, १९९२ मा गरेको थियो। यो परीक्षण पश्चिमी राज्य नेभाडामा रहेको भूमिगत सुविधामा गरिएको थियो।

विश्वको पहिलो आणविक बम विकासमा केन्द्रीय भूमिका खेलेको लस अलामोस राष्ट्रिय प्रयोगशालाका अनुसार, ‘डिभाइडर’ कोड नाम दिइएको यो परियोजना अमेरिकाले गरेको १,०५४ औँ आणविक हतियार परीक्षण थियो। लास भेगासबाट १०५ किमी उत्तरमा रहेको नेभाडा परीक्षण स्थल अझै पनि अमेरिकी सरकारद्वारा सञ्चालन गरिन्छ।
बीबीसी