विराटनगर । जेनजी आन्दोलनपछि काठमाडौंमा दिएको एक भाषणले रातारात चर्चामा आएका युवा हुन्, २१ वर्षीय प्रवेश दाहाल । सामाजिक सञ्जालमा उनको भाषण भाइरल भएपछि धेरैले उनलाई प्रखर वक्ता र भविष्यको नेताको रूपमा हेरे । कतिपयले त उनलाई दिवंगत नेता मदन भण्डारीको ‘दोस्रो रूप’ को उपमा समेत दिए । 

आन्दोलनले जन्माएको एक सशक्त युवा आवाजको रूपमा स्थापित प्रवेश आन्दोलनपछिको वार्ता समितिमा समेत सक्रिय थिए । पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रम, नयाँ दलहरूको उदय र आउँदो निर्वाचनको सन्दर्भमा उनी के सोच्छन् ? मदन भण्डारी र जबजप्रतिको उनको बुझाइ के हो ? यिनै विषयमा केन्द्रित रहेर उनीसँग गरिएको कुराकानीको सम्पादित अंश :

जेनजी आन्दोलनपछि काठमाडौंमा तपाईंले दिनुभएको एउटा भाषण भाइरल भयो र तपाईंलाई ‘मदन भण्डारीको दोस्रो रूप’ भनेर प्रचार गरियो । तपाईंले समग्रमा मदन भण्डारीलाई कसरी बुझ्नुभएको छ ?

मदन भण्डारी एउटा जनताको नेता र जनताको आवाज उठाउने मान्छे हुनुहुन्थ्यो । उहाँको पृष्ठभूमि र राजनीतिक विचारहरू बुझ्दा उहाँले आफ्नो एजेन्डा र भिजन बनाएरै राजनीतिक दल बनाउनुभएको थियो । उहाँ अहिले पनि जनताको जनमानसमा बसिरहनुभएका व्यक्ति हुनुहुन्छ र उहाँको आवाज अझै पनि मानिसको कानमा गुञ्जिरहन्छ । उहाँलाई जनताको पक्षको नेता हो भन्न सकिन्छ ।

त्यसो भए तपाईं मदन भण्डारीबाट प्रेरित हुनुहुन्छ भन्न मिल्छ ?

मदन भण्डारीप्रति प्रेरित भन्दा पनि उहाँका विचारहरू मनपर्छ ।

मदन भण्डारीले लिनुभएको मुख्य विचार भनेको ‘जबज’ (जनताको बहुदलीय जनवाद) हो । जबजको बारेमा तपाईंको बुझाइ के हो ?

जनताको बहुदलीय जनवाद मदन भण्डारीको विचार हो । उहाँको छुट्टै भिजन हो । तर अहिले चाहिँ उहाँको नाम बेचेर पार्टी चलिरहेको छ भन्नुपर्छ । जबज भनेको बहुदलीय प्रतिस्पर्धामा कम्युनिस्ट पार्टीहरूलाई पनि समाहित गर्ने, जनताबाट निर्वाचित भएर श्रेष्ठता हासिल गर्ने एउटा नीति हो ।

तपाईंलाई जेनजी मुभमेन्टको एक अगुवाको रूपमा हेरिएको छ । जेनजी आन्दोलन, सरकार निर्माणलगायत अहिलेसम्मका गतिविधिहरूलाई कसरी हेर्नुभएको छ ?

हो, त्यसपछि हामी वार्ता समिति बनाएर छलफलमा गयौं । जेनजीहरूको एकता हुनेमा हामी बस्यौं, तर जेनजीको पार्टी नै बनाउनेमा हामी बसेका थिएनौं । हाम्रो मुख्य माग यो आन्दोलनलाई संस्थागत गर्नुपर्छ भन्ने हो । सरकार बन्दा नै आन्दोलनका माग संस्थागत हुनुपर्थ्यो, त्यो भएन । तर अझै पनि यो आन्दोलन संस्थागत हुनुपर्छ । यसका निम्ति हामी जुनसुकै ठाउँमा पनि उपस्थित हुन तयार छौं ।

तपाईंहरुको माग भ्रष्टाचार विरोधी थियो । नयाँ सरकार बनेपछि भ्रष्टाचार छानबिनको पहल भइरहेको छ ?

देशमा भ्रष्टाचार व्याप्त थियो । नेपालका सबै जनता यसबाट वाक्कदिक्क थिए । जेनजीहरु पनि त्यो विषयमा जानकार थिए र अब भ्रष्टाचार अन्त्यको पहल आफैंले गर्नुपर्छ भनेर आन्दोलनमा होमिए । आन्दोलन सफल पनि भयो । तर त्यसपछि बनेको सरकारले २०४७ सालयताका सार्वजनिक पद धारणा गरेका राजनीतिक तथा प्रशासनिक व्यक्तिहरुको सम्पत्ति छानबिनको पहल गरेको छैन । 

हामी यो सरकारलाई तत्कालै भ्रष्टाचार छानबिनको लागि सशक्त आयोग बनाएर काम अगाडि बढाउन आग्रह गर्छौं । भ्रष्टाचार गर्नु भनेको विदेशमा रहेका नेपाली युवाको रगत र पसिनामा पौडी खेल्नु हो । त्यसकारण यसको छानबिनका लागि सरकार गम्भीर बन्नुपर्छ ।

तपाईंको मुख्य राजनीतिक एजेन्डाहरू के–के हुन् ? तपाईंले प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी र प्रदेश खारेजीको कुरा उठाउँदै आउनुभएको छ नि ?

हाम्रो धारणा प्रत्यक्ष कार्यकारी प्रधानमन्त्री नै हो । जहाँसम्म प्रदेशको कुरा छ, हामीले प्रदेश खारेज नै हो भनेका छौं । तर यदि त्यो सम्भव नभए प्रदेशको संरचनालाई मितव्ययी बनाउन सकिन्छ । प्रदेशको आर्थिक भार धेरै भयो, त्यो भारलाई घटाउनुपर्छ । प्रदेशसभाका सांसदहरूलाई घटाएर प्रदेश परिषद् बनाउन सकिन्छ । 

मुख्य कुरा आर्थिक भार घटाएर जनताका समस्या समाधान गर्नेतर्फ लाग्नुपर्छ । विद्यार्थी संगठन, शिक्षक संगठन, कर्मचारी संगठनहरु गैरराजनीतिक संगठन बन्नुपर्छ । किसान, मजदुरको नाममा राजनीति बन्द हुनुपर्छ । 

आउँदो फागुन २१ को चुनावमा तपाईंको भूमिका के हुन्छ ? कतिपयले तपाईंलाई नेता बनेर चुनाव लड्नुपर्छ भनिरहेका छन् नि ?

अहिले तत्कालका लागि राजनीतिमा प्रवेश गरिहाल्ने अवस्था देखिएको छैन । मेरो उमेरले पनि चुनावमा उम्मेद्वार बन्न मिल्दैन । तर यो समाजमा भएका बेथिति, भ्रष्टाचार, अन्याय र अत्याचारका विरुद्ध हाम्रो आवाज उठिरहन्छ । म नयाँ अनुहारहरूलाई सघाउनेछु । अहिले चुनावको तयारीमा मेरो त्यत्रो चासो छैन । मेरो चासो सहिद परिवार र घाइतेहरूको सपना पूरा गर्नुपर्छ भन्नेतर्फ हो ।

तपाईंहरूले नै गरेको आन्दोलनको बलमा बनेको सरकारले आन्दोलनकारीलाई नै पक्राउ गरिरहेको छ नि ? यसलाई कसरी हेर्नुहुन्छ ?

यो गलत हो । अहिले भिडियो फुटेजको आधारमा मान्छे पक्राउ गरिराखिएको छ । भिडियोमा जति क्यामेरा घुमायो, त्यति मात्र देखिने हो, नघुमाएको ठाउँको देखिँदैन । आवेशमा आएर भएका घटनाहरूमा सबैलाई कारबाही गर्ने कुरा भएन । भदौ २३ र २४ गतेको घटनाको छानबिनका लागि बनेको गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वको आयोगले छानबिन गरेर दोषी देखियो भने मात्रै कारबाही हुनुपर्छ भन्ने हाम्रो धारणा हो ।

निर्वाचन प्रणाली र निर्वाचनबारे तपाईंको धारणा के हो ?

आगामी निर्वाचनमा विदेशमा भएका युवाले भोट हाल्न पाउनुपर्छ । सकेसम्म बे–जिल्ला (स्थायी ठेगाना भएको जिल्ला भन्दा बाहिर) भोटको व्यवस्था हुनुपर्छ । अर्थात् कुनै व्यक्ति कामको सिलसिलामा देशको कुनै पनि क्षेत्रमा छ भने उसले आफ्नो गृह क्षेत्रको उम्मेदवारलाई र समानुपातिकतर्फको भोट आफू उपस्थित रहेको ठाउँबाटै हाल्न पाउने व्यवस्था हुनुपर्छ । यो हाम्रो मुख्य माग हो ।