काठमाडौँ । मुक्तिनाथ विकास बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत प्रद्युमन पोखरेलले कृषि क्षेत्रमा प्रवाह हुने कर्जामा उच्च जोखिम र कमजोर कर्जा गुणस्तर  प्रमुख चुनौतीको रूपमा रहेको बताएका छन्।

काठमाडौँमा आयोजित ‘मुक्तिनाथ एग्रो फाइनान्सिङ ३६०’ कार्यक्रममा बोल्दै सीईओ पोखरेलले नेपालको कृषि वित्तका चुनौती, अवसर र सुधारका उपायहरू औँल्याए।  पोखरेलले कृषि कर्जा लगानीमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले उच्च जोखिम महसुस गरिरहेको बताए। 

‘कृषि ऋणमा उच्च जोखिम छ र ‘क्रेडिट क्वालिटी’ कमजोर देखिएको छ,’ उनले भने, ‘आयातमा निर्भरता बढ्दै गएको छ भने घरेलु उत्पादन क्षमता कमजोर बन्दै गएको छ।’  उनले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा कृषि कर्जा प्रवाह गर्दा धितो र जमानत सम्बन्धी समस्याहरू विद्यमान रहेको र संस्थागत  पुनःसंरचनाको अभाव देखिएको उल्लेख गरे। 

चुनौतीका बाबजुद कृषि क्षेत्रमा लगानीको प्रचुर सम्भावना रहेको पोखरेलले बताए । ‘मूल्य शृङ्खला मा लगानी र डिजिटल वित्तीय सेवा तथा कृषि प्रविधिको प्रयोगले उत्पादकत्व बढाउन सकिन्छ,’ उनले भने। 

उनले सहकारी, लघुवित्त, विकास बैंक र सम्पूर्ण बैंकिङ प्रणालीबाट ग्रामीण क्षेत्रमा वित्तीय पहुँच विस्तार गर्न सकिने अवसर रहेको बताए । 

साथै, सरकार, निजी क्षेत्र, किसान र वित्तीय संस्थाहरू बिचको सहकार्य बढाउन सके कृषि बिमा र कर्जा सुरक्षणमार्फत जोखिम न्यूनीकरण गर्न सकिने उनको भनाइ थियो। 

सीईओ पोखरेलले कृषि क्षेत्रको सुधारका लागि तीनै तहका सरकारको भूमिका स्पष्ट हुनुपर्ने सुझाव दिए । उनले भने, ‘साना किसानको लागि स्थानीय निकाय, ठुला किसान र ‘मोडेल फार्मिङ’ का लागि प्रादेशिक सरकार तथा नीति, नियम र ऐनका लागि केन्द्रीय सरकारले नेतृत्व लिनुपर्छ।’ 

उनले कृषि अनुदान वितरणमुखी नभई उत्पादन र नतिजासँग जोडिनुपर्ने बताउँदै सबै बालीमा छर्नुभन्दा मुख्य उत्पादनहरूमा केन्द्रित हुनुपर्ने बताए।