अहमदाबाद । स्कोर बोर्डमा कुनै रन (०-०) थिएन र चार बल फ्याँकिइसकेको थियो। सञ्जु सामसनले आफ्ना अघिल्ला दुई इनिङ्समा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आफ्नो उपस्थिति जनाइसकेका थिए। तर, यो नयाँ दिन थियो, सबैभन्दा ठूलो खेलको दिन। 

उनी यस्तो विपक्षीको सामना गर्दै थिए, जसको विरुद्ध केही साताअघि मात्र उनी यति नराम्ररी संघर्ष गर्दै थिए कि त्यसैकारण उनले टोलीमा आफ्नो स्थान नै गुमाएका थिए। म्याट हेनरीले नयाँ बललाई मज्जाले स्विङ गराइरहेका थिए र एलबीडब्लूका लागि एकपटक अपिलसमेत गरिसकेका थिए।

त्यसपछि सामसन क्रिजबाट अघि बढे र हेनरीको बललाई लङ-अन बाउन्ड्री पार गराइदिए।

पक्कै पनि उनले त्यस्तै गर्नेथिए। यस टी-२० विश्वकपमा सामसनको यो पाँचौं खेल थियो। पहिलो ओभरमै स्ट्राइक पाउने यो उनको चौथो अवसर थियो। अघिल्ला हरेक अवसरमा उनले पहिलो ओभरमै छक्का प्रहार गरेका थिए र यसपटक पनि उनले त्यही दोहोर्‍याए।

यो नै सामसन हुन्। उनी यसरी नै ब्याटिङ गर्छन्। फाइनल खेल भन्दैमा उनले किन फरक तरिकाले ब्याटिङ गर्थे र?

दोस्रो ओभरको तेस्रो बल सामना गर्दै अभिषेक शर्माले त्यस्तो काम गरे जुन उनी विरलै गर्छन्। उनले शुद्ध रक्षात्मक शट खेले। प्रतियोगिताभरको खराब प्रदर्शन, विशेषगरी अहिले सामना गरिरहेको अफ-स्पिन बलिङविरुद्धको संघर्षले उनलाई यो स्थितिमा पुर्‍याएको थियो। 

तर, उनी यसरी धेरै बेर ब्याटिङ गर्नेवाला थिएनन्। यदि त्यसो गर्थे भने उनी अभिषेक नै हुने थिएनन्। प्रतियोगिताको अधिकांश समय उनी रन बनाउन संघर्षरत थिए, तर उनी फर्ममा छन् वा छैनन् भनेर ठम्याउन उनी क्रिजमा पर्याप्त समय टिकेकै थिएनन्।

आजको दिनमा यो स्पष्ट भयो कि उनी फर्ममा थिएनन्– कम्तिमा हामीले देख्दै आएको जस्तो फर्ममा। जहाँ उनको मुभमेन्ट स्पष्ट हुन्थ्यो र हात खोल्न शरीर सधैं पूर्ण रूपमा सन्तुलित हुन्थ्यो। आज उनी रन त बनाइरहेका थिए, तर पूर्ण रूपमा लयमा थिएनन्।

तर उनले यस्तो इनिङ्स खेले, जुन उनी मात्र खेल्न सक्छन्। उनले १८ बलमै अर्धशतक पूरा गरे, जुन यस प्रतियोगिताकै सबैभन्दा छिटो र टी-२० अन्तर्राष्ट्रियमा उनको तेस्रो छिटो अर्धशतक थियो। उनी क्रिजबाट बाहिर निस्किए, ठाउँ बनाए र बललाई अफ-साइडको माथिबाट उडाइदिए। जब ज्याकब डफीले अफ-साइडमा फिल्डर थुपारेर बललाई उनीबाट टाढा सर्ट-अफ-लेन्थ फाले, उनी क्रिजमा सरेर मिडविकेटको माथिबाट प्रहार गरे। 

उनले यी सब तब गरिरहेका थिए जब उनी बललाई ब्याटको बिचमा पार्न संघर्ष गरिरहेका थिए। बललाई सही तरिकाले प्रहार गर्नुभन्दा बढी उनका शटहरू स्लाइस भइरहेका थिए। केही अवसरमा उनले आफ्नो सन्तुलन गुमाए र बल एज लागेर फाइन-थर्ड बाउन्ड्रीतर्फ गयो। मिसहिट भएका बलहरू फिल्डरको बिचमा वा डाइभ गर्दा पनि नभेट्टाउने ठाउँमा खसे। जब उनी आउट भए, उनको बलमाथिको नियन्त्रण प्रतिशत ७१.४ थियो, र यो आँकडा पनि यथार्थभन्दा बढी देखिएको थियो।

जब तपाईं महान् इनिङ्सको कुरा सोच्नुहुन्छ, तब यस्तो इनिङ्सको याद आउँछ जहाँ ब्याटरले परिस्थिति र बलिङलाई जित्दै अर्कै ग्रहको जस्तो आत्मविश्वास देखाउँछ। अभिषेकले त्यस्ता धेरै इनिङ्स खेलेका छन्। तर यो फरक थियो, र आफ्नै तरिकाले महान् पनि। एउटा ब्याटर जो निरन्तर रन बनाइरहेको छैन, बललाई राम्रोसँग मिडल गरिरहेको छैन, आफैंमा शंका गरिरहेको छ । यो उनले खेलपछिको अन्तर्वार्तामा स्वीकारे, तर पनि आफ्नै शैली र शटहरूमा विश्वास गर्दै जोखिम मोल्न छोडेका छैनन्। त्यो पनि विश्वकपको फाइनलमा। एउटा ब्याटर जो खेलमा प्रभाव छाड्नका लागि बलमाथिको नियन्त्रण गुमाउन र सस्तोमै आउट हुने जोखिम उठाउन पनि तयार थियो।

यद्यपि, उनले अफ-स्पिनरविरुद्ध त्यो जोखिम उठाएनन्। र ती अफ-स्पिनर, ग्लेन फिलिप्सले उक्त ओभरमा जम्मा पाँच रन दिए। त्यसपछि उनले बलिङ नै गरेनन्। र, उनी भारतले सामना गर्ने अपेक्षा गरेको मुख्य अफ-स्पिनर पनि थिएनन्। 

न्युजिल्यान्डले कोल म्याककोन्चीलाई बाहिर राखेको थियो, जसले सेमिफाइनलमा दक्षिण अफ्रिकाका दुई देब्रेहाते ब्याटरलाई एकै ओभरमा आउट गरेका थिए।

न्युजिल्यान्डले फिलिप्सलाई अर्को ओभर किन दिएन? उनीहरूले म्याककोन्चीलाई किन बाहिर राखे? यसको कारण भारतको अर्को ओपनिङ ब्याटर सञ्जु सामसन हुनसक्छन्।

यस विश्वकपमा सामसन भारतको सुरुवाती प्लेइङ ११ मा थिएनन्। तर प्रतियोगिताको पहिलो हाफमा भारतले भोगेको समस्या, विशेषगरी पावरप्लेमा शुद्ध देब्रेहाते शीर्ष तीन ब्याटरले अफ-स्पिनविरुद्ध गरेको संघर्षले गर्दा उनले टिममा फर्किने बाटो पाए। देब्रेहाते ब्याटरको मात्र एकतर्फी लाइनअप तोड्न सामसनलाई ल्याइएको थियो।

सेमिफाइनलमा इंग्ल्यान्डविरुद्ध अर्को एन्डमा सामसन हुँदाहुँदै पनि अभिषेक अफ-स्पिनर (विल ज्याक्स) विरुद्ध सुरुमै हावामा जोखिमपूर्ण शट खेल्दै आउट भएका थिए– यद्यपि उनले सोही ओभरमा ज्याक्सलाई दुई चौका प्रहार गरिसकेका थिए। तर यहाँ फाइनलमा भने अभिषेकले फिलिप्सलाई सम्मान गर्दै त्यो म्याच-अपको जिम्मेवारी सामसनलाई छोडिदिए।

सामसनले त्यो जिम्मेवारी लिऊन् वा नलिऊन्, उनको उपस्थिति नै अभिषेकका लागि यो विकल्प बनिरहेको थियो।

सामसनको इन्ट्रीले भारतको टोलीमा अर्को प्रभाव पारेको थियोः इशान किशनलाई ओपनिङबाट नम्बर ३ मा र तिलक वर्मालाई नम्बर ३ बाट नम्बर ५ मा सार्नु। यसले भारतले भोगिरहेको अर्को ठूलो समस्या समाधान गरिदियो।

दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध ७६ रनले हारेको सुपर एटको खेलसम्म, भारतको पहिलो १० ओभरमा स्पिनविरुद्धको स्कोरिङ रेट (६.९५) यस प्रतियोगिताका सबै पूर्ण सदस्य राष्ट्रमध्ये सबैभन्दा खराब थियो।

अभिषेक बारम्बार छिट्टै आउट भइरहेका थिए, जबकि किशनले स्पिनविरुद्ध छिटो रन त बनाउँथे तर उनी पनि उत्तिकै छिटो आउट हुन्थे (पहिलो १० ओभरमा ४७ बलमा ७७ रन, चार पटक आउट)। यसको अर्थ नम्बर ३ मा तिलक र नम्बर ४ मा सूर्यकुमार यादवले धेरै स्पिनको सामना गर्नुपर्थ्यो, र दुवैलाई रनको गति बढाउन निकै गाह्रो भइरहेको थियो। पहिलो १० ओभरमा ब्याटिङ गर्दा तिलकले स्पिनविरुद्ध ३० बलमा ३० रन र सूर्यकुमारले ३१ बलमा २६ रन मात्र बनाएका थिए, त्यो पनि आउट नभई।

सामसनको प्रवेशले विपक्षीलाई सुरुमै अफ-स्पिनर प्रयोग गर्नबाट रोक्यो। यसले किशनलाई यस्तो भूमिकामा धकेल्यो जहाँ उनले बिचका सुरुवाती ओभरहरूमा क्रिजमा बढी समय बिताउन पाए। यस क्रममा उनले विपक्षीका मुख्य स्पिनरहरूविरुद्ध आक्रामक ब्याटिङ गर्दै उनीहरूलाई तिलक वा सूर्यकुमारविरुद्ध जस्तो हावी हुने मौका नै दिएनन्।

आइतबार जब मिचेल सान्टनरले आफ्नो लेफ्ट-आर्म स्पिन बलिङ ल्याए, सामसनले उनीविरुद्ध कुनै जोखिम उठाएनन्। एउटा अर्थोडक्स ब्याक-कटमा चौका प्रहार गर्नुबाहेक उनले मात्र स्ट्राइक रोटेट गरेर किशनलाई जिम्मेवारी सुम्पिए।

त्यस रात सामसनले सान्टनरविरुद्ध ११ बलमा १० रन बनाए भने किशनले १० बलमै २१ रन जोड्दै आफ्नो ट्रेडमार्क दुई लेग-साइड छक्का प्रहार गरे। जोखिम बाँडफाँड गर्ने यो निकै पुरानो शैली थियो, तर भारतले सम्भवतः सान्टनरलाई न्युजिल्यान्डको मुख्य हतियार मानेर उनीविरुद्ध अनावश्यक जोखिम नलिने बुद्धिमानी निर्णय गरेको थियो।

ती जोखिम अनावश्यक थिए किनभने सामसन, अभिषेक र किशनले अन्य लगभग सबै बलरलाई नराम्ररी चुटिरहेका थिए। यसमा बलरको प्रकार नमिल्ने तर गुणस्तर मिल्ने म्याच-अपहरू पनि समावेश थिए। रचिन रविन्द्र यस विश्वकपमा अप्रत्याशित रूपमा उत्कृष्ट विकेट-टेकर साबित भएका थिए। 

तर भारतले अहमदाबादको यो ब्याटिङ पिचमा उनलाई कुनै सम्मान देखाएन। अभिषेकले रविन्द्रको पहिलो ओभरमै वाइड हुने बललाई पछ्याएर आउट हुँदा पनि भारतीय ब्याटर रोकिएनन्।

जब न्युजिल्यान्डले रवीन्द्रलाई दोस्रो ओभर दिने हिम्मत गर्‍यो, सामसनले लगातार तीन छक्का प्रहार गर्दै उनको धुलाइ गरे। ती सबै सामसनका क्लासिक शट थिए: क्रिजबाट अघि बढेर सिधा प्रहार, मिडविकेटमाथि निर्दयी पुल शट, र वाइड लङ-अफमाथि इनसाइड-आउट शट।

त्यसअघि, क्रिजमा आउनेबित्तिकै किशनले रविन्द्रलाई लगातार दुई चौका प्रहार गरेका थिए। पहिलो चौकाले नै स्पष्ट पारिदिएको थियो कि किन तिलक वा सूर्यकुमारभन्दा किशनले बिचका ओभरहरूमा स्पिन सामना गर्दा भारत धेरै खतरनाक हुन्छ। 

रवीन्द्रको त्यो राम्रो बल थियो, पिचमा ठोक्किएर स्टम्पको माथिल्लो भागमा आइरहेको थियो, हात खोल्ने कुनै ठाउँ थिएन र लेग-साइड बाउन्ड्रीमा पर्याप्त फिल्डर थिए। यो स्पिनरहरूको लागि बिचका ओभरहरूमा फ्याँक्ने सुरक्षित बल हो। तर किशनले आफ्नो हिप खोलेर बललाई सिधा ब्याटले पन्च गर्दै लङ-अन र डिप मिडविकेटको बिचबाट बाटो देखाए।

यो कुनै संयोग होइन कि सामसनको इन्ट्री र त्यसपछिको ब्याटिङ अर्डर परिवर्तनले स्पिनविरुद्ध भारतको भाग्य पूर्ण रूपमा बदलियो। त्यस बिन्दुबाट भारत पहिलो १० ओभरमा स्पिनविरुद्ध सबैभन्दा राम्रो औसत (३६.७५) भएको टोली बन्यो। यद्यपि स्कोरिङ रेटका आधारमा उनीहरू सुपर एटको मध्यतिर मात्र थिए, तर ८.६४ को रनरेट प्रतियोगिताको सुरुवाती अवस्थाभन्दा निकै ठूलो सुधार थियो।

यस फेरबदलले भारतको अन्तिम ओभरहरूको आक्रामकतालाई पनि कुनै असर गरेन, किनकि रिंकु सिंहको पेस-हिटिङ (तीव्र गतिको बलरविरुद्ध प्रहार गर्ने) भूमिकामा तिलक वर्मा सहजै फिट भए। अर्डर परिवर्तनपछि तिलकले डेथ ओभरहरू (१७-२०) मा फास्ट बलरका २५ बल सामना गर्दै २४८.०० को स्ट्राइक रेटमा ६२ रन बनाए। उनले सात छक्का प्रहार गरे, जसमा मुम्बईमा भएको सेमिफाइनलको १९ औँ ओभरमा जोफ्रा आर्चरलाई हानेका तीन छक्का समावेश थिए।

आइतबार तिलकले धेरै केही गर्नुपरेन। यो दिन लगभग पूरै सामसन, अभिषेक र किशनको नाममा रह्यो। यी तीन मिलेर ९२ बलमा १९५ रन बनाए, र एक समय त दर्शकहरूलाई फेरि ३०० रनको स्कोरको सपनासमेत देखाए।

यो यस्तो टप-थ्री थियो जो एक-अर्कासँग उत्कृष्ट रूपमा जोडिएको थियो। उनीहरूले साझेदारीमा एक-अर्काको परिपूरक बनेर खेले, विपक्षीलाई सहज म्याच-अपको मौका दिएनन्, र आफ्नो आक्रामकता तथा शटहरूको विविधताले हरेक बलरलाई अत्यधिक दबाबमा राखे। यो हेर्दा निकै दूरदर्शिताका साथ तयार पारिएको शीर्ष क्रमजस्तो लाग्थ्यो, तर यो लगभग संयोगवश जुरेको थियो।

विश्वकप अघिको अन्तिम सिरिजसम्म पनि किशन भारतको विश्वकप योजनामै थिएनन्। उनको नियन्त्रण बाहिरका दुई घटना, तिलक घाइते भएर सिरिज गुमाउनु र सामसन फर्म गुमाएर संघर्ष गर्नु, तथा उनी आफैं उत्कृष्ट लयमा हुनुको संयोग नमिलेको भए उनले प्लेइङ ११ मा ठाउँ नै पाउने थिएनन्।

सामसन ग्यारेन्टिड ओपनिङ-किपरबाट मिडल-अर्डरमा जितेश शर्मासँग प्रतिस्पर्धा गर्ने अवस्थामा पुगे, त्यहाँबाट फेरि ओपनिङ-किपर बने, अनि प्लेइङ ११ बाटै बाहिरिए... र फेरि टिममा फर्किए।

अभिषेक शर्मा विश्वकै नम्बर १ टी-२० ब्याटरबाट विश्वकपको पूरा समूह चरणमा एक रन पनि नबनाउने अवस्थामा पुगेका थिए।

यो जादुयी टप-थ्री बन्नका लागि यी सबै घटनाहरू हुनु जरुरी थियो। र जब यो बन्यो, जादु भयो, जसको परिणाम स्वरूप क्रिकेटको सबैभन्दा ठूलो मञ्चमा टी-२० इतिहासकै उत्कृष्टमध्येको एक टप-अर्डर ब्याटिङ प्रदर्शन देख्न पाइयो।

ईएसपीएन क्रिकइन्फो