काठमाडौँ । गर्मीको मौसम सुरु भएको छ । यो मौसममा अधिकांश मानिसहरूको रोजाइमा उखुको जुस पर्दछ । सडक किनारा देखि फलफूल पसलसम्म पाइने चिसो, गुलियो यो पेयले शरीरलाई तुरुन्तै राहत दिन्छ । 

धेरै मानिसहरू यसलाई नियमित रूपमा पिउँछन्, यसलाई स्वस्थ पेय ठान्छन् । तर यदि तपाईंलाई मधुमेह छ भने यो बानी हानिकारक साबित हुन सक्छ । उखुको जुस प्राकृतिक रूपमा गुलियो हुन्छ । यसमा उच्च मात्रामा चिनी पाइन्छ । जसका कारण रगतमा चिनीको स्तर छिटो बढाउन सक्छ । त्यसैले, यसलाई हल्का रूपमा लिनु हुँदैन ।

• उखुको रस र रगतमा चिनीको बिचको सम्बन्ध

उखुको रसमा रहेको प्राकृतिक चिनी शरीरले चाँडै अवशोषित गर्छ । त्यसैले यसलाई पिउँदा रगतमा चिनीको मात्रामा अचानक वृद्धि हुन सक्छ । एक गिलास उखुको रसमा चिनीको मात्रा उल्लेखनीय हुन्छ, जुन मधुमेहका बिरामीहरूका लागि चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ । खास गरेर चिनीको स्तर पहिले नै अनियन्त्रित भएकाहरूले यसलाई सेवन गर्दा स्थिति झन् बिग्रिन सक्छ ।

• त्यसो भए खानै हुन्न त उखुको जुस ?

प्रत्येक मधुमेह रोगीको अवस्था फरक हुन्छ । केही व्यक्तिहरूले कहिलेकाहीँ सीमित मात्रामा उखुको रस सेवन गर्न सक्छन्, तर यो पूर्ण रूपमा उनीहरूको स्वास्थ्य अवस्था र डाक्टरको सल्लाहमा निर्भर गर्दछ । विज्ञहरू उखुको रस पिउनु भन्दा उखु चपाउनु राम्रो विकल्प हुन सक्छ भन्ने विश्वास गर्छन् । यसमा फाइबर हुन्छ, जसले चिनीको अवशोषणलाई ढिलो गर्छ ।

उखुको रस मुख्यतया पानी र चिनी मिलेर बनेको हुन्छ । यसमा थोरै मात्रामा फाइबर, भिटामिन र खनिजहरू पनि हुन्छन् । यद्यपि, यसको गुलियोपन विशेष गरी मधुमेह रोगीहरूका लागि सबैभन्दा ठुलो कमजोरी हो । मधुमेह रोगीहरू उखुको रस पिउन चाहन्छन् भने, केही कुराहरू ध्यानमा राख्नु महत्त्वपूर्ण छ । यसलाई कहिल्यै खाली पेटमा पिउनुहुन्न । यसको सेवन गर्दा मात्रा सीमित गर्नुहोस् । उखुको जुसलाई दैनिक पिउनबाट बच्नुहोस् ।  

गर्मीको समयमा हाइड्रेटेड रहन नरिवल पानी, सादा कागती पानी, मोही, वा ग्रिन टी जस्ता धेरै स्वस्थ विकल्पहरू उपलब्ध छन् । यी विकल्पहरूले शरीरलाई शीतल बनाउँछन् र रगतमा चिनीको मात्रामा उल्लेखनीय असर गर्दैनन् । मधुमेहमा, साना सावधानीहरूले पनि ठुला जोखिमहरूलाई रोक्न सक् छ। त्यसैले, चिनीयुक्त कुनै पनि पेय पदार्थ सेवन गर्नु अघि एक सूचित निर्णय लिनुहोस् ।

(अस्वीकरण: सल्लाह सहितको यो सामग्रीले सामान्य जानकारीका लागि अनलाइन स्रोतबाट तयार पारिएको हो । कुनै पनि हिसाबले यो योग्य चिकित्सा रायको विकल्प होइन ।)