काठमाडौँ । सरकारले नेपालको परराष्ट्र नीतिमा व्यापक फेरबदल गर्दै अबदेखि ‘नेपाल प्रथमः नेपाली प्रथम’को नीति अवलम्बन गर्ने घोषणा गरेको छ । 

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अघि सारेको अमेरिका फस्र्ट नीतिको झल्को दिने गरी सरकारले राष्ट्रिय हितलाई सर्वोपरी राख्दै यो नयाँ कूटनीतिक रणनीति सार्वजनिक गरेको हो । ट्रम्पले अन्य देशसँगको सम्बन्ध वा व्यापारिक सम्झौताभन्दा पहिले अमेरिकी स्वार्थलाई प्राथमिकता दिएका थिए । 

सरकारको पछिल्लो प्राथमिकताको दस्तावेजमा अबको सम्पूर्ण कुटनीतिको केन्द्रमा ‘नेपाल प्रथमः नेपाली प्रथम’को अवधारणा रहने उल्लेख गरिएको छ । यस नीतिले नेपालको सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक अखण्डता र राष्ट्रिय स्वार्थलाई विश्वमञ्चमा सबैभन्दा माथि राख्ने लक्ष्य लिएको छ ।

बफर स्टेटबाट भाइब्रेन्ट ब्रिज बनाउने

सरकारले नेपाललाई दुई शक्तिशाली छिमेकी मुलुककाबिचमा रहेको केवल बफर स्टेटको रूपमा मात्र सीमित नराखी, एक गतिशील पुलको रूपमा रूपान्तरण गर्ने योजना बनाएको छ । यसका लागि छिमेकी शक्तिहरूको उदयलाई नेपालको विकासको अवसरमा बदल्न सन्तुलित र गतिशील कुटनीति अवलम्बन गरिने दस्तावेजमा उल्लेख छ ।

नेपाल सरकारले पनि सोही पथ पछ्याउँदै कुनै पनि सैन्य गठजोडमा सहभागी नहुने र हातहतियारको दौडभन्दा टाढा रहेर आफ्नो राष्ट्रिय हित सुनिश्चित गर्ने नीति लिएको छ । सबै देशसँग समान दूरी र समान निकटता कायम गर्दै असंलग्नताको सिद्धान्तलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने सरकारको दाबी छ ।

यस अनुसार विदेशस्थित नेपाली दूतावास र नियोगहरूले अब परम्परागत काम मात्र गरेर पुग्ने छैन । उनीहरूको सक्रियता र नतिजा मापन गर्न वैज्ञानिक परफरमेन्स अडिट प्रणाली सुरु गरिनेछ ।

यस्तै, जलवायु परिवर्तन, हिमालको संरक्षण र पर्वतीय मुद्दाहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालले आफ्नो आवाज सशक्त रूपमा उठाउने र सगरमाथा सम्वाद जस्ता कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने सरकारको तयारी छ।