डा.रवीन्द्र पाण्डे, जनस्वास्थ्य बिशेषज्ञ जाडो मौसममा रुघाखोकी, निमोनिया,दम, ब्रोंकाइटिस, चिसोको एलर्जी, छालाको समस्या, कोल्ड डायरिया आदिले बालबालिकालाई एकदम छिटो असर गर्दछ ! तसर्थ निम्न कुराहरुमा ध्यान दिऔं : १. सकभर सफा तथा न्यानो कपडा लगाइदिने ! कान, नाक, तालु, घांटी र छातिमा अझ न्यानो कपडा लगाइदिने ! २. घाम लागेको समयमा घाममा राख्ने ! ३. घाम नलागेको समयमा न्यानो बिस्तारा वा आगो / हिटर आदि भएको ठाउँ नजिक राख्ने ! ४. बाहिर कोइला रातो हुनेगरी बालेपछि बच्चालाई सेकाउने, तेल घस्ने अनि सुत्ने बेलामा कोइला बाहिर राख्ने ! ५. हावा छिर्नको लागि अलिकति झ्याल खुला राख्ने ! ६. नवजात शिशुलाई कंगारुले आफ्नो बच्चालाई छातीमा टासे जस्तै टाँसेर सुताउने ! ७. पटकपटक दुध, मनतातो पानी तथा झोलिलो खाने कुरा खुवाइरहने ! ८. रुघाखोकी लागेमा बेसार, ज्वानो, अदुवा, तुलसीको पात तथा कागतीको रस राखेर पानीमा पकाएर खुवाइरहने ! ९. छाती, घांटी. निधार, तालु तथा अन्य शरीरमा तेलमा थोरै भिक्स मिसाएर मालिस गर्ने ! १०. चिसो हावा, चिसो खानेकुरा खान नदिने ! ११. शरीरको तापक्रम सन्तुलन गर्न दुध, गेडागुडीको रस, दाल, मासुको रस, तातो पानी तथा अन्य पौष्टिक आहार खुवाउने ! १२. ज्वरो, रुघा, खोकी लागेमा सामान्य सिटामोलको झोल खुवाउने ! मौसमी रुघाखोकीमा एन्टिबायोटिकको जरुरी हुँदैन ! १३.ज्वरो आएकोबेला मनतातो पानीपट्टी लगाउने ! चिसो पानीको पट्टी नलगाउने, यसले एक्कासी शरीरको तापक्रम घटाएर झन् खतरा हुनसक्छ ! १४. तीन दिनसम्म ज्वरो नियन्त्रण नभए, लगातार खोकी लागे, सास फेर्न गाह्रो भएमा तुरुन्त आफ्नो चिकित्सकसंग स्वास्थ्य परिक्षण गराउने ! १५. कोखा हानेमा, ओँठ तथा औंला निलो भएमा, एकोहोरो घ्यारघ्यार भएमा, शरीर चिसो भएमा तुरुन्त नजिकको अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा पुर्याउने !