१) आमा

सूर्यजस्तै ठूलो रातो टीका 
निधारमा लगाउँदा
मेरी आमा साह्रै राम्री देखिनुहुन्थ्यो । 
संसारकै सबभन्दा तेजस्वी स्वास्नीमानिस 
तर बुवा बित्नु भएपछि
आमाले रातो टीका लगाउन छोड्नुभयो 
विनाटीका मलिन देखिन्छ आमाको अनुहार ।

जबजब गोधुलीको बेला
निधारमा सूर्यको रातो टीका लगाएको आकाशलाई देख्छु,
म आमालाई सम्झन्छु ।
रातो टीका लगाएको
आकाश पनि राम्रो देखिन्छ
तर, आमाजत्तिको राम्रो होइन ।

(यस ‘आमा’ कवितामाथि वरिष्ठ चित्रकार किरण मानन्धरले बनाएको चित्र ।)
००

२) मभित्रको सिद्धार्थ

हरेक रात
जब कुनै नराम्रो सपना देखेर ब्युँझिन्छु
मभित्रको सिद्धार्थ पनि मसँगै ब्युँकिन्छ ।

निद्रामा पनि दुःखले नछाडेको 
यशोधराको अनुहार हेर्छु 
दिक्क लाग्छ,
मस्त निदाइरहेको राहुललाई हेरेर 
मुस्कुराउन खोज्छु
न त मुस्कान आउँछ ओठमा 
न त निद्रा नै आउँछ आँखामा !

छटपटिन्छु र झ्याल छेउ पुग्छु 
आँगनपारि ठिङ्ग उभिएको पिपलको रुखमा 
हल्लिरहेका पिपलका पातहरूलाई हेर्छु 
अनेक विचारहरू मनभरि दौडिन्छन् 
रोग र मृत्युको प्रश्नभन्दा पहिले 
भोकको प्रश्न मेरा अगाडि आएर उभिन्छ 
ऋणको पहाडले बेस्सरी थिच्न थाल्छ 
र मभित्रको सिद्धार्थ छटपटिन थाल्छ !

पिपलको बोटमुनि बसेर
ध्यान गर्नुअगावै
मलाई यथार्थबोध हुन्छ
दराजबाट आफ्नो पासपोर्ट झिक्छु
र सुतिरहेका यशोधरा र राहुललाई यत्तिकै छाडेर 
म कुनै मेनपावर कम्पनीको ढोकामा पुग्छु ।

(‘मभित्रको सिद्धार्थ’ कवितामाथि प्राज्ञ अरूणा हिङमाङले बनाएको चित्र ।)
००

३) मौन–संवाद 

जब दुई फरक दिशाबाट 
आइरहेका मानिसहरू 
नजिक आउँछन् 
या त हेर्छन् एक अर्कालाई 
या त वास्तै गर्दैनन् । 
तर दुवै अवस्थामा 
उनीहरू बिच चुपचाप 
एउटा मौन–संवाद हुन्छ 
जसरी, 
बतासले चुपचाप एकैसाथ छुन्छ 
फूल र काँडा दुवैलाई । 
०००