काठमाडौँ । नेपालमा सवारी दुर्घटनाको दर उच्च रहेका बेला माइक्रोबस तथा भ्यानजस्ता यात्रु बोक्ने सवारी साधनको दुर्घटना दर भने अन्य सवारीको तुलनामा निकै कम देखिएको छ। चालु आर्थिक वर्षको ११ महिनासम्ममा भएका कुल ३८ हजार ७७४ सवारी दुर्घटनामध्ये माइक्रो बस वा भ्यानको संलग्नता १ दशमलव ५४ प्रतिशत (५९८ वटा) मात्र रहेको केन्द्रीय प्रहरीको तथ्यांकले देखाएको छ।

त्यसमध्ये विद्युतीय सवारीसाधन (ईभी) को संलग्नता झनै न्यून छ। काठमाडौँ उपत्यकामा भएका कुल ६ हजार ४१० दुर्घटनामध्ये ईभी गाडीको संलग्नता २ दशमलव ९० प्रतिशत मात्र रहेको छ। उपत्यकाभित्र ईभी दुर्घटनामा परेका १८६ गाडीमध्ये अधिकांश कार रहेका छन् भने ईभी माइक्रो वा भ्यानको संलग्नता नगण्य मात्रामा रहेको उल्लेख गरिएको छ।

तर, सामाजिक सञ्जालमा भने ईभी गाडीप्रति नकारात्मक धारणा बनाउने नियोजित प्रयास भइरहेको देखिन्छ। इन्धनबाट चल्ने सवारीका दुर्घटनालाई समेत ‘ईभी दुर्घटना’ भन्दै फोटो तथा भिडियो पोस्ट गर्ने, प्रचार गर्ने, र बुस्ट गरेर फैलाउने काम भइरहेको प्रहरीको अनुसन्धानले देखाएको छ। टोयोटाको हाइस जस्तो इन्धनचालित गाडीको दुर्घटनालाई पनि ‘ईभी’ भन्दै भ्रम फैलाउने प्रवृत्ति बढेको जनाइएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार पछिल्लो समय माइक्रो र भ्यानमा विद्युतीय सवारीको माग बढ्दो छ। जसका कारण इन्धनचालित सवारी साधनको व्यापारमा करिब ७० प्रतिशतसम्म गिरावट आएको छ। यसैको प्रतिक्रिया स्वरूप केही कम्पनी तथा व्यक्ति समूहले विद्युतीय सवारीलाई लक्षित गर्दै नकारात्मक सामग्रीको प्रचारमा संलग्न भएको आशङ्का गरिएको छ।

सारांशमा, तथ्याङ्कले देखाउँछ— कुल सवारी दुर्घटनामा माइक्रोको संलग्नता दुई प्रतिशतभन्दा कम छ र विद्युतीय माइक्रो वा भ्यानको संलग्नता झनै न्यून छ। यस्तो अवस्थामा ईभी सवारीसाधनलाई दोष दिने प्रवृत्ति तथ्यपरक भन्दा प्रचारात्मक देखिएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।