मिलान । उत्तरी इटालीको एक राष्ट्रिय निकुञ्जमा २ करोड १० लाख वर्ष पुरानो डाइनोसोरका हजारौँ पदचिह्नहरू फेला परेका छन्।

यी पदचिह्नहरू, जसमध्ये केहीको व्यास ४० सेन्टिमिटरसम्म रहेको छ, समानान्तर लहरहरूमा व्यवस्थित छन् र धेरैमा औँला तथा नङ्ग्राका स्पष्ट निशानहरू देखिन्छन्। यी डाइनोसोरहरू लामो घाँटी, सानो टाउको र तीखो नङ्ग्रा भएका शाकाहारी ‘प्रोसाउरोपड्स’ रहेको अनुमान गरिएको छ।

मिलानमा आधारित जीवाश्मविद् क्रिस्टियानो डाल सासोले भने, ‘मैले आफू बस्ने क्षेत्रमा यस्तो शानदार खोज गर्छु भनेर कहिल्यै कल्पना गरेको थिइनँ।’ गएको सेप्टेम्बरमा एक फोटोग्राफरले मिलानको उत्तर-पूर्वमा रहेको स्टेलभियो राष्ट्रिय निकुञ्जको ठाडो पहाडी भित्तामा सयौँ मिटर फैलिएका यी पदचिह्नहरू देखेका थिए।

लगभग २५० देखि २०१ मिलियन वर्ष पहिलेको ट्रायासिक अवधिमा यो भित्तो एक ज्वारभाटाको समतल क्षेत्र थियो, जुन पछि अल्पाइन श्रृङ्खलाको भाग बन्यो। ‘यो ठाउँ डाइनोसोरहरूले भरिएको थियो; यो एउटा विशाल वैज्ञानिक खजाना हो,’ डाल सासोले भने।

प्रोसाउरोपड्स, जुन १० मिटर (३३ फिट) सम्म लामो हुन सक्थे, दुई खुट्टामा हिँड्थे तर केही अवस्थामा पदचिह्नहरूभन्दा अगाडि हातका छापहरू पनि फेला परेका छन्, जसले गर्दा उनीहरू सम्भवतः रोकिँदा आफ्ना अग्र-अङ्गहरू जमिनमा अड्याउँथे भन्ने सङ्केत गर्छ।

इटालियन संस्कृति मन्त्रालयको प्रेस विज्ञप्तिअनुसार, यो क्षेत्र दुर्गम र पदमार्गहरूबाट पहुँचयोग्य छैन, त्यसैले यसको अध्ययनका लागि ड्रोन र रिमोट सेन्सिङ प्रविधि प्रयोग गरिनेछ।

स्टेलभियो राष्ट्रिय निकुञ्ज फ्राइले उपत्यकामा इटालीको स्विट्जरल्याण्डसँगको सीमा नजिकै अवस्थित छ, जहाँ अर्को वर्ष शीतकालीन ओलम्पिक हुनेछ।