काठमाडौं । क्यान्सर वा कुनै पनि ट्युमरको नाम सुन्नेबित्तिकै हाम्रो दिमागमा सबैभन्दा पहिले आउने कुरा भनेको यसलाई हटाउन गरिने ठूलो शल्यक्रिया, लामो अस्पताल बसाइ र पीडादायी रिकभरी हो । तर अष्ट्रेलियाको सिड्नीमा एउटा यस्तो आधुनिक प्रविधि विकास गरिएको छ, जसले यो परम्परागत सोचलाई परिवर्तन गरिरहेको छ । 

यो एमआरआईबाट चल्ने क्रायोएब्लेसन प्रणाली हो । यो यस्तो अत्याधुनिक प्रविधि हो, जसले ट्युमरहरूलाई अत्यन्तै सटिक र कमभन्दा कम चीरफारका साथ स्थिर पारेर नष्ट गर्छ ।

• के हो क्रायोएब्लेसन ?

क्रायोएब्लेसन एउटा यस्तो प्रक्रिया हो, जसले अत्यधिक चिसोको माध्यमबाट असामान्य वा क्यान्सरयुक्त कोषहरूलाई नष्ट गर्छ । यो नयाँ प्रविधिमा डाक्टरहरूले रियल–टाइम एमआरआई इमेजिङ प्रयोग गरेर ट्युमरमा सिधै पातलो, ग्यासबाट चल्ने प्रोब घुसाउँछन् । यो प्रोब छिट्टै चिसो भएर बरफको नियन्त्रण गरिएको बल बनाउँछ । यो बरफको बलले ट्युमरलाई स्थिर बनाउँदै वरपरका स्वस्थ तन्तुहरूलाई सुरक्षित राखेर क्यान्सर कोषहरू नष्ट गर्छ ।

• परम्परागत शल्यक्रियाभन्दा कसरी फरक छ यो प्रविधि ?

परम्परागत खुला शल्यक्रियामा ठूला चिरा बनाउनुपर्छ । यसो गर्दा कहिलेकाहीँ धातुको समर्थन वा इम्प्लान्ट आवश्यक पर्छ । यस्तो शल्यक्रिया गरिएका बिरामी अस्पतालमा धेरै दिन बस्नुपर्छ र रिकभरी लामो तथा पीडादायी हुन सक्छ । तर यसको विपरीत, एमआरआई–निर्देशित क्रायोएब्लेसनमा कमभन्दा कम चिरा बनाउनुपर्छ । यो बढी सटीक हुन्छ र शल्यक्रियापछि कम दुखाइ हुन्छ । धेरै बिरामीहरू त्यही दिन घर फर्कन सक्छन् ।

एमआरआईको लाइभ इमेजिङले उपचार क्षेत्रको स्पष्ट तस्वीर दिने भएकाले आवश्यकताअनुसार फ्रिजिङ प्रक्रियालाई निरन्तर निगरानी र समायोजन गर्न सकिने डाक्टरहरू बताउँछन् । यसले उपचारलाई अझ सुरक्षित र सटीक बनाउँछ । अस्पतालका विज्ञहरूका अनुसार यो एमआरआई युनिट अष्ट्रेलियामा यस प्रकारको पहिलो हो । यसले कलेजो र मृगौलाको ट्युमरजस्ता नरम तन्तुका ट्युमरको उपचार मात्र होइन, पहिले अत्यन्त जटिल मानिने स्पाइनल ट्युमरको उपचार पनि गर्न सक्छ ।

यो नयाँ प्रविधि अष्ट्रेलियामा करिब एक अर्ब अस्ट्रेलियाली डलरको प्रमुख अस्पताल विस्तार कार्यक्रमको एक हिस्सा हो । दक्षिण–पश्चिम सिड्नीको एक क्षेत्रमा विश्वस्तरीय स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने लक्ष्यसहित २०२७ सम्म नयाँ क्यान्सर उपचार केन्द्र खोल्ने योजना छ । यस्ता प्रविधिहरूले बिरामीहरूलाई फाइदा पुर्‍याउनुका साथै सम्पूर्ण स्वास्थ्य प्रणालीलाई अझ प्रभावकारी बनाउने अधिकारीहरूको विश्वास छ ।

क्रायोएब्लेसन सटीक औषधि र कम आक्रामक उपचारतर्फको विश्वव्यापी कदमको एक हिस्सा हो । चिसो, तातो वा केन्द्रित ऊर्जा प्रयोग गरेर ट्युमर नष्ट गर्ने प्रविधिहरू परम्परागत शल्यक्रियाका विकल्पका रूपमा बढ्दै गइरहेका छन् । एमआरआई–निर्देशित प्रणालीको विशेषता भनेको डाक्टरले हेर्दै उपचार गर्न सक्नु हो । यसको अर्थ डाक्टरहरूले ट्युमर हेर्न र उपचार गर्न एकै समयमा सक्छन् । अष्ट्रेलियामा सुरु भएको यो प्रविधिलाई क्यान्सर उपचारमा कोसेढुङ्गा मानिएको छ । यसले आधुनिक विज्ञानले उपचारलाई कसरी कम पीडादायी, सटीक र बिरामी–केन्द्रित बनाउन सक्छ भन्ने उदाहरण समेत प्रस्तुत गरेको छ ।