मस्को । युक्रेनले रुसको अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड मानिने तेल निर्यात पूर्वाधारमाथि शृङ्खलाबद्ध आक्रमण सुरु गरेको छ। स्याटेलाइट तस्बिर र प्रमाणित भिडियोहरूका अनुसार युक्रेनी सेनाले विगत एक हप्तामा बाल्टिक सागर नजिकैका प्रमुख रुसी तेल सुविधाहरूलाई निसाना बनाएको छ, जसका कारण कयौँ प्लान्टहरूमा अहिले पनि आगो बलिरहेका छन्।

बीबीसी भेरिफाईले सेन्ट पिटर्सबर्ग नजिकैको लेनिनग्राद क्षेत्रमा रहेका कम्तीमा तीनवटा ठुला तेल केन्द्रहरूमा मार्च २३ देखि भीषण हमला भएको पुष्टि गरेको छ। युक्रेनी सीमाबाट करिब ८०० किलोमिटर उत्तरमा रहेका उस्त-लुगा र प्रिमोरस्क बन्दरगाहका साथै किरिसी तेल रिफाइनरीमा यी आक्रमणहरू भएका हुन्।

फिनल्याण्डस्थित सेन्टर फर रिसर्च अन इनर्जी एण्ड क्लिन एयरको तथ्याङ्क अनुसार सन् २०२५ मा रुसको कुल तेल निर्यातको २२ प्रतिशत हिस्सा प्रिमोरस्क र २० प्रतिशत उस्त-लुगा बन्दरगाहबाट हुने गरेको थियो। युक्रेनी आक्रमणको प्रभाव यति गहिरो देखिएको छ कि मार्च २६ र २७ मा रुसका यी तीनवटै बाल्टिक बन्दरगाहबाट एउटा पनि जहाजमा तेल लोड हुन सकेन।

सन् २०२२ मा रुसले युक्रेनमाथि पूर्ण स्तरको आक्रमण सुरु गरेयता लगातार दुई दिनसम्म रुसी तेल निर्यात ठप्प भएको यो पहिलो पटक हो। स्याटेलाइट तस्बिरहरूले प्रिमोरस्क र उस्त-लुगाका तेल भण्डारण ट्याङ्कहरूबाट विशाल धुवाँको मुस्लो निस्किएको र किरिसी रिफाइनरीमा व्यापक क्षति पुगेको देखाएका छन्।

भेरिफाई गरिएको विश्लेषण अनुसार प्रिमोरस्कमा कम्तीमा आठवटा, उस्त-लुगामा आठवटा र किरिसी रिफाइनरीमा दुईवटा भण्डारण ट्याङ्कहरू पूर्ण वा आंशिक रूपमा नष्ट भएका छन्। नासाको एफआइआरएमएस प्रविधिले सोमबार बिहानसम्म पनि प्रिमोरस्क र उस्त-लुगा क्षेत्रमा आगलागी भइरहेको संकेत दिएको छ।

यद्यपि लेनिनग्रादका गभर्नर अलेक्जेन्डर ड्रोज्देन्कोले आइतबार नै आगो नियन्त्रणमा आएको र कुनै मानवीय क्षति नभएको दाबी गरेका थिए। तर भिडियो फुटेजहरूले अझै पनि आकाशमा धुवाँको बाक्लो तह देखाइरहेका छन्, जसले रुसी दाबीलाई चुनौती दिएको छ।

युक्रेनी सैन्य ड्रोन फोर्सका कमाण्डर रोबर्ट ब्रोभ्दीले मार्च २३ देखि २८ को बिचमा यी तीनवटै तेल निर्यात केन्द्रहरूलाई लक्षित गरी विशेष अपरेसन चलाइएको पुष्टि गरेका छन्। उनले यो आक्रमणको मुख्य उद्देश्य रुसको तेल प्रशोधन क्षमता र कच्चा तेल निर्यात गर्ने पूर्वाधारलाई निशस्त्रीकरण गर्नु रहेको बताएका छन्।

युक्रेनी सेनाका अनुसार किरिसी रिफाइनरी रुसका तीन ठुला तेल प्रशोधन केन्द्रहरूमध्ये एक हो, जसले रुसी आक्रमणकारी सेनालाई आवश्यक पर्ने इन्धन उत्पादन गर्दै आएको थियो।