काठमाडौँ । खानपिनमा नियन्त्रण गरिरहनु भएको छ ? बाहिरको खानेकुरा पनि कम खाइरहनु भएको छ तरपनि तौल द्रुत गतिमा बढिरहेको छ भने यो सामान्य कुरा होइन । यो अवस्थाले धेरै मानिसहरूलाई समस्यामा पार्छ किनभने तिनीहरू समस्या कहाँ छ भनेर बुझ्न सक्दैनन् । 

धेरै खानु नै सधैं तौल बढ्नुको कारण हुँदैन । कहिलेकाहीँ केही अन्तर्निहित समस्याहरू यस समस्याको मूल कारण हुनसक्छन् । त्यसैले, यी कारणहरूलाई समयमै बुझ्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ । आजको यस लेखमा हामी खाना बाहेक तौल वृद्धिको ५ कारणहरूबारे कुराकानी गर्नेछौँ ।

हर्माेनल असन्तुलन
शरीरको तौल धेरै हदसम्म हार्माेनमा निर्भर गर्दछ । यदि हार्माेनल सन्तुलन बिग्रियो भने मेटाबोलिज्म सुस्त हुन सक्छ । विशेष गरी थाइराइड वा पीसीओएसजस्ता अवस्थाहरूमा, शरीरको क्यालोरी जलाउने क्षमता कम हुन्छ, जसले गर्दा क्रमिक रूपमा तौल बढ्छ ।

इन्सुलिनले राम्रोसँग काम नगर्दा
इन्सुलिनको काम शरीरमा चिनीलाई ऊर्जामा रूपान्तरण गर्नु हो । यद्यपि, जब शरीरले इन्सुलिनलाई राम्ररी प्रयोग गर्न सक्दैन, अतिरिक्त चिनी बोसोको रूपमा भण्डारण हुन्छ । यो अवस्थालाई इन्सुलिन प्रतिरोध भनिन्छ, जुन तौल बढ्नुको प्रमुख कारण हुन सक्छ ।

उमेरसँगै शरीरमा आउने परिवर्तन
उमेर बढ्दै जाँदा मांसपेशीको भार घट्छ र मेटाबोलिजम सुस्त हुन्छ । यसले तौललाई प्रत्यक्ष असर गर्छ । यही कारणले गर्दा धेरै मानिसहरूमा ३० वर्षको उमेरपछि बिना कुनै ठुलो परिवर्तन नै तौल बढ्न थाल्छ ।

निद्राको अभाव
हरेक दिन पर्याप्त निद्रा पाउनुभएन भने यसले तपाईंको तौललाई असर गर्न सक्छ । निद्राको कमीले शरीरमा भोक जगाउने हर्माेनहरू सक्रिय गर्दछ ।  थप रूपमा तनाव हर्माेनहरू बढ्न सक्छन् जसले गर्दा पेट वरिपरि बोसो जम्मा हुन्छ ।

औषधीहरूको असर
कहिलेकाहीँ केही औषधिहरूको साइड इफेक्टका कारण तौल बढ्न सक्छ । एन्टीडिप्रेसेन्ट, स्टेरोइड, वा उच्च रक्तचापको औषधिहरूले भोक बढाउन सक्छ वा पानी अवधारण गराउन सक्छ । औषधि सुरु गरेपछि तौल बढ्छ भने डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस् ।

कुनै कारण बिना तौल बढिरहेको छ भने यसलाई बेवास्ता गर्नुहुँदैन । समयमै जाँच र जीवनशैलीमा स–साना परिवर्तनहरूले तपाईंलाई यो समस्या व्यवस्थापन गर्न मद्दत गर्न सक्छ।

(अस्वीकरणः सल्लाह सहितको यो सामग्रीले सामान्य जानकारी मात्र प्रदान गर्दछ । यो कुनै पनि हिसाबले योग्य चिकित्सा रायको विकल्प होइन। थप जानकारीको लागि सधैं विशेषज्ञ वा आफ्नो डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस् ।)