मस्को । चार वर्षदेखि जारी भीषण युद्धका बीच रुस र युक्रेनले आ–आफ्नो तर्फबाट एकपक्षीय युद्धविरामको घोषणा गरेका छन्।

रुसले आगामी मे ८ र ९ तारिखमा युद्धविराम गर्ने घोषणा गरेको छ। रुसले दोस्रो विश्वयुद्धमा नाजी जर्मनीमाथि प्राप्त गरेको विजयको सम्झनामा मनाइने ‘विजय दिवस’ को अवसर पारेर यो निर्णय लिएको हो।

मस्कोको रेड स्क्वायरमा हुने सैन्य परेडको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न यो कदम चालिएको रुसी रक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ। रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको आदेशअनुसार घोषणा गरिएको यस युद्धविरामलाई युक्रेनी पक्षले पनि पछ्याउने विश्वास रुसले व्यक्त गरेको छ।

रुसको घोषणा लगत्तै युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रुसबाट कुनै आधिकारिक सूचना प्राप्त नभएको बताउँदै युक्रेनले मे ५ र ६ तारिखमा आफ्नै छुट्टै युद्धविराम लागू गर्ने घोषणा गरेका छन्। जेलेन्स्कीका अनुसार युक्रेनको युद्धविराम मंगलबार मध्यरातदेखि सुरु हुनेछ।

उनले कुनै पनि वार्षिकोत्सवको उत्सवभन्दा मानव जीवन अतुलनीय रूपमा मूल्यवान् हुने उल्लेख गर्दै रुसी नेताहरूलाई युद्ध अन्त्यका लागि वास्तविक कदम चाल्न आग्रह गरेका छन्। गत हप्ता राष्ट्रपति पुटिनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको टेलिफोन कुराकानीका क्रममा पहिलोपटक युद्धविरामको प्रस्ताव गरेका थिए।

यसपटकको विजय दिवसको परेडमा रुसले कुनै पनि सैन्य उपकरणहरू प्रदर्शन नगर्ने निर्णय गरेको छ। यस विषयमा टिप्पणी गर्दै राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले रुस युक्रेनी ड्रोनहरूसँग डराएको र यो मस्कोको बढ्दो कमजोरीको प्रमाण भएको दाबी गरेका छन्।

उनले येरेभानमा युरोपेली नेताहरूसँगको भेटमा भने, ‘रेड स्क्वायरमा ड्रोनहरू बज्ने डरले उनीहरूले सैन्य उपकरण निकाल्न सकेका छैनन्, यसले उनीहरू अहिले बलियो छैनन् भन्ने देखाउँछ।’ जेलेन्स्कीले यो ग्रीष्म ऋतु पुटिनका लागि युद्ध विस्तार गर्ने वा कूटनीति रोज्ने निर्णायक समय हुने समेत बताएका छन्।

रुसले भने युक्रेनलाई आफ्नो युद्धविरामका क्रममा कुनै पनि प्रकारको आक्रमण नगर्न कडा चेतावनी दिएको छ। रुसी रक्षा मन्त्रालयले यदि युक्रेनले विजय दिवसको उत्सवमा अवरोध पुर्‍याउने प्रयास गरेमा किभको केन्द्रमा ‘ठूलो र प्रतिशोधात्मक मिसाइल आक्रमण’ गर्ने धम्की दिएको छ।

रुसले किभमा रहेका सर्वसाधारण र विदेशी कूटनीतिक नियोगका कर्मचारीहरूलाई तत्काल सहर छोड्न समेत सचेत गराएको छ। रुसले यस युद्धविरामलाई सम्भावित युक्रेनी आक्रमणबाट बच्ने पूर्वसावधानीका रूपमा व्याख्या गरेको छ।

फेब्रुअरी २०२२ मा रुसले युक्रेनमाथि आक्रमण गरेयता यो द्वन्द्व दोस्रो विश्वयुद्धपछिकै युरोपको सबैभन्दा रक्तपातपूर्ण युद्ध बनेको छ। यसअघि गत अप्रिलमा अर्थोडक्स इस्टरको अवसरमा पनि ३२ घण्टाको युद्धविराम गरिएको थियो, तर त्यसपछि दुवै पक्षले एक–अर्कालाई सम्झौता उल्लंघन गरेको आरोप लगाएका थिए। लाखौँ मानिस विस्थापित भइसकेको र हजारौँको ज्यान गइसकेको यस युद्धमा पछिल्लो युद्धविरामको घोषणाले केही समयका लागि शान्तिको आशा जगाए पनि आपसी अविश्वास भने कायमै देखिएको छ।