काठमाडौँ । भारतको जी इन्टरटेन्मेन्टले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासंघ (फिफा) सँग सन् २०२६ को पुरुष विश्वकपसहित विभिन्न प्रमुख फुटबल प्रतियोगिताको प्रसारण अधिकार सम्बन्धी सम्झौता गरेको छ । यससँगै भारतमा विश्वकप प्रसारण हुने–नहुने विषयमा महिनौँदेखि जारी अन्योल अन्त्य भएको छ ।

सोमबार सार्वजनिक गरिएको सम्झौताअनुसार जीले सन् २०२६ र २०३० का पुरुष विश्वकप, सन् २०२७ को महिला विश्वकप तथा सन् २०३४ सम्म सञ्चालन हुने कुल ३९ वटा फिफा प्रतियोगिताको प्रसारण अधिकार प्राप्त गरेको छ । सम्झौताको आर्थिक विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन । तर अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार फिफाले प्रारम्भमा सन् २०२६ र २०३० का विश्वकपका लागि करिब १० करोड अमेरिकी डलर माग गरेको थियो भने पछि उक्त रकम घटाएर करिब ६ करोड डलरमा झारेको थियो ।

यो सम्झौताले भारतीय खेल प्रसारण बजारमा जीलाई नयाँ अवसर प्रदान गर्ने विश्लेषण गरिएको छ । हाल भारतको खेल प्रसारण क्षेत्रमा आईपीएल क्रिकेटदेखि इंग्लिस प्रिमियर लिग फुटबलसम्मका अधिकार रिलायन्स–डिज्नीको ज्वाइन्ट भेन्चर कम्पनी ‘जियोस्टार’सँग छ ।

सन् २०२६ को विश्वकप आगामी जुन ११ देखि अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोमा संयुक्त रूपमा आयोजना हुँदैछ । प्रतियोगिता सुरु हुन केवल १० दिन बाँकी रहँदा प्रसारण सम्झौता टुंगिएको हो ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार भारतमा प्रसारण अधिकार बिक्रीमा ढिलाइ हुनुको मुख्य कारण खेलको समय तालिका हो । आयोजक देशहरू र भारतबीच १० देखि १२ घण्टासम्मको समय अन्तर भएकाले अधिकांश खेल भारतीय दर्शकका लागि मध्यरात वा त्यसपछि प्रसारण हुनेछन् ।

विश्वकपका कुल १०४ खेलमध्ये केवल १४ खेल मात्र भारतमा मध्यरातअघि सुरु हुनेछन् । जुलाई १९ मा न्यु जर्सीमा हुने फाइनल खेल भारतीय समयअनुसार जुलाई २० को राति १२ः३० बजे सुरु हुनेछ ।

लगानी परामर्श कम्पनी एलारा क्यापिटलका कार्यकारी उपाध्यक्ष करण तौरानीका अनुसार भारतमा टेलिभिजन प्रसारण बजार अहिले चुनौतीपूर्ण अवस्थामा छ । उनका अनुसार यस्ता खेल प्रतियोगिताबाट आम्दानीको ठूलो हिस्सा डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत आउने भएकाले धेरै प्रसारकहरू विश्वकप अधिकार खरिद गर्न इच्छुक देखिएका थिएनन् ।

तौरानीले भारतको खेल अर्थतन्त्रमा क्रिकेटको वर्चस्व रहेको उल्लेख गर्दै आईपीएल हेर्ने दर्शकमध्ये सानो हिस्सा मात्र विश्वकप फुटबलतर्फ आकर्षित हुने र मध्यरातपछि हुने खेल हेर्ने दर्शक झनै कम हुने बताए ।

यसअघि कतारमा सम्पन्न सन् २०२२ को विश्वकपको प्रसारण अधिकार ‘भायकम–१८’ ले करिब ६ करोड अमेरिकी डलरमा खरिद गरेको थियो । कतार भारतसँग नजिकको समय क्षेत्रमा रहेकाले त्यसबेला अधिकांश खेल भारतीय दर्शकका लागि सहज समयमा प्रसारण भएका थिए ।