एट्लान्टा । केही खेलहरू तथ्याङ्कका कारण मात्र नभएर आफू पछाडि छोडेर जाने इतिहास र कथाहरूका कारण सधैँ स्मरण गरिने गर्छन् । तथ्याङ्कले केवल अङ्क मात्र रेकर्ड गर्छ, तर इतिहास भने मानिसहरूको सम्झनामा जीवित रहन्छ । 

अर्जेन्टिना र इंग्ल्याण्डबिचको भिडन्तले सधैँ सन् १९८२ को फकल्यान्ड युद्ध, सन् १९८६ मा एज्टेका रङ्गशालाको त्यो चर्चित दिउँसो, डिएगो म्याराडोनाको ‘ह्यान्ड अफ गड’, शताब्दीकै उत्कृष्ट गोल र डेभिड बेकह्याम तथा डिएगो सिमोनीबिचको रिसिइबीको सम्झना ताजा गराइदिन्छ । 

सायद तिनै ऐतिहासिक यादहरूलाई मैदानमा पुनः जीवित गराउनका लागि अर्जेन्टिनाले यस पटकको खेलमा पनि आफ्नो नीलो जर्सी लगाउन जोड दिएको हो । सेमिफाइनलमा पुगेलगत्तै अर्जेन्टिनाले फिफासँग नीलो जर्सी लगाएर खेल्न अनुमति मागेको थियो । यो त्यही रङ हो जुन सन् १९८६ मा इंग्ल्याण्डविरुद्ध म्याराडोनाले गरेका दुई ऐतिहासिक गोलहरूसँग जोडिएको छ, जसमा एउटा गोल ‘ह्यान्ड अफ गड’ र अर्को उत्कृष्ट एकल प्रयासमा सम्भव भएको थियो । 

त्यसको १२ वर्षपछि सन् १९९८ को विश्वकपको अन्तिम १६ मा यी दुई टोली पुनः भिड्दा अर्जेन्टिनाले फेरि नीलो जर्सी नै लगाएको थियो । सो खेलमा डिएगो सिमोनीलाई लात हानेपछि डेभिड बेकह्यामले रातो कार्ड खाएर मैदान छाड्नुपरेको थियो । निर्धारित खेल २–२ को बराबरीमा सकिएपछि पेनाल्टी सुटआउटमा अर्जेन्टिना ४–३ ले विजयी भएको थियो । 

अर्जेन्टिनाका लागि नीलो जर्सीको महत्त्व कति छ भन्ने कुरा यी दुई टोलीबिच विश्वकपमा भएको हालैको भेटबाट झनै प्रस्ट हुन्छ । सन् २००२ को विश्वकपमा अर्जेन्टिनाले इंग्ल्याण्डको रातो जर्सीविरुद्ध आफ्नो परम्परागत सेतो र आकाशे नीलो जर्सी लगाएको थियो । त्यस दिन मैदानमा नीलो जर्सी थिएन र बेकह्यामले पेनाल्टीमार्फत खेलको एक मात्र गोल गरेपछि अर्जेन्टिना समूह चरणबाटै बाहिरिएको थियो ।

फिफाको नियम अनुसार सेमिफाइनलका लागि इंग्ल्याण्ड पहिले छनोट भएकाले उसलाई टोली ‘ए’ को दर्जा दिइएको छ । टोली ‘ए’ लाई आफ्नो अनुकूल जर्सी रोज्ने पहिलो अधिकार हुन्छ । यदि इंग्ल्याण्डले आफ्नो घरेलु सेतो जर्सी रोजेको खण्डमा टोली ‘बी’ को रूपमा रहेको अर्जेन्टिनाले आफ्नो वैकल्पिक जर्सी अर्थात् नीलो रङ लगाउनुपर्ने हुन्थ्यो । 

अर्कोतर्फ, यदि इंग्ल्याण्डले आफ्नो दोस्रो रोजाइको रातो जर्सी लगाएको भए अर्जेन्टिनाले आफ्नो परम्परागत सेतो र आकाशे नीलो जर्सी नै लगाउनुपर्ने अवस्था आउँथ्यो । फिफाको नियमले ब्ल्याक एन्ड ह्वाइट (श्वेत–श्याम) स्क्रिनमा हेर्दा पनि स्पष्ट छुट्ट्याउन सकिने र रङ छुट्याउन गाह्रो हुने दर्शकहरूलाई समेत सजिलो हुने गरी जर्सीको रङ छनोट गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ । 

यसका लागि ‘स्पेक्ट्रोफोटोमिटर’ नामक प्रविधिको प्रयोग गरिन्छ । इंग्ल्याण्डले कुनै बाधा नपुर्‍याओस् र आफ्नो टोलीले नीलो जर्सी नै लगाउन पाओस् भन्नका लागि अर्जेन्टिनी फुटबल संघले धेरै पहिले नै फिफासँग यसको अनुमति मागेको थियो ।

तर, अन्ततः अर्जेन्टिनाले गरेका ती सबै प्रयासहरू आवश्यक नै परेनन् । टोली ‘ए’ को रूपमा रहेको इंग्ल्याण्डले स्वतः आफ्नो घरेलु जर्सी अर्थात् सेतो कमिज, सेतो कट्टु र सेतो मोजा रोज्यो । यसको परिणामस्वरूप, अब अर्जेन्टिना ऐतिहासिक यादहरू बोकेको नीलो कमिज, नीलो कट्टु र नीलो मोजा लगाएर मैदानमा उत्रिने पक्का भएको छ ।