इस्लामवाद । पाकिस्तान र अफगानिस्तानले कतारको राजधानी दोहामा सम्पन्न शान्ति वार्तामा तात्कालिक युद्ध विराम गर्ने सहमति जनाएका छन् । यो सहमति पाकिस्तानद्वारा अफगान भूमिमा गरिएका हवाई आक्रमणमा १० अफगानी नागरिकको मृत्यु भएपछि भएको हो, जसले यसअघि कायम युद्ध विराम तोडेको थियो ।

गत एक सातादेखि दुई देशबिच सीमा क्षेत्रमा चर्किएको झडपले दर्जनौँ सैनिक र सर्वसाधारणको ज्यान लिइसकेको छ । सन् २०२१ मा तालिबान पुनः सत्तामा फर्किएपछि यो दुवै देशबिचको सबैभन्दा भीषण द्वन्द्व मानिएको छ ।

कतारको विदेश मन्त्रालयद्वारा आइतबार बिहान जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘दुवै पक्षले तात्कालिक युद्धविराम लागू गर्ने र दीर्घकालीन शान्ति तथा स्थायित्वका लागि आवश्यक संयन्त्रहरू स्थापना गर्ने सहमति गरेका छन् ।’ आगामी दिनमा यो सहमति कार्यान्वयनका लागि थप वार्ता गरिने बताइएको छ ।

पाकिस्तानका रक्षामन्त्री ख्वाजा आसिफले युद्धविरामको पुष्टि गर्दै लेखेका छन्, ‘अफगान भूमिबाट पाकिस्तानमा गरिने आतङ्कवादी गतिविधि तत्काल रोकिनेछ । दुवै छिमेकी राष्ट्रहरूले एकअर्काको सार्वभौमिकता र अखण्डताको सम्मान गर्नेछन् ।’

उनले आगामी अक्टोबर २५ मा इस्तानबुलमा पुनः वार्ता हुने जानकारी पनि दिए । अफगानिस्तान सरकारका प्रवक्ता जबीउल्लाह मुजाहिदले पनि युद्धविराममा सहमति भएको जनाउँदै भने, ‘दुवै देशले अब कुनै पनि आक्रामक कार्य नगर्ने, न त यस्ता समूहलाई समर्थन गर्ने जसले पाकिस्तानमा आक्रमण गर्ने प्रयास गर्छन् ।’

दुबै मुलुकका रक्षा प्रतिनिधिहरूले दोहामा सम्झौतापछि हात मिलाएको तस्बिर पनि सार्वजनिक गरिएको छ । मानिसहरू अझै डराइरहेका छन् ।

यस पछिल्लो झडपको मूल कारण सुरक्षा चुनौतीहरू नै मानिएको छ । तालिबान सत्तामा फर्किएपछि पाकिस्तानमा विशेष गरी अफगान सीमा क्षेत्रमा आतङ्कवादी आक्रमणहरू तीव्र रूपमा बढेका छन् ।

पाकिस्तानी अधिकारीहरूले अफगान भूमिबाट तेहरीक–ए–तालिबान पाकिस्तान (टीटीपी) जस्ता सशस्त्र समूहहरूले आक्रमण गरिरहेको आरोप लगाउँछन्, जुन आरोप अफगान तालिबानले अस्वीकार गर्दै आएको छ ।

सीमा झडप अक्टोबर ११ मा चर्किएको थियो, जब तालिबानका विदेश मन्त्री आमिर खान मुत्ताकी भारतको भ्रमणमा रहेका बेला काबुलमा विस्फोट भएको थियो । त्यसको केही दिनपछि तालिबान लडाकुहरूले पाकिस्तानको दक्षिणी सीमामा आक्रमण गरे, जसपछि पाकिस्तानले कठोर जवाफ दिने चेतावनी दिएको थियो ।

तालिबानका एक वरिष्ठ अधिकारीका अनुसार, पाकिस्तानले शुक्रबार राति अफगानिस्तानको पक्तिका प्रान्तमा तीन स्थानमा हवाई आक्रमण गर्‍यो । एक स्थानीय अस्पतालका अनुसार, ती आक्रमणमा दुई बालबालिकासहित १० सर्वसाधारणको मृत्यु भएको छ भने १२ जना घाइते भएका छन् । मृतकमध्ये तीन जना क्रिकेट खेलाडी थिए ।

तालिबान प्रवक्ता जबीउल्लाहले भने, ‘वार्ता टोलीको गरिमा र शान्तिप्रति प्रतिबद्धता जनाउन हाम्रा लडाकुहरूलाई गोली नचलाउन आदेश दिइएको छ ।’ अफगानिस्तानको दक्षिणी सहर स्पिन बोल्दाकका एक मन्त्री सादुल्लाह तोरजानले भने,  ‘स्थिति अहिले केही सामान्यजस्तो देखिए पनि युद्धको डर अझै बाँकी छ। मानिसहरू अझै त्रसित छन् ।’

युद्ध विरामको सहमति शान्ति स्थापनाको दिशामा सकारात्मक सङ्केत भए पनि स्थायी समाधानका लागि गहिरो संवाद, विश्वासको पुनर्निर्माण, र दुवै देशको स्पष्ट सुरक्षा रणनीति आवश्यक देखिन्छ ।