काठमाडौँ । नेकपा एमालेको ११ औँ महाधिवेशन अबको पाँच सातामा हुँदैछ । एमालेले उक्त महाधिवेशनमा सहभागी हुने प्रतिनिधिहरूको छनोट मङ्सिर १३ गते एकैदिन गर्दैछ । 

महाधिवेशनमा सहभागी हुने प्रतिनिधिहरू कुन क्षेत्रबाट कति जनाले प्रतिनिधित्व गर्छन् त्यसको मापदण्ड र आधार पार्टीले तय गरिसकेको छ । त्यस आधारमा मङ्सिर २७–२९ काठमाडौँमा हुने महाधिवेशनमा २ हजार १२७ जना प्रतिनिधि सहभागी हुने निश्चित भएको छ ।

एमालेले जारी गरेको पछिल्लो अन्तर पार्टी निर्देशन (अपानि) मा कुन कुन क्षेत्रबाट कति कति जना प्रतिनिधि कसरी चुनिन्छन् भन्ने विषय खुलाएर मातहतका कमिटीलाई पठाएको छ । एमाले केन्द्रीय कार्यालय सचिव डा.भीष्म अधिकारीका अनुसार पार्टी सदस्यताको सङ्ख्या अनुसार विभिन्न ‘क्लस्टर’ छुट्टाएर प्रतिनिधि चयनको मापदण्ड बनाइएको छ ।

‘अपानिमा सबै क्षेत्रबाट प्रतिनिधित्व गर्ने प्रतिनिधि सम्बन्धी व्यवस्था,पार्टी सदस्यको सङ्ख्याको आधारमा हुने प्रतिनिधित्व आदि विषयहरू खुलाएर मातहतका कमिटीमा पठाइएको छ,’ डा.अधिकारीले भने, ‘यो व्यवस्थालाई जिल्ला कमिटीहरूले लागु गर्ने छन् । यसमा कुनै द्विविधा भएमा सम्बन्धित जिल्लाका इन्चार्ज,पार्टी केन्द्रीय कार्यालय वा संगठन विभागमा सम्पर्क गरेर स्पष्ट हुन सकिन्छ ।’

एमालेले पठाएको अपानिमा केन्द्रीय कमिटी, तीनवटा आयोग र केन्द्रीय सल्लाहकार परिषद्बाट निर्वाचित सहित ४६४ जना प्रतिनिधि रहनेछन् । जस अनुसार केन्द्रीय कमिटीबाट ३५५,अनुशासन आयोग २९,निर्वाचन आयोग ३०,लेखा आयोग २५ र केन्द्रीय सल्लाहकार परिषद्बाट निर्वाचित हुने २५ जना प्रतिनिधि हुनेछन् ।

यसैगरी, स्वदेशका प्रदेश स्तरीय (विशेष प्रदेश सहित) का कमिटीहरूबाट कम्तीमा दुईजना महिला सहित पाँच जनाका दरले ४५ जना प्रतिनिधि महाधिवेशनमा सहभागी हुनेछन् । महाधिवेशनमा प्रतिनिधित्व गर्ने सबै भन्दा ठुलो क्लस्टर भनेको भूगोल हो । जसलाई एमालेले सङ्घीय निर्वाचन क्षेत्रका आधारमा विभाजन गरेको छ ।

यसरी १६५ सङ्घीय निर्वाचन क्षेत्रबाट समावेशिताको सिद्धान्त अनुसार ११३५ जना प्रतिनिधि सहभागी हुनेछन् । जसमा हरेक निर्वाचन क्षेत्रमा रहेका १२०० पार्टी सदस्य बराबर ४० वर्ष मुनीका एक जना युवा र एक जना महिला सहित ४ जनाले प्रतिनिधित्व गर्नेछन् । सङ्घीय निर्वाचन क्षेत्रबाट हुने प्रतिनिधित्वका बारेमा थप स्पष्ट पार्दै एमालेको अपानिमा भनिएको छ ‘न्यूनतम १२०० पार्टी सदस्यमा थप ८०० सदस्य नाघेमा थप एक जना महिला प्रतिनिधि र त्यसपछि प्रत्येक ८/८ सय नाघेमा थप निर्वाचित खुला प्रतिनिधि हुने । सो भन्दा बढी भएमा पहिलो ८०० मा महिला र त्यसपछि खुला निर्वाचित प्रतिनिधि हुने । ’

अपानिका अनुसार स्वदेशका विशेष जिल्ला अन्तरगत १२०० जनासम्म पार्टी सदस्य बराबर कम्तीमा एक महिला सहित तीनजना निर्वाचित प्रतिनिधि रहने । (सदस्य सङ्ख्या ८०० नाघेमा प्रत्येक ८०० मा थप एक,यस्तो सङ्ख्यामा कम्तीमा एक तिहाइ महिला सुनिश्चित गर्ने ) यसरी विशेष जिल्ला अन्तरगत ४७ जना निर्वाचित प्रतिनिधि सङ्ख्या करिब रहने जनाइएको छ ।

एमालेको महाधिवेशनमा दलित आरक्षण अन्तरगतका प्रतिनिधि कम्तीमा ८१ जना रहनेछन् । दलितको हकमा हरेक निर्वाचन क्षेत्रमा ५०० पार्टी सदस्य बराबर एकजना प्रतिनिधि र त्यस भन्दा माथि सदस्य भएमा दुई जना र तीनजना प्रतिनिधि निर्वाचित हुने भएमा कम्तीमा एकजना महिला प्रतिनिधि हुनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । श्रमिकको क्लस्टरबाट महाधिवेशनमा ४९ जना प्रतिनिधि सहभागी हुने व्यवस्था गरिएको छ । जस अनुसार हरेक भूगोलका सातवटा प्रदेशमा कार्यरत श्रमिक पार्टी सदस्यहरूबाट कम्तीमा तीनजना महिला सहित ७ जनाका दरले प्रतिनिधिहरू निर्वाचित भएर आउनेछन् ।

एमालेका प्रवासमा रहेका कमिटीहरूबाट ३५ जना प्रतिनिधि महाधिवेशनमा सहभागी हुनेछन् । जसमा भारत  प्रवास विशेष कमिटीबाट कम्तीमा तीनजना महिला सहित १० जना,अमेरिका/क्यानडा,युरोप,एसिया प्यासिफिक,खाडी र ओसिनियाबाट प्रत्येक क्षेत्रमा दुई जना महिला सहित पाँच जनाका दरले निर्वाचित भएर ३५ जना प्रतिनिधि महाधिवेशनमा सहभागी हुने एमालेको अपानिमा जनाइएको छ । केन्द्रीय विभागमा रहेका पार्टी सदस्यहरू मध्येबाट एक/ एक जनाका दरले ३२ जना प्रतिनिधि महाधिवेशनमा सहभागी हुनेछन् । यस्तै केन्द्रीय कार्यालयमा कार्यरत पार्टी सदस्यहरूबाट एक जना प्रतिनिधिलाई प्रतिनिधित्व गराइने छ । 

पार्टीका २३ वटा जनसंगठन मध्येबाट अनुसूची एक र  महासंघीय संरचनामा भएका जनसंगठनबाट कम्तीमा तीन जना महिला सहित ७ जना प्रतिनिधि हुनेछन् । यस अन्तरगत खेलकुद महासंघ,किसान महासंघ, अनेरास्ववियु, युवा संघ नेपाल लगायतका ११ जनसंगठन छन् ।

अनुसूची दुई अन्तरगतका १२ वटा जनसंगठनबाट कम्तीमा दुई महिला सहित पाँच जना प्रतिनिधिले महाधिवेशनमा सहभागी हुन पाउने एमालेले जनाएको छ ।

‘पार्टीले तय गरेको मापदण्डका आधारमा २३ वटा जनसंगठनबाट १३७ जना प्रतिनिधि महाधिवेशनमा सहभागी हुन्छन्’ पार्टीको जनसंगठन संयन्त्रका प्रमुख भानुभक्त ढकालको भनाइ छ ।

यसरी सबै क्षेत्रबाट निर्वाचित भएर आउने प्रतिनिधिको सङ्ख्या २,०२६ जना हुनेछ । एमालेको विधान अनुसार कुल निर्वाचित प्रतिनिधिको पाँच प्रतिशत प्रतिनिधि मनोनीत गर्ने व्यवस्था छ । जस अनुसार पार्टी सचिवालयले १०१ जना प्रतिनिधि मनोनीत गर्दा कुल प्रतिनिधिको सङ्ख्या २ हजार १२७ हुने एमालेले जनाएको छ ।

•  कुन क्षेत्रबाट कति ?

आयोग/केन्द्रीय सल्लाहकार परिषद्–४६४

विशेष जिल्ला–४७

दलित आरक्षण–८१

श्रमिक–४९

प्रवास कमिटी–३५

केन्द्रीय विभाग–३२

जनसंगठन–१३७

निर्वाचन क्षेत्र–११३५ (४६ जना बढ्न सक्ने)  

निर्वाचित भएर आउने–२०२६

मनोनीत–१०१

जम्मा सहभागी हुने प्रतिनिधि ः २ हजार १२७