गाजा । गाजाका मिलिसिया नेता यासेर अबु शबाबको हत्या भएको छ । उनको समूह ‘पपुलर फोर्सेस’ र इजरायली मिडियाले उनको मृत्युको पुष्टि गरेका छन् । इजरायली समर्थनमा हमासको विकल्प बन्न खोजेका अबु शबाबलाई अधिकांश प्यालेस्टिनीले इजरायलको सहयोगीको रूपमा हेर्थे र उनको चर्को आलोचना गर्थे ।

दक्षिणी गाजाको बेदुइन तारबिन जनजातिका ३० वर्ष हाराहारीका अबु शबाब पछिल्लो वर्ष मिलिसिया समूहको नेतृत्वमा उदाउनुअघि प्यालेस्टिनी एन्क्लेभमा खासै चिनिएका थिएनन् । सुरुमा ‘आतङ्कवाद विरोधी सेवा’ नाम दिइएको उनको समूहले यस वर्षको मे महिनासम्ममा ‘पपुलर फोर्सेस’ को नामबाट आफूलाई स्थापित गर्‍यो । यो इजरायली नियन्त्रित गाजा क्षेत्रहरूमा सञ्चालन हुने कम्तीमा १०० लडाकुहरूको सुसज्जित समूह थियो ।

यो समूह अपराध गर्ने गिरोह र इजरायली प्रोक्सी फोर्सको बिचमा कतै सञ्चालित थियो । तर यसले आफूलाई हमाससँग लड्न समर्पित एक राष्ट्रवादी प्यालेस्टिनी समूहको रूपमा प्रस्तुत गर्‍यो ।

धेरै प्यालेस्टिनीहरूका लागि अबु शबाब एक अपराधी थिए । उनी गाजामाथि युद्ध सुरु हुनुअघि नै लागुऔषध सम्बन्धी आरोपमा जेल परेका थिए र युद्ध सुरु भएपछि जेलबाट भागेका थिए । 

गाजामा इजरायलले ७०,१२० भन्दा बढी मानिसको ज्यान लिँदै नरसंहार गरिरहेका बेला उनको इजरायलसँगको गठबन्धनले अधिकांश प्यालेस्टिनीहरूको नजरमा उनलाई तत्काल अयोग्य बनायो । उनको आफ्नै जनजातिले समेत एक विज्ञप्ति जारी गर्दै उनको हत्यालाई ‘जनजातिको इतिहासको प्रतिनिधित्व नगर्ने एउटा अँध्यारो अध्यायको अन्त्य’ भनेको छ ।

• विचारधारा र विवाद

अबु शबाबको विचारधारा पत्ता लगाउन कठिन छ । धेरै पर्यवेक्षकहरू उनको कुनै विशेष राजनीतिक अडानभन्दा पनि शक्तिको भोक बाट प्रेरित रहेको बताउँछन् । उनको समूहले सुरुमा ‘आतङ्कवाद विरोधी’ भाषा प्रयोग गर्नु, उनको आईएसआईएल (आईएसआईएस) सँगको सम्बन्धको रिपोर्टसँग मेल नखाने देखिन्छ । यद्यपि, ती सम्बन्धहरू प्रायः इजिप्टको सिनाई प्रायद्वीपबाट गाजामा तस्करीमा सहयोगसँग सम्बन्धित थिए ।

उनको सामाजिक सञ्जालको उपस्थिति र पृष्ठभूमिबिच सधैँ विसङ्गति देखिन्थ्यो । उनले अङ्ग्रेजीमा पोस्ट गर्ने र वाल स्ट्रिट जर्नलमा समेत एक विचार लेख प्रकाशित गरेका थिए । सो लेखमा अबु शबाबले आफ्नो समूहले दक्षिणी गाजाको पूर्वी रफाहको ठूलो हिस्सा नियन्त्रण गरेको र ‘नयाँ भविष्य निर्माण गर्न तयार’ रहेको दाबी गरेका थिए ।

यद्यपि, इजरायलसँगको आफ्नो सम्बन्धलाई कम आँकलन गर्ने प्रयास गरे पनि प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूले गत जुनमा आफ्नो सरकारले हमाससँग लड्न सशस्त्र समूहहरू प्रयोग गरिरहेको स्वीकार गरेका थिए । मिडिया रिपोर्टहरूले ती समूहहरू अबु शबाबका सेनाहरू नै रहेको स्पष्ट पारेका थिए ।

• सहयोग वितरणमा पनि लुटपाटको आरोप

पपुलर फोर्सेसले आफूलाई गाजामा प्यालेस्टिनीहरूलाई अत्यावश्यक सहायता वितरण गर्न मद्दत गर्ने समूहको रूपमा प्रस्तुत गर्न खोजेको थियो । अबु शबाबले सीएनएनलाई आफूले ‘मानवीय सहायतालाई लुटपाट र भ्रष्टाचारबाट जोगाउन स्वेच्छाले जुटेका समुदायका नागरिकहरूको समूह’ को नेतृत्व गरेको बताएका थिए ।

तर, पछि अबु शबाब र पपुलर फोर्सेसमाथि सहायताका गाडीहरूबाट लुटपाट गरेको आरोप लाग्यो । वासिङ्गटन पोस्टले प्राप्त गरेको आन्तरिक संयुक्त राष्ट्रको ज्ञापनपत्रले उनलाई ‘व्यवस्थित र ठूलो मात्रामा लुटपाटको पछाडिको मुख्य र सबैभन्दा प्रभावशाली हिस्सेदार’ भनेको थियो । गाजाका सुरक्षा स्रोतहरूले अल जजीरा अरबीलाई इजरायल समर्थित यो समूहले लुटपाटमा भाग लिएको पुष्टि गरेका थिए ।

इजरायलले सहायता पहुँचमा लगाएको प्रतिबन्ध र प्यालेस्टिनी पूर्वाधारको विनाशले गाजामा अनिकालको सामना गरिरहेका बेला लागेका यी आरोपहरूले अबु शबाबलाई इजरायली एजेन्ट (प्रोक्सी) को रूपमा हेर्ने धारणालाई थप बल पुर्‍यायो ।

यसकारण, गाजामा हमासको विरोध गर्नेहरूले समेत अबु शबाबको हत्यामा आँसु नझार्नु अचम्मको विषय होइन । उनको हत्याको परिस्थिति भने अझै अस्पष्ट छ, ठिक जस्तै उनको पृष्ठभूमि र युद्धको समयमा उनको भूमिका अस्पष्ट थियो । 

अन्ततः हमासको वास्तविक विकल्प बन्न सक्ने शक्ति र समर्थन उनीसँग नभएको स्पष्ट भएपछि, उनको नियति लगभग निश्चित भएको थियो ।

अल जजिरा