काठमाडौं । भारतको मुम्बईमा रहेको वानखेडे स्टेडियम विश्वमै चर्चित र ऐतिहासिक क्रिकेट मैदान हो । अहिले यो स्टेडियम नेपाली क्रिकेट प्रशंसकहरूका लागि खास चासोको विषय बनेको छ । आगामी आईसीसी टी–२० विश्वकपमा नेपालले आफ्ना सुरुवाती चारवटा महत्त्वपूर्ण खेल यही प्रतिष्ठित मैदानमा खेल्दैछ । नेपालले पहिलो खेलमा क्रिकेटको महारथी इङ्ल्याण्डको सामना गर्नेछ । नेपालका सबै सुरुवाती खेल यही मैदानमा हुने भएकाले नेपाली क्रिकेटका लागि वानखेडे स्टेडियम ऐतिहासिक बन्दैछ । 

वानखेडे स्टेडियमको इतिहास निकै रोचक छ । सन् १९७० को दशकमा मुम्बई क्रिकेट एसोसिएसन र क्रिकेट क्लब अफ इन्डियाबिच टिकट बाँडफाँडलाई लिएर ठुलो विवाद भयो । त्यो विवाद यति बढ्यो कि तत्कालीन क्रिकेट प्रशासक एसके वानखेडेले आफ्नै नयाँ स्टेडियम बनाउने अठोट गरे ।

उनले सोचे जस्तै गरी मरीन ड्राइभको किनारमा यो स्टेडियम बन्यो । अचम्मको कुरा के छ भने यो विशाल स्टेडियम मात्र ११ महिना २३ दिनमा तयार भएको थियो । सन् १९७५ मा भारत र वेस्ट इन्डिजबीचको टेस्ट म्याचबाट यसको उद्घाटन गरिएको थियो ।

कस्तो छ आधुनिक र सुविधासम्पन्न संरचना ?

सुरुमा ४५ हजार दर्शक अटाउने यो स्टेडियमलाई सन् २०११ को विश्वकपका लागि नयाँ रूप दिइयो ।

अहिले यहाँ करिब ३३ हजार दर्शक बसेर खेल हेर्न सक्छन् । यसको छत विशेष ‘टेफ्लोन’ कपडाबाट बनाइएको छ । कपडालाई अड्याउन बिचमा कुनै खम्बा राखिएको छैन, जसले गर्दा दर्शकले मैदानको कुनै पनि कुनाबाट प्रस्टसँग खेल हेर्न सक्छन् । यहाँको ढल निकास प्रणाली (ड्रेनेज सिस्टम) पनि निकै आधुनिक छ, जसका कारण भारी वर्षा भए पनि खेल रोकिएको केही समयमै फेरि सुरु गर्न सकिन्छ ।

क्रिकेट लिजेन्डहरूको घर

वानखेडे स्टेडियम भारतीय क्रिकेटको मुटु मानिन्छ । यहाँ बोर्ड अफ कन्ट्रोल फर क्रिकेट इन इन्डिया  (बीसीसीआई) को मुख्यालय पनि छ ।

मुम्बई इन्डियन्सको घरेलु मैदान समेत रहेको यो स्टेडियममा सुनिल गावस्कर, सचिन तेन्दुलकर र विजय मर्चेन्ट जस्ता महान् खेलाडीहरूको सम्मानमा स्ट्यान्डहरूको नामाकरण गरिएको छ । सन् २०१३ मा सचिन तेन्दुलकरले आफ्नो अन्तिम अन्तर्राष्ट्रिय खेल यहीँ खेलेका थिए, जहाँ क्रिकेट जगत् भावुक बनेको थियो ।

यस्ता छन् स्टेडियमका अविस्मरणीय क्षण

यो त्यही मैदान हो, जहाँ सन् २०११ मा महेन्द्र सिंह धोनीले छक्का प्रहार गर्दै भारतलाई विश्वकप जिताएका थिए । त्यस्तै सन् १९८४–८५ मा रवि शास्त्रीले एकै ओभरमा ६ छक्का प्रहार गरेर विश्व कीर्तिमान रचेका थिए । यहाँको पिचले बलर र ब्याटर दुवैलाई साथ दिन्छ । समुन्द्रको नजिक भएकाले यहाँ सुरुमा फास्ट बलरलाई बल ‘स्विङ’ गर्न सजिलो हुन्छ भने खेल अघि बढ्दै जाँदा स्पिनरहरूले पनि मद्दत पाउँछन् ।

नेपालका लागि एउटा ठुलो मञ्च

वानखेडे जस्तो ऐतिहासिक र भव्य स्टेडियममा नेपालले खेल्न पाउनु गौरवको कुरा हो । विश्वकपका चारवटा खेल विशेषगरी इङ्ल्यान्ड जस्तो बलियो टोलीसँगको प्रतिस्पर्धाले नेपाली क्रिकेटलाई विश्वस्तरमा चिनाउनेछ । 

मुम्बईको समुन्द्री हावा र वानखेडेको तालीको गडगडाहटबिच नेपाली खेलाडीहरूले आफ्नो जादु देखाउने अपेक्षा गरिएको छ । वानखेडेको यो ऐतिहासिक मैदान अब नेपाली क्रिकेटको नयाँ गाथाको साक्षी बन्न तयार छ ।