काठमाडाैँ । युरोपेली देशहरू ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ हुँदै जहाजहरूको आवागमन खुला गर्न युरोपेली देशहरू तेहरानसँग कुराकानी गरिरहेको इरानको सरकारी टेलिभिजनले शनिबार बताएको छ।

सरकारी टेलिभिजनले भनेको छ, “विशेष गरी चीन, जापान र पाकिस्तान लगायतका पूर्वी एसियाली देशहरूका जहाजहरू पार भएपछि हामीले आज सूचना प्राप्त गरेका छौं कि युरोपेलीहरूले पनि रिभोलुसनरी गाड्र्स नौसेनासँग वार्ता सुरु गरेका छन्।”

फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलसँग युद्ध सुरु भएयता इरानले यस महत्वपूर्ण जलमार्गबाट जहाजको आवागमन र ढुवानीमा ठूलो मात्रामा रोक लगाएको छ। अमेरिका र इरानबीचको युद्धविराम अप्रिल ८ देखि जारी छ ।

जलमार्गमा यसको पकडले विश्व बजारलाई तहसनहस बनाएको छ। संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमा आफ्नै नौसैनिक नाकाबन्दी लगाएको घोषणा गरेको छ तर यो प्रतिबन्धको वावजुत यहाँबाट इरानले आफूले चाहेका जहाजहरूलाई आवतजावतमा अनुमति दिने र रोक्ने काम गरिरहेको छ।।

शान्तिकालमा यो मार्ग भएर विश्वको इन्धन र अन्य वस्तुको ढुवानीको पाँच भागको एक भाग आपूर्ति हुने गरेको छ।

इरानको हर्मुज स्ट्रेट व्यवस्थापन नियममासहमति भएपछि हालैका दिनहरूमा इरानले चीनलगायत दर्जनौं जहाजलाई ओहोरदोहोर गर्न अनुमति दिएको इरानको सेनाको वैचारिक शाखा गाड्र्सले एक विज्ञप्तिमा जानकारी गराएको छ।

युद्ध सुरु भएदेखि इरानले बारम्बार हर्मुजमार्फत समुद्री यातायात ‘युद्धपूर्वको स्थितिमा फर्कनेछैन’ भनी बारम्बार चेतावनी दिएको छ। गत महिना उसले जलमार्गमा लगाएको करबाट उसले राजस्व प्राप्त गर्न थालेको छ ।

शनिबार इरानी संसदको राष्ट्रिय सुरक्षा आयोगका प्रमुख इब्राहिम अजिजीले भने, “इरानले जलडमरूमध्य हुँदै आवागमन व्यवस्थापन गर्न एक व्यावसायिक संयन्त्र तयार पारेको छ ।”

उनले अगाडि भने, “यो प्रक्रियामा इरानसँग सहकार्य गर्ने व्यापारिक पानीजहाज र पक्षहरुले मात्र यसबाट फाइदा लिन सक्नेछन् ।”

“यो रुट तथाकथित ‘फ्रिडम प्रोजेक्ट’का सञ्चालकका लागि बन्द रहनेछ,” उहाँले हर्मुज घमँटीमा फसेका व्यापारिक जहाजहरूलाई मार्गदर्शन गर्न अस्थायी अमेरिकी सैन्य अभियानलाई सङ्केत गर्दै भने।