विज्ञान/प्रविधि

साउदी अरेबियाको एआई र डिजिटल नवप्रवर्तनमा ऐतिहासिक कदम

रियाध । साउदी अरेबियाले बिहीबार रियाधमा हेक्सागन डाटा केन्द्रको शिलान्यास गरेको छ । अधिकारीहरूले जनाएको अनुसार यो डाटा केन्द्र मेगावाट क्षमताका हिसाबले विश्वकै ठुलो सरकारी स्वामित्वको केन्द्र बन्नेछ । यस केन्द्रको...

एआईले संसार हल्लाएको वर्ष २०२५

सयौँ अर्ब डलरको लगानी, मानसिक स्वास्थ्यमा जोखिम र हजारौँ रोजगारी कटौतीः यी सबैको पछाडि के छ ? एउटै जवाफ हो– आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई)। कसैका लागि यो भविष्य हो त कसैका...

दाँत माझ्न झन्झट मान्नेका लागि एक मिनेटमै दाँत सफा गर्ने रोबोटिक ब्रस

टोकियो । के तपाईँलाई दिनमा पटक–पटक दाँत माझ्न झन्झट लाग्छ ? यदि त्यसो हो भने जापानी वैज्ञानिकहरूले यसको समाधान निकालेका छन् । जापानको वासेडा विश्वविद्यालयको रोबोटिक्स प्रयोगशालाका वैज्ञानिकहरूले एउटा यस्तो...

झापाका चौहान दाजुभाइको डिजिटल उडान : ऋणको भारीदेखि करोडपति जीवनसम्म

झापा । गाउँका धेरै युवाजस्तै विदेश जाने सपना देखेर होइन, आफ्नै माटोमा बसेर प्रविधिसँग मित्रता गाँस्दै सफलता खोज्ने आँट गरे झापाका दुई दाजुभाइले । शिवसताक्षी नगरपालिका–२, सङ्गमचोकका प्रदीप चौहान र...

चीनद्वारा दुई नयाँ उपग्रह अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण

चीन । चीनले दक्षिणी टापु प्रान्त हैनानको वेन्चाङ अन्तरिक्ष प्रक्षेपण केन्द्रबाट बुधबार दुई नयाँ उपग्रह सफलतापूर्वक कक्षमा पठाएको छ । ‘शिजियान–२९ ए’ र ‘शिजियान–२९ बी’ नामका उपग्रहहरू बिहान ६ः ४० बजे...

एनसेलको भोल्टे क्षमता अभिवृद्धि परियोजना उद्घाटन, ५० लाख ग्राहक लाभान्वित हुने

कास्की । सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री जगदीश खरेलले आइतबार पोखरास्थित एनसेल डाटा सेन्टरमा एनसेलको 'भ्वाइस ओभर लङ टर्म इभोलुसन' (भोल्टे) क्षमता अभिवृद्धि परियोजनाको उद्घाटन गरेका छन्। अत्याधुनिक सर्भरमार्फत भोल्टे र 'भ्वाइस...

रूसद्वारा ५२ उपग्रहको सफल प्रक्षेपण

मस्काे । रूसको अन्तरिक्ष निकाय रोस्कोसमोसका अनुसार सोमबार सोयुज रकेटमार्फत ५२ वटा उपग्रह सफलतापूर्वक आफ्नो निर्धारित कक्षमा प्रक्षेपित भएका छन् । रकेट प्रक्षेपण आइतबार दिउँसो भोस्तोच्नी अन्तरिक्ष स्थल, आमुर प्रदेशमा...

अन्तरिक्ष अनुसन्धानमा इरानको नयाँ कदम

तेहरान । इरानले कृषि तथा वातावरणीय अध्ययनका लागि स्वदेशमै निर्माण गरिएका तीन उपग्रहलाई रुसबाट सफलतापूर्वक अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण गरेको छ । यी उपग्रहहरूलाई पृथ्वीबाट करिब पाँच सय किलोमिटर उचाइमा रहेको पृथ्वी...

घरबाहिर निस्कँदा वाइफाइ अन राख्ने बानी छ ? झुक्किएर पनि नगर्नुस् यस्तो हेलचेक्र्याइँ

काठमाडौँ । घरबाट निस्कने बेला मानिसहरू अक्सर चाबी, पर्स र मोबाइल साथमा भए नभएको जाँच गर्छन्, तर एउटा सानो बानीलाई भने सधैँ नजरअन्दाज गरिरहेका हुन्छन्– त्यो हो मोबाइलको वाइफाइ बन्द...

कसरी बनाइयो चीनमा विश्वकै सबैभन्दा लामो एक्सप्रेस–वे सुरुङ ?

बेइजिङ । चीनले आफ्नो महत्त्वाकांक्षी पूर्वाधार विकासको क्रममा उरुम्छी–युली एक्सप्रेस–वेको मुटुमा रहेको १३.७५ माइल (२२ किलोमिटर) लामो तियानशान शेङ्ली सुरुङ सञ्चालनमा ल्याएको छ । यो सुरुङ विश्वको सबैभन्दा लामो एक्सप्रेस–वे...

चीनद्वारा ‘फङयुन–४–०३’ उपग्रह सफलतापूर्वक प्रक्षेपण

सिचुआन । चीनले शनिबार देशको दक्षिण पश्चिमी सिचुआन प्रान्तस्थित सिछाङ उपग्रह प्रक्षेपण केन्द्रबाट नयाँ उपग्रह अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण गरेको छ । ‘फङयुन–४–०३’ नामक उपग्रहलाई’ लङ मार्च–३ बी’ रकेटमार्फत बिहान १२ बजेर ७...

सन् २०३२ मा घरको आकार बराबरको क्षुद्रग्रह चन्द्रमामा ठोक्किने खतरा

काठमाडौँ । सन् २०३२ मा एउटा घरको आकार बराबरको क्षुद्रग्रह चन्द्रमामा ठोक्किने सम्भावना करिब ४ प्रतिशत रहेको छ। यति मात्र होइन, ‘२०२४ वाईआर ४’ नाम दिइएको उक्त क्षुद्रग्रह चन्द्रमामा ठोक्किएर...

सरस्वती क्याम्पसमा प्रत्येक शुक्रबार एआईको पढाई

काठमाडौँ । सोह्रखुट्टेस्थित सरस्वती बहुमुखी क्याम्पसमा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्ट (एआई) पढाई हुन थालेको छ । विएसडब्लु अन्तर्गत पत्रकारिता तथा आमसञ्चार अध्ययन गरिरहेका स्नातक प्रथम वर्षका विद्यार्थीहरूलाई एआई पढाउन थालिएको हो । क्याम्पसमा अध्यापनरत...

काठमाडौँमा फोटोनिक्स सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन हुने

काठमाडौँ । नेपालको वैज्ञानिक र शैक्षिक क्षेत्रका लागि कोसेढुङ्गा सावित हुने गरी सूचना तथा सञ्चार प्रविधि र फोटोनिक्स सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन (आईसीटीपी २०२६) आयोजना हुने भएको छ। रिसर्च एन्ड इनोभेसन सेन्टर नेपाल,...

इसरोले रच्यो इतिहास, पृथ्वीको कक्षमा सबैभन्दा ठुलो स्याटलाइटको सफल स्थापना

भारत । भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठन (इसरो)ले इतिहास रचेको छ । यस वर्षको आफ्नो अन्तिम मिसनमा इसरोले आफ्नो सबैभन्दा ठुलो सञ्चार उपग्रह ब्लूबर्ड ब्लक–२ को सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरेको छ ।...

जापानको उपग्रह प्रक्षेपणमा असफलता, जीपीएस सुधार योजना प्रभावित

टाेकियाे । जापानको शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले सोमबार प्रक्षेपण गरिएको ‘एच–३ रकेट’ले ‘मिचिबिकी नम्बर ५’ उपग्रह कक्षमा पुर्याउन नसकेकाे जनाएकाे छ । ‘मिचिबिकी नम्बर ५’ जापानको क्वासी–जियोस्टेशनरी स्याटेलाइट प्रणाली...

एआईले लोपोन्मुख भाषाहरू जोगाउन सक्छ ?

संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार अहिले संसारभर बोलचालमा रहेका मध्ये ४० प्रतिशत भाषाहरू लोप भएर जाने जोखिममा छन् । के कृत्रिम बौद्धिकता अर्थात् एआईले यस्तो तीव्र गतिमा भइरहेको भाषा हराउने क्रमलाई रोक्न...

चीनद्वारा नयाँ सञ्चार प्रविधि उपग्रह प्रक्षेपण

बेइजिङ । चीनले शनिबार दक्षिण चीनको हाइनान प्रान्तस्थित वेन्चाङ अन्तरिक्ष प्रक्षेपण केन्द्रबाट नयाँ सञ्चार प्रविधि परीक्षण उपग्रह सफलतापूर्वक अन्तरिक्षमा पठाएको छ । उक्त उपग्रहलाई बेइजिङ समयअनुसार साँझ ८ः ३० बजे...

टिकटकमाथि प्रतिबन्ध टर्‍यो, अमेरिकी व्यवसायको बहुमत हिस्सा बेच्न बाइटडान्स सहमत

वासिङ्टन डिसी । टिकटकको चिनियाँ स्वामित्व रहेको कम्पनी बाइटडान्सले आफ्नो अमेरिकी व्यवसायको बहुमत हिस्सा बेच्न अमेरिकी र विश्वव्यापी लगानीकर्ताहरूसँग बाध्यात्मक सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको छ । टिकटकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) साउ...

मोबाइल चार्ज गरेपछि प्लगमा चार्जर छोड्नुहुन्छ? यस्ता छन् जोखिम

काठमाडौँ । मोबाइल फोनलाई चार्ज गरेपछि पनि चार्जरलाई सकेटमा जोडेर स्विच अन नै छोडिदिने बानी हामी धेरैको हुन्छ। हामीलाई सामान्यतया लाग्छ कि यसले कुनै हानि गर्दैन, तर यथार्थमा यो सानो लापर्बाहीले...

स्मार्टफोन चाँडै चार्ज गर्न यी ५ उपाय अपनाउनुहोस्, ब्याट्रीको आयु पनि बढ्छ

काठमाडौँ । स्मार्टफोन अहिले एक अपरिहार्य डिभाइस बनिसकेको छ, जसविना एक दिन पनि बिताउन गाह्रो हुन्छ। हाम्रा धेरैजसो कामहरू अहिले स्मार्टफोनबिना लगभग असम्भव छन्। यस्तो अवस्थामा फोन चाँडै चार्ज हुनु...

इन्टरनेटको प्रयोग बिना मानिसहरु बाँच्नै नसक्ने भएः प्रदीप पौडेल

काठमाडाैँ । नेपाली कांग्रेसका नेता प्रदीप पौडेलले इन्टरनेटको प्रयोग बिना मानिसहरु बाँच्नै नसक्ने स्थिति सिर्जना भएको बताएका छन् । मंगलवार काठमाडौंमा डिजिटल राइट्स कन्फ्रेन्सलाई सम्बोधन गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन्...

आबुधाबीमा एआईले मिडिया र मनोरञ्जन क्षेत्रमा ल्याएको परिवर्तनको चर्चा

काठमाडौं । यूएईको आबुधाबीमा ब्रिज समिट आयोजना गरिएको छ । विश्वकै ठुलो मिडिया तथा कन्टेन्ट उद्योग सम्मेलन भनिएको तीन दिने कार्यक्रममा विश्व विभिन्न देशका मिडिया, प्रविधि, मनोरञ्जन, नीति निर्माण तथा...

ह्वाट्सएपले ल्यायो एन्ड्रोइड र आईफोन प्रयोगकर्ताका लागि नयाँ फिचर

काठमाडौँ । ह्वाट्सएपले आफ्ना एन्ड्रोइड र आईफोन प्रयोगकर्ताहरूका लागि धेरै नयाँ र उपयोगी फिचरहरू सार्वजनिक गरेको छ। यी अपडेटहरू विशेषगरी कल, च्याट, स्ट्याटस र डेस्कटपको प्रयोगलाई अझ सहज बनाउन ल्याइएका...

एप स्टोरमा सबैभन्दा धेरै डाउनलोड हुने निःशुल्क एप बन्यो च्याटजीपीटी

काठमाडौँ । एप्पलले आफ्नो वार्षिक एप स्टोर चार्ट्स जारी गरेको छ, जसमा च्याटजीपीटीले ठूलो उपलब्धि हासिल गरेको छ। सन् २०२५ मा च्याटजीपीटी एप्पल एप स्टोरमा सबैभन्दा धेरै डाउनलोड हुने निःशुल्क...

अष्ट्रेलियामा १६ वर्षमुनिका लागि सामाजिक सञ्जालमा कडाइ, ७९ प्रतिशत समर्थन

अष्ट्रेलिया । अष्ट्रेलियामा धेरै मानिसले सङ्घीय सरकारले लगाएको १६ वर्षमुनिका बालबालिकाको सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा प्रतिबन्धलाई समर्थन गरेका छन् । मोनाश विश्वविद्यालयको तर्फबाट रोय मोर्गन रिसर्चले एक हजार ५९८ जनामा गरेको सर्वेक्षण...

नेपालको भूउपग्रहसहित ९ भूउपग्रह चीनद्वारा सफलतापूर्वक प्रक्षेपण

बेइजिङ । चीनले बुधबार ‘काइनेटिका-१’ लिजियान-१ वाई११ क्यारियर रकेटमार्फत नेपालसहित संयुक्त अरब इमिरेट्स र इजिप्टका गरी तीन अन्तर्राष्ट्रिय पे-लोडसहित कुल नौवटा भूउपग्रह सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरेको छ। सबै भूउपग्रहहरूलाई पूर्वनिर्धारित कक्षमा...

मंगल ग्रहको कक्षमा रहेको नासाको ‘माभेन’ अन्तरिक्षयानसँग सम्पर्क विच्छेद

न्युयोर्क । अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले सन् २०१४ देखि मंगल ग्रहको कक्षमा परिक्रमा गरिरहेको ‘माभेन’ (मार्स एट्मोसफेयर एन्ड भोलाटाइल इभोलुसन) नामक अन्तरिक्षयानसँग आधिकारिक रूपमा सम्पर्क गुमाएको छ। माभेन अन्तरिक्षयान गत...

मानव निर्मित आगोको सबैभन्दा पुरानो प्रमाण फेला

लण्डन । पूर्वी इङ्ग्ल्याण्डको एक क्षेत्रमा मानवद्वारा आगो सिर्जना गरिएको र नियन्त्रण गरिएको सबैभन्दा पुरानो प्रमाण फेला परेको छ, जसलाई पुरातत्वविद्हरूले मानव इतिहासको एक नाटकीय मोडको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।...

भारतमा अमेरिकी टेक कम्पनीहरूको ठुलो लगानी : अमेजनले पाँच वर्षमा थप ३५ अर्ब डलर लगानी गर्ने

नयाँ दिल्ली । विश्वको अग्रणी ई–कमर्स कम्पनी अमेजनले आगामी पाँच वर्षभित्र भारतमा ३५ अर्ब डलरभन्दा बढी लगानी गर्ने घोषणा गरेको छ । यो घोषणासँगै ठुला अमेरिकी प्रविधि कम्पनीहरूले भारतको प्रविधि...

चीनलाई एनभिडियाको एच२०० चिप बेच्न ट्रम्पले दिए अनुमति

काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चिनियाँ प्रविधि कम्पनीहरूलाई लक्षित गर्दै वासिङ्टनले लगाएको निर्यात नियन्त्रणमा महत्त्वपूर्ण छुट दिँदै प्रविधि कम्पनी एनभिडियालाई आफ्नो उन्नत एच२०० चिप बेच्न अनुमति दिएका छन्। ट्रम्पले सोमबार...

‘एआई फिचर’ मार्फत आईफोन प्रयोगकर्ता आकर्षित गर्ने चिनियाँ फोन निर्माताको होड

बेइजिङ । एप्पलले विश्वको सबैभन्दा ठुलो स्मार्टफोन बजार चीनमा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) सुविधाहरू सार्वजनिक गर्न संघर्ष गरिरहेका बेला, चिनियाँ फोन निर्माताहरूले बजार हिस्सा हासिल गर्ने दौडमा आईफोनबाट प्रयोगकर्ताहरूलाई आकर्षित गर्न...

तीन दिनमा १०६ किलोमिटर यात्रा गरेर चिनियाँ रोबोटले बनायो विश्व कीर्तिमान

बेइजिङ । चिनियाँ रोबोटिक कम्पनी एजीबोटको ह्युमनोइड रोबोट ‘ए२’ ले लगातार हिँडेर गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड बनाएको छ। यो रोबोटले व्यस्त सहरी सडक र पुलसहित विभिन्न वातावरण पार गर्दै तीन दिनमा...

चीनद्वारा इन्टरनेट उपग्रहहरूको नयाँ समूह प्रक्षेपण

चीन । चीनले शनिबार हैनान प्रान्तबाट लङ मार्च–८ए रकेट प्रक्षेपण गर्दै १४औँ समूहका इन्टरनेट उपग्रहहरू कक्षमा पठाएको छ । रकेट दिउँसो ३ः५३ बजे उड्यो र उपग्रहहरूलाई सफलतापूर्वक आफ्नो कक्षामा पुर्‍याएको...

एआई, क्वान्टम र अन्तरिक्ष प्रविधिले अबको विश्व व्यवस्था तय गर्दैछन्

इतिहासले विरलै मात्र ठुला घुम्ती र मोडहरू बारे आफैँ घोषणा गर्ने गर्छ। जब कुनै समय स्थिर ठानिएको आफू उभिएकै जमिन एक्काएक चलायमान हुन थालेको अनुभव हुन्छ, त्यसपछि हामी इतिहासको नयाँ...

रोनाल्डोको लगानी अब च्याटजिपिटीको प्रतिद्वन्द्वी एआई कम्पनीमा, व्यापारिक साम्राज्य विस्तार

लिस्बन । पोर्चुगलका फुटबल लेजेन्ड क्रिस्टियानो रोनाल्डोले तीव्र गतिमा बढिरहेको च्याटजिपिटीको प्रमुख प्रतिद्वन्द्वी ‘पर्प्लेक्सिटी’ नामक एआई (एआई) प्लेटफर्ममा ठूलो लगानीको घोषणा गर्दै आफ्नो व्यापारिक साम्राज्यलाई विस्तार गरेका छन् । जिज्ञासा, नवीनता...

अस्ट्रेलियामा ४ अर्ब ६० करोड डलरको एआई केन्द्र स्थापना गर्ने सम्झौता

अस्ट्रेलिया । च्याटजिपीटीको निर्माता ओपनएआई तथा अस्ट्रेलियाली डाटा सेन्टर अपरेटर नेक्स्टडीसी बिच सिड्नीमा अर्बौं डलरको कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) केन्द्र विकास गर्ने सम्झौता भएको छ । ब्रिस्बेनमा मुख्यालय रहेको नेक्स्टडीसीले शुक्रबार...

ओ एआई, मलाई एक्लै छाडिदेऊ !

ठ्याक्कै कहिलेबाट सुरु भयो भन्ने त सम्झना छैन तर केही महिनायता कृत्रिम बौद्धिकता अर्थात् एआई अब सैद्धान्तिक चासोको विषय मात्रै रहेन । त्यो बिस्तारै हाम्रो दैनन्दिन जीवनमा हस्तक्षेप गर्ने सङ्क्रामक...

अस्ट्रेलियामा १६ वर्षमुनिका बालबालिकालाई इन्स्टाग्राम, फेसबुक र थ्रेड्सबाट हटाउन सुरु

सिड्नी । अस्ट्रेलियामा १६ वर्षमुनिका बालबालिकाका लागि सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्ध लाग्नुभन्दा एक हप्ता अगाडि नै टेक कम्पनी मेटाले आफ्ना इन्स्टाग्राम, फेसबुक र थ्रेड्स प्लेटफर्मबाट उनीहरूलाई हटाउन सुरु गरेको छ। मेटाले गत महिना...

बुधबार बिहान पाँच घण्टा फोन पे अवरुद्ध हुने

काठमाडौँ । फोनपे नेटवर्कले प्रकोप रिकभरी ड्रिल सञ्चालन गर्ने कारण देखाउँदै इसेवाका केही सेवा पाँच घण्टाका लागि अवरुद्ध हुने जनाएको छ । इसेवाले मंगलबार दिउँसो एक सूचना जारी गर्दै मंसिर...

मोरङ कांग्रेसमा क्रियाशील सदस्यताको विषयलाई लिएर विवाद, सह–महामन्त्री संग्रौला सहभागी कार्यक्रम बिथोलियो

पैसाको लेनदेन विवादमा युवतीको हत्या

बजेट अभावले खुम्चिँदै मनमोहन प्राविधिक विश्वविद्यालयको शैक्षिक लक्ष्य

रमा तिवारीको हत्यामा संलग्न आरोपमा भारतीय युवक पक्राउ

परीक्षामा जफत गरिएका मोबाइल नष्ट प्रकरण : अभिभावकले जनाए आपत्ति

गर्मी छल्न विद्यालयहरू धमाधम बन्द गरिँदै

जनकपुरधाममा अव्यवस्थित पार्किङले सास्ती, व्यवस्थापनको पर्खाइमा सर्वसाधारण

घट्यो काठको मूल्य, समितिको सेवा–सुविधा ३० प्रतिशतले कटौती

बढुवा भएका एसपी ध्रुव श्रेष्ठको लुम्बिनी प्रदेशमा काज सरुवा

इच्छाराज तामाङको बदमासीले सिभिल मलमा स्वामित्वको चक्रव्यूह

प्लास्टिक प्रदूषण न्यूनीकरण गर्न आ–आफ्नो बानी बदलौँ

असार नजिकिएसँगै किसानलाई रोपाइँको चटारो, धान रोप्न खेत तयार पार्दै

विद्युतीय सवारी साधन नियन्त्रण : छानबिन टोली मुस्ताङमा

त्रिशूली नदीमा माछा मार्ने क्रममा किशोर बेपत्ता

मगर खाम भाषामा पठनपाठन सुरु गर्दै रघुगङ्गा

अन्नपूर्ण पदमार्गमा बृहत् सरसफाइ

तरकारी र दूधमा मानव स्वास्थ्यमा असर पार्ने विषादी

रास्वपाद्वारा लुम्बिनीका ९१ स्थानीय तहमा अधिवेशन सम्पन्न, जिल्ला अधिवेशनको पनि तीव्र तयारी

बाँकेमा मल मौज्दात, वितरण नहुँदा किसान मर्कामा

जुम्लामा मार्सीधान रोपाइँ गरिँदै

कर्णालीको नीति तथा कार्यक्रम छलफल : ‘कपीपेस्ट’ आरोपको बचाउमा मुख्यमन्त्री

हुम्लामा आगलागीबाट तीनतले घर नष्ट

कर्णालीमा प्रतिपक्षले भन्यो, ‘नयाँ नीति तथा कार्यक्रम विगतकै कपी एन्ड पेस्ट’

दुग्धजन्य पदार्थ बिक्रीबाट ६ करोड सङ्कलन

१७ लाख ३० हजार बराबरका मोटरसाइकल बरामद

‘विशेष प्राथमिकता’ को तिंकर सडकमा बजेट न्यून

वर्षौंदेखि अलपत्र १५ सडकका ठेक्का तोडियो