अनुवाद

विलय, विभाजन र हत्या शृङ्खलासम्म: ‘रअ’का संस्थापक आर.एन. काओ

मे १० अर्थात आजकै दिन सन् १९१८ बनारस । एउटा कश्मीरी पण्डित परिवारमा जन्मेको बालकले दक्षिण एसियाको भू–राजनीतिक नक्सा नै बदलिदेला भन्ने कसैले सोचेका थिएनन् । यो कथा एउटा व्यक्तिको...

बदलिएको भारतको प्रभावका लागि तयार होऔँ

वर्षौंदेखि पश्चिमा उदारवादी तथा भारतभित्रका विपक्षी राजनीतिक शक्तिहरू एउटा सिद्धान्तका आधारमा आशावादी थिए । उनीहरूको नजरमा नरेन्द्र मोदी अधिनायकवादी हुन् र भारतको असाधारण विविधताले अन्ततः त्यस्तो बलियो शासक वा अधिनायकवादीलाई...

के चीनले शान्ति सम्झौता गराउन सक्ला ?

इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अरागचीले बुधबार बेइजिङमा आफ्ना चिनियाँ समकक्षी वाङ यीसँग भेट गरेका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपतिले स्ट्रेट अफ होर्मुज जबर्जस्ती खुलाउने प्रयासहरू रोकेको घोषणा गरेसँगै तेहरान र वासिङ्टनबिच शान्ति सम्झौता...

के इरान युद्ध सकिएकै हो त ?

अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले मंगलबार पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै इरानमाथिको अमेरिका-इजरायली आक्रमण ‘अपरेशन इपिक फ्युरी’ सम्पन्न भएको बताएका छन्। फेब्रुअरी २८ बाट सुरु भई क्षेत्रीय द्वन्द्व निम्त्याएको यस कारबाहीको उद्देश्य पूरा...

मार्क्सवादले के गर्न सक्छ र के गर्न सक्दैन ?

मार्क्सवाद पुँजीवादलाई मसिनो गरी पर्गेल्नका लागि उपयोग हुने सबैभन्दा शक्तिशाली बौद्धिक विधि हो । शोषण, सङ्कट, वर्गीय संरचना, वर्गीय द्वन्द्व एवम् सामाजिक प्रणाली विकासको ऐतिहासिक स्वरूप ठम्याउनका लागि मार्क्सवाद बराबर...

सिनेमाको पर्दादेखि मुख्यमन्त्रीको कुर्सीसम्म

सन् २०१८ को नोभेम्बरमा दक्षिण भारतीय कलाकार विजयले ‘सरकार’ नामको सिनेमामा अभिनय गरेका थिए । यही सिनेमाले उनलाई राजनीतिक काल्पनिकीको संसारमा डोर्‍याएको हो । विजय सिनेमामा सुन्दर रामास्वामीको भूमिकामा देखिन्छन्...

विश्वविद्यालयहरूमा विरोधका आवाजले पनि स्थान पाउनुपर्छ

गाजाको युद्ध अझै सकिएको छैन, तर अमेरिकी विश्वविद्यालयहरूमा भने त्यसले दीर्घकालीन प्रभाव पारिसकेको छ । हमासले सर्वसाधारणहरूलाई निशाना पारेर गरेको विभत्स आक्रमण पश्चात धेरैजसो क्यापस सुरुमा इजरायलप्रति सहानुभूति राख्न लागेका...

युद्ध अन्त्यका लागि इरानको १४ बुँदे नयाँ प्रस्ताव: के ट्रम्पले गर्लान् स्वीकार ?

अमेरिकी सैन्य प्रभुत्वको सीमिततालाई उजागर गरेको र विश्व अर्थतन्त्रलाई हल्लाएको युद्धलाई स्थायी रूपमा अन्त्य गर्ने पछिल्लो कूटनीतिक कदमअन्तर्गत इरानले अमेरिकालाई नयाँ १४ बुँदे प्रस्ताव अघि सारेको छ। मध्यस्थकर्ता पाकिस्तानमार्फत तेहरानले...

इरान युद्धमा युरोपको साथ नपाएपछि ट्रम्प क्रुद्ध : युरोपबाट सेना हटाउन कति सहज ?

विगत ४८ घण्टामा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको युद्धलाई लिएर युरोपेली राष्ट्रहरूले गरेको आलोचनाप्रति आक्रोश पोख्दै जर्मनी, इटाली र स्पेनमा तैनाथ अमेरिकी सेना फिर्ता बोलाउने विचार गरिरहेको बताएका छन्। यसै...

के फ्रान्ज काफ्का आज पनि उत्तिकै लोकप्रिय छन् ?

फ्रान्ज काफ्का सन् १८८३ मा प्राग सहरमा जन्मिएका हुन् । उनको परिवार जर्मन भाषा बोल्ने अल्पसङ्ख्यक यहुदी पृष्ठभूमिको थियो । काफ्कालाई उनको परिवारको यही पहिचानले आफ्नो जीवनमा सुरुवातदेखि नै पराई...

इरानले साइबर युद्ध हार्‍यो तर वास्तविक युद्ध जित्यो

इरानका ह्याकरहरूको समूह ‘हन्डाला’ ले गत महिना अमेरिकाको मिसिगन राज्यमा अवस्थित चिकित्सा प्रविधि कम्पनी ‘स्ट्राइकर’ को सञ्जालमा आक्रमण गर्‍यो । हन्डालाको साइबर आक्रमणमा परेर कम्पनीका डाटाहरु मेटिए । हजारौँ उपकरणहरू...

गाजामा चलिरहेको नरसंहारमा पुँजीवादको हात छ

मेरो नाम यानिस भारुफाकिस हो । म अर्थशास्त्री एवं राजनीतिज्ञ हुँ । ग्रीसको ‘एमईआरए–२५’को प्रतिनिधित्व गर्ने अभियन्ता एवं ‘पानयुरोपेली’ आन्दोलनमा सम्लग्न ‘डीआईईएम–२५’को सदस्य । म यहाँ पुँजीको अन्तर्निहित व्यवहारका कारण...

अमिताभ बच्चनको जीवन र बलिउडको गोरेटो फेरिदिने दुई लेखक

तिनताका ‘ह्यासट्याग’ भन्ने चलनै थिएन । ‘पीआर आर्मी’ भन्ने थिएन । फिल्म रिलिज हुने दिन चल्ने ‘बक्स अफिस युद्ध’को चलन पनि सुरु भएकै थिएन । केवल दुइटा तेजिला दिमाग भएका...

एसियाली युवा विशेषज्ञहरू रुसमा करियर खोजिरहेका छन्

पृष्ठभूमि विश्वव्यापी श्रम बजार रूपान्तरणको प्रक्रियाबाट गुज्रिरहेको छ । दक्षिण र दक्षिण–पूर्वी एसियाका करोडौँ युवाका लागि श्रम–आधारित गन्तव्य स्थानीय बेरोजगारीको दुष्चक्रबाट मुक्त हुने, परिवारलाई सहयोग गर्ने र इच्छित पेसा प्राप्त गर्ने...

क्रान्तिनायक लेनिनको जीवनका उतारचढाव

भ्लादिमिर इल्यीच उल्यानोभ ‘लेनिन’ ले एउटा यस्तो क्रान्तिको नेतृत्व गरे, जसले शताब्दीयौँदेखि चल्दै आएको निरङ्कुश शासनलाई उखेलेर फाल्ने काम मात्र गरेन, ‘विश्वको पहिलो समाजवादी राज्य’ स्थापनासमेत गर्‍यो । बोल्सेभिक आन्दोलनका नेताका...

स्ट्रेट अफ होर्मुजमा पछिल्लो समय के भइरहेको छ ?

तेहरान । विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति हुने मुख्य नाका स्ट्रेट अफ होर्मुज फेरि अमेरिका-इजरायल र इरानबिचको युद्धको अस्तव्यस्त केन्द्र बनेको छ। वासिङ्टन र तेहरानबिचको यो टकरावले युद्ध अन्त्य...

एआई धेरै नै डरलाग्दो अवस्थामा आइपुग्यो

सामान्य अवस्था हुँदो हो त म अहिले इरान युद्धका भूराजनीतिक प्रभावहरूबारे लेखिरहेको हुन्थेँ । तर यो लेख अपर्झट लेख्ने बाध्यता आइलाग्यो । यसपछि भने म आफ्नो पुरानो विषयमै फर्किनेछु । प्रस्तुत...

जुलियस सिजर : विश्वको पहिलो पपुलिस्ट नेता

१२ जुलाई १०० इसापूर्वमा एक प्रतिष्ठित प्याट्रिसियन परिवारमा जन्मिएका गायुस जुलियस सिजर रोमन गणतन्त्रको सबैभन्दा प्रभावशाली सैन्य नेता, राजनीतिज्ञ र कूटनीतिज्ञमध्ये एक हुन् । उनले कानुनी पेसाबाट करियर सुरु गरेपछि...

समय अझै इरानको पक्षमा छ

डोनाल्ड ट्रम्प आफूलाई ‘आर्ट अफ डिल’ अर्थात् सम्झौता कलाको महारथी दाबी गर्छन् । तर उनको शैलीमा धैर्यतापूर्वक गरिने सम्झौताहरू भने पर्दैनन् । गत हप्ताको आखिरीमा इरानसँगको असफल शान्तिवार्तापश्चात् अमेरिकाले फेरि...

‘सुशासन बाबु’ देखि ‘दल बदलु’ सम्म

बिहार । पटनासँग जोडिएको फुलवारी सरिफको एउटा गैरसरकारी संस्था (एनजीओ) मा काम गर्ने फरिदा खातुन आफ्नो पूरै परिवारमा सबैभन्दा बढी पढेलेखेकी महिला हुन्। उनी स्नातकोत्तर हुन्। ज्यालादारी गर्ने फरिदाको परिवारले सन्...

क्युबाले डाक्टर पठायो, अमेरिकाले युद्धपोत

गत महिना क्युबामा बत्ती जाँदा एक करोड मानिस अन्धकारमा बस्न बाध्य भए। त्यसबेला अमेरिकी सञ्चारमाध्यमले पुरानै रटान दोहोर्‍याए – एउटा असफल कम्युनिस्ट राष्ट्र, पतन हुँदै गरेको सत्ता, र एउटा अवसर।...

निष्कर्षविहीन बन्यो अमेरिका–इरान उच्चस्तरीय वार्ता : के हुन् मुख्य तगारो ?

इरान र अमेरिकाबिचको वार्ताले गहिरो मतभेदलाई सतहमा ल्याएको छ, जसले दुई साताको युद्धविरामको समयमा अनिश्चितता लम्ब्याएको छ। अमेरिका र इरानबिचको उच्चस्तरीय वार्ता बिना कुनै सम्झौता टुंगिएको छ। इरानका प्रमुख वार्ताकार मोहम्मद...

एआईको जमानामा मान्छेको काम के हो ?

एआईको जमानामा आज पनि हातमुख जोर्नकै लागि सङ्घर्ष गरिरहेका मानिसलाई त्यसबाट मुक्त हुनेबाहेक अर्को चिन्ता छैन के तपाईंलाई मेसिनले सबै कुरा राम्रोसँग गर्न सक्ने भएपछि आफूले के गर्ने होला भन्ने चिन्ता...

मानिस र निएन्डरथल्सबिच युद्ध धेरै भयो वा प्रजनन ?

निएन्डरथल्स र होमोसेपियन्स (आधुनिक मानव) को जीवनशैली कस्तो थियो र उनीहरूको जम्काभेट कसरी भएको थियो ? प्रमाणहरूका आधारमा कुरा गर्ने हो भने यो नरभक्षणको मामिला हुनसक्ने सङ्केत देखिन्छ । के...

युद्ध रोक्ने प्रयास : पाकिस्तानमा अमेरिका-इरान ऐतिहासिक वार्ता

अमेरिका र इरानले युद्ध रोक्ने उपाय खोजिरहँदा इस्लामाबादले यस वार्ताको आयोजना गर्दैछ। तर गहिरो अविश्वास र क्षेत्रीय तनावले वार्तालाई जोखिममा पारेको छ। इस्लामाबाद । फुटपाथहरूमा रङ लगाइँदैछ, सुरक्षा व्यवस्था अत्यन्तै कडा...

संसारलाई रुवाउन सक्ने ‘आँसुको द्वार’ अर्थात् बाब अल–मान्डेब

तपाईंले ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ (हर्मुज जलडमरु) को नाम कहिल्यै सुन्नुभएको थिएन भने पनि सम्भवतः अहिले सुनिसक्नुभएको हुनुपर्छ। संसारको कुल तेल र ग्यासमध्ये २० प्रतिशतभन्दा धेरै वारपार हुने हर्मुज जलडमरुमा इरानले...

जारी युद्धले इरानलाई प्रमुख विश्वशक्ति बनाउँदैछ

पछिल्ला वर्ष भूराजनीतिबारे परम्परागत विवेक अनुसार वैश्विक व्यवस्था तीन वटा केन्द्रतर्फ सर्दै गएको भन्ने गरिएको थियो । ती हुन्– अमेरिका, चीन र रुस । त्यस्तो विचार अनुसार शक्ति मूलतः आर्थिक आकार...

हामीलाई दर्शन किन चाहिन्छ ?

प्रत्येक वर्ष नोभेम्बर महिनाको तेस्रो मंगलबार हामी विश्व दर्शन दिवस मनाउने गर्छौँ । सन् २०२५ को दिवस नोभेम्बर २० का दिन परेको थियो । दर्शन दिवसको मेलो सम्झँदै आउनुस दर्शनबारे...

इरानको भूमिबाट कसरी गरियो अमेरिकी सैनिकको जीवितै उद्धार ?

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आइतबार बिहान इरानमा आफ्नो एफ-१५ई लडाकु विमान खसालेपछि बेपत्ता भएका अमेरिकी सैनिकलाई उद्धार गरिएको बताएका छन्। पर्यवेक्षकहरूका अनुसार इरानी सुरक्षाबल र अमेरिकी उद्धार बलबिच भएको भीषण...

के आज पनि मार्क्सवादले संसार बदल्न सक्छ ?

सन् २००८ को नोभेम्बर महिनामा संसार वित्तीय संकटको चुलीमा थियो । त्यही बेला बेलायती महारानी एलिजाबेथले लन्डन स्कुल अफ इकोनोमिक्सको भ्रमण गरिन् । त्यहाँ भेला भएका अर्थशास्त्रीहरूको छलफलमा उनले ‘वित्तीय...

युद्धपछिको इरान अझै बलियो र खतरनाक हुन सक्छ

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग एउटा अनौठो खुबी छ । उनी अमेरिकाको प्रतिद्वन्द्वी मुलुकहरूलाई अमेरिकाविरुद्ध उल्टै थप सशक्त बनाइदिन सक्छन् । चीनसँग व्यापार युद्ध सुरु गरे । युद्धकै कारण चीनले ‘रेयर...

इन्डो–प्यासिफिक रणनीति नै इरानमा ‘स्वाहा’ भएजस्तो छ

पछिल्लो एक दशक यता अष्ट्रेलियादेखि फ्रान्ससम्म, भारतदेखि जापानसम्म, दक्षिण कोरियादेखि बेलायतसम्म सबैले इन्डो–प्यासिफिक (हिन्द–प्रशान्त) रणनीतिलाई आत्मविश्वासको साझा दस्ताबेजका रूपमा आत्मसात् गरेका थिए । उनीहरूलाई इन्डो–प्यासिफिक रणनीतिले सामुद्रिक गठबन्धन बनाएर अन्तर्राष्ट्रिय...

के अमेरिका इरानमा आक्रमण गर्न तयार छ ?

युद्ध दोस्रो महिनामा प्रवेश गर्दा इरानमा सम्भावित अमेरिकी स्थल आक्रमणको आशङ्का बढ्दै गएको छ। अमेरिकी सञ्चारमाध्यमका रिपोर्टहरूका अनुसार, अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले इरानमा सीमित स्थलगत कारबाहीको तयारी गरिरहेको बेला हालैका दिनहरूमा...

के इरानमाथि युद्ध छेडेर इजरायलले गलत आकलन गर्‍यो ?

अन्य द्वन्द्वहरूमा जस्तै, इजरायलले अमेरिकासँग मिलेर कुनै यथार्थपरक राजनीतिक योजनाबिनै इरानमाथि युद्ध छेड्यो। पछिल्ला दिनहरूमा, यस युद्धमा प्राप्त सफलताका निरन्तर दाबीहरूसँगै इजरायली सञ्चारमाध्यममा एउटा नयाँ स्वर सुनिन थालेको छ, जसले...

‘पपुलिजम’ कहाँबाट आउँदैछ ?

पश्चिमा लोकतन्त्रहरूमा लोकप्रियतावादी पार्टीहरूको जगजगी छ, तर अहिलेसम्म हामीले तिनीहरूको सफलताको कारणबारे चर्चा गर्न छुटाइरहेका छौँ । त्यसको पछाडि भद्रगोलबाट फाइदा उठाउने उच्चस्तरको उद्यमी–व्यापारिक मोडल छ । दक्षिणपन्थी पपुलिजमको ‘माग पक्ष’बारे...

इरान युद्धसँगै युद्धको स्वरूप फेरियो

मध्यपूर्वबाट हरेक दिन आक्रमण र प्रति–आक्रमणका ठूला–ठूला खबरहरू आइरहेका छन् । यी खबरभित्र फेरिँदै गएको युद्धको कथा भेटिन्छ । तेहरानले बदला अभियान सुरु गरेको पहिलो हप्तामै खाडी मुलुकहरूमा चलाएका ७१...

चिनियाँ शीर्ष नेताले देखेका ६ चामत्कारिक क्षेत्र

सन् २०२६ चीनको १५औँ योजना थालनीको वर्ष हो । पञ्चवर्षीय योजनाको चक्रले लामो समयदेखि चीनको आर्थिक तथा औद्योगिक दिशा तय गरेको छ । गत जनवरी ३० को साँझ चोङ्नाहाईको हाउइरेन...

अमेरिका-इरान मध्यस्थता : ट्रम्पको १५ बुँदे शान्ति प्रस्तावमा सम्झौता सम्भव छ ?

ट्रम्पका दूतहरूले पाकिस्तानमार्फत इरानलाई १५-बुँदे युद्धविराम प्रस्ताव पठाएका छन्। तर तेहरानका आफ्नै सर्तहरू छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमा जारी युद्ध अन्त्य गर्न अमेरिकी र इजरायली माग तथा प्रस्तावहरू समावेश गरिएको...

हर्मुजमा रोकिएको मलले धेरै देशमा भोकमरी सिर्जना गर्दैछ

‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’को साँघुरो गल्छी केवल २१ माइल चौडा छ । संसारको २५ प्रतिशत व्यापारिक तेल यही गल्छीको बाटो हुँदै निस्कन्छ । अहिले सबैको ध्यान त्यहीँ छ । हर्मुजको गल्छीबाट...

आतंकवादसम्बन्धी कानुनअन्तर्गत भारतमा अमेरिकी र युक्रेनी नागरिक किन पक्राउ परे ?

नयाँ दिल्ली । अनुमतिबिना भारतको पूर्वोत्तर क्षेत्रमा प्रवेश गरी छिमेकी राष्ट्र म्यानमार पुगेर सशस्त्र समूहहरूलाई ड्रोन युद्धको तालिम दिएको आरोपमा भारतले ६ जना युक्रेनी र एक अमेरिकी नागरिकलाई पक्राउ गरेको...

कोलकाताबाट विराटनगरका लागि पहिलो पटक रेल कार्गो सेवा सुरु

यस्ता छन् कोशी प्रदेश सरकारका तीन निर्णय

मोरङमा टिपरको ठक्करबाट ७० वर्षीया वृद्धाको मृत्यु

उपधारा ५ को सरकार ढले प्रदेशसभा विघटन हुन सक्छ : मुख्यमन्त्री कार्की

फरार अभियुक्त १८ वर्षपछि पक्राउ

जनकपुरका अतिक्रमित पोखरी र डिल सात दिनभित्र खाली गर्न निर्देशन

७ दिनभित्र अनुदान भुक्तानी प्रक्रिया अघि बढाउने सर्तमा उखु किसान सङ्घ रौतहटको आन्दोलन स्थगित

लागत बढेपछि चपेटामा किसान

चुरियामाई सुरुङको व्यवस्थापन प्रभावकारी बनाइँदै

शिक्षामन्त्री पोखरेलद्वारा विद्यालय अनुगमन

अप्ठ्यारो संसदीय अंकगणित, उपधारा-५ बाट तेस्रो मुख्यमन्त्री को ?

एक वर्षमा २२ गैँडा मरे

मुद्दा फर्छ्योट: लमजुङ जिल्ला अदालतमा सबैभन्दा बढी, कास्कीमा कम

संरक्षणसँगै पर्यटकीय गन्तव्य बन्दै इलामपोखरी

पोखरा बसपार्क क्षेत्रका व्यापारिक संरचना हटे, सुकुमबासी व्यवस्थापन प्रक्रिया सुरु

अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजनाद्वारा वन्यजन्तु प्रभावित परिवारलाई १ करोड १० लाख रुपैयाँभन्दा बढी राहत वितरण

दाङमा ७७ प्रतिशत रोपाइँ

बाँकेमा कृषि भण्डारण केन्द्र निर्माण

लुम्बिनीमा सत्ता दौड तीव्र, कांग्रेस–एमालेले खोजे नेकपाको साथ

लुम्बिनीमा कांग्रेसका मन्त्रीले तत्काल राजीनामा नदिने

शक्ति बस्नेतको प्रश्न : सरकारमा सहभागी हुन यति धेरै हतारो किन गर्नु परेको होला ?

अल्पमतमा परेपछि चुपचाप छन् कर्णालीका मुख्यमन्त्री

भौतिक पूर्वाधारमन्त्री लम्साल कर्णाली राजमार्ग र करिडोरको अनुगमनमा

मुख्यमन्त्रीमा जीवनबहादुर शाही प्रस्ताव, अरुमा कसरी हुन्छ ‘पावर सेयरिङ’ ?

चार पालिकाद्वारा सशस्त्र प्रहरी बललाई विपद् सामग्री हस्तान्तरण

सुदूरपश्चिममा राजस्व सङ्कलन नरोकिने

कञ्चनपुरमा जापनिज इन्सेफ्लाइटिसको जोखिम कायमै

अब हाम्रो नेतृत्वको सरकारले सुशासन र समृद्धिको जग बसाल्छः खगराज भट्ट