ग्लास्गो । तीन सुपर ओभर, पाँच अन्तिम ओभरसम्म पुगेका खेल र एक पिच आक्रमण ।

नेदरल्यान्ड, नेपाल र स्कटल्याण्डबिचको त्रिकोणात्मक शृङ्खला स्कटल्याण्डमा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा नयाँ रेकर्ड र उत्साह थप्दै हालै सम्पन्न भयो ।

डन्डीमा भएका ६ एकदिवसीय र ग्लास्गोमा भएका ६ टी-२० खेलहरूले संसारभरका क्रिकेट समर्थकहरूलाई रोमाञ्चित बनाएको छ। यो न त आईपीएल जस्तो चम्किलो र ग्ल्यामरस थियो, न त यसले टेस्ट क्रिकेटजस्तो इतिहास र प्रतिष्ठा बोकेको थियो । तर यसले आर्थिक अभावबिच पनि एसोसिएट सदस्यहरूले उच्च स्तरको क्रिकेट खेल्न सक्छन् भन्ने प्रमाण दिएको छ।

नेपालले हल्ला र रोमाञ्च थप्यो
यस श्रृङ्खलालाई रोमाञ्चक बनाउने मुख्य कारण नेपालको सहभागिता रह्यो। नेदरल्यान्डसँगको तीन सुपर ओभर पछिको रोमाञ्चक हारपछि, स्कटिस स्पिनर मार्क वाटले सामाजिक सञ्जालमा लेखे, ‘के नेपाल कहिल्यै सामान्य क्रिकेट खेल्दैन ?’

‘कार्डियाक किड्स’ भन्ने उपनामले चिनिएको नेपालले हर खेललाई अन्तिम क्षणसम्म पुर्‍याउँदै आफ्नो पहिचान बनाएको छ। स्कटल्याण्डमाथि एक विकेटको नाटकीय जितबाट यात्रा सुरु गर्दै नेपालले विदेशी पिचमा खेलेका आठमध्ये पाँच खेलमा जित हात पार्‍यो।

डन्डी र ग्लास्गोमा नेपाली समर्थकहरूको उल्लेखनीय उपस्थिति थियो, जबकि दशौँ हजारले घरमै बसेर खेल हेरे। त्यही जोशको उत्कर्ष पहिलो जितपछि पिचमा भएको समर्थकहरुको ‘आक्रमण’बाट देखियो।

पूर्ण आईसीसी सदस्यता प्राप्त गर्ने र एक दिन टेस्ट क्रिकेट खेल्ने नेपालको आकांक्षा कसैबाट लुकेको छैन। उनीहरूका खेलहरू सधैँजसो उत्कृष्ट क्षेत्ररक्षण, विविध बलिङ आक्रमण र हार नमान्ने जुझारुपनले भरिएका हुन्छन्।

नेपालका कप्तान रोहित पौडेलले बीबीसी स्पोर्ट्ससँग भने, ‘हामीले पछिल्ला १० वर्षदेखि यस्तै किसिमको क्रिकेट खेल्दै आएका छौँ। हरेक खेल लगभग अन्तिम ओभरमा पुग्छ। ‘कार्डियाक किड्स’ उपनाम सायद यसैकारण आएको हो – हामी जहिले पनि अन्तिम क्षणसम्म लडिरहन्छौँ, सम्भावना न्यून हुँदा पनि पुनरागमन गर्ने क्षमता राख्छौँ।’

भविष्यमा के छ ?

आजको क्रिकेट विश्वमा फ्रेन्चाइजीहरूको प्रभुत्व बढ्दो छ, जसको प्रत्यक्ष असर राष्ट्रिय टोलीहरूमा देखिएको छ। स्वदेशमै हुर्काएका र तालिम दिएका खेलाडीहरूलाई गुमाउनु परिरहेको छ, विशेषगरी साना राष्ट्रहरूले।

टेस्ट क्रिकेटमा समेत न्युजिल्याण्ड र विश्व च्याम्पियन दक्षिण अफ्रिकाजस्ता टिमहरू आफ्ना उत्कृष्ट खेलाडीहरूलाई सधैँ उपलब्ध गराउन सक्दैनन्, किनभने तिनीहरू धेरै पैसा दिने लिगहरूतिर लागेका छन्।

पाँच टेस्टको सिरिज अब मात्र अङ्ग्रेजी, अस्ट्रेलियाली र भारतीय टोलीहरूको हिस्सा जस्तै बनेको छ। यी ‘ठूला तीन’ बाहेकका राष्ट्रहरूका लागि यस्ता अवसरहरू निकै कम भइसकेका छन्। यद्यपि, आईसीसीको रणनीति भनेको ‘थप राष्ट्रहरूलाई विश्व मञ्चमा स्थान दिनु’ भन्ने हो।

तर आर्थिक अवस्था भने फरक छ। क्रिकेट स्कटल्याण्डले हरेक वर्ष आईसीसीबाट जम्मा १.३  मिलियन पाउन्ड मात्र पाउँछ, जुन पूर्ण सदस्य आयरल्याण्डले पाउने रकमको १० प्रतिशत मात्र हो।

क्रिकेट विश्वकप लिग २ विश्व क्रिकेटको सबैभन्दा चर्चित प्रतियोगिता नहुन सक्छ, तर एसोसिएट टिमहरूका लागि यो सबैथोक हो – विश्वकपमा पुग्ने सम्भावना र ठुला टिमहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने अवसर।

यी राष्ट्रका खेलाडीहरूले देशका लागि सम्पूर्ण प्रयास दिने गर्छन्, अर्को खेल कहिले हुने हो थाहा नभएको अवस्थामा पनि। जस्तै, डन्डीमा म्याक्स ओुडाउडले बनाएको अविजित १५८ रनले नेदरल्यान्डले स्कटल्याण्डको ३६९ रनको विशाल लक्ष्य पछ्याउँदै जित हासिल गर्‍यो, जुन एसोसिएट राष्ट्रहरूको इतिहासमै सबैभन्दा ठुलो लक्ष्य पछ्याउने उपलब्धि हो।

जसरी ओुडाउड र उनका साथीसँग चार खेलको हारको शृङ्खला तोड्दै उत्सव मनाए, त्यो देख्दा जुनसुकै क्रिकेट समर्थकको मन लोभिन्थ्यो। तर दुर्भाग्यवश, नेदरल्यान्डको सन् २०२५ का लागि अर्को एकदिवसीय खेल तालिकामा छैन।

‘खेल चाहिन्छ, त्यसका लागि लगानी पनि’

यी राष्ट्रहरूलाई अझ धेरै खेलहरूको आवश्यकता छ, तर त्यसको लागि अझ धेरै आर्थिक स्रोत पनि चाहिन्छ।

आईसीसी, सरकारहरू वा निजी प्रायोजनदाताहरूबाट आए पनि, एसोसिएट सदस्यहरूले हाल देखाएका प्रभावशाली प्रगतिको आधारमा अझ बढी लगानी पाउनुपर्छ भन्ने तर्क उनीहरूको छ।

कम्तीमा टी-२० क्रिकेटमा, अर्को वर्ष भारत र श्रीलंकामा हुने टी-२० विश्वकपमा स्थान सुरक्षित गर्न स्कटल्याण्ड र नेदरल्यान्ड्सले जुलाईमा विश्वकप छनोट खेल्ने छन्। त्यस्तो स्तरमा पुग्नु साना राष्ट्रहरूका लागि दीर्घकालीन रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान र पहुँच प्राप्त गर्न अत्यावश्यक छ।