काठमाडौँ । आँखाले हामीलाई संसार देखाउँछ । तर यही आँखामा हाम्रो स्वास्थ्यको प्रतिबिम्ब पनि हुन सक्छ ? के तपाईँलाई यो कुरा थाहा छ ? अमेरिकन सोसाइटी अफ अप्थाल्मोलोजीका अनुसार आँखाको रङमा परिवर्तन विरलै हुन्छ । 

कहिलेकाहीँ तपाईंको आँखा र नानीहरूको सेतो भागको रङ परिवर्तन भएको देखिन सक्छ । यो प्रकाश र चमक जस्ता विभिन्न कारणले हुन्छ । आँखाको रङमा आउने परिवर्तन कहिलेकाहीँ अन्तर्निहित रोगहरूको सङ्केत पनि हुन सक्छ ।

आँखाको रङमा परिवर्तन वा विभिन्न रङहरूको उपस्थिति जीन, रोग, औषधि र आघात सहित धेरै कारकहरूको कारण हुन सक्ने अमेरिकाको मेरील्याण्डका आँखा विशेषज्ञ उमर चौधरीले अमेरिकन सोसाइटी अफ अप्थाल्मोलोजीलाई भनेका छन् । 

आँखाको रङ परिवर्तन सामान्यतया हानिरहित भए । यद्यपि, यो केही चिकित्सा समस्याहरूको सङ्केत पनि हुन सक्छन् । आँखाको रङमा परिवर्तन आइरिस वा आँखाको अन्य भागहरूमा पनि हुन सक्छ । आजको यस लेखमा हामी यस्तै केही परिवर्तन र तिनले गर्ने संकेतबारे कुराकानी गर्नेछौंः

आँखा पहेँलो हुनुः

आँखा पहेँलो हुनु भनेको जन्डिसको सङ्केत हो । जन्डिसले छाला, आँखा र म्युकस मेम्ब्रेन्स पनि पहेँलो देखिन्छ । रगतमा बिलिरुबिन भनिने पहेँलो पदार्थको स्तर बढ्दा यस्तो हुन्छ । कलेजोले राम्रोसँग काम नगरेपछि शरीरमा बिलिरुबिन जम्मा हुन्छ, जसले गर्दा व्यक्तिको छाला र सेतो भाग पहेँलो देखिन थाल्छ ।

आइरिस फ्रिकल्सः

आइरिस फ्रिकल्स भनेको आँखाको आइरिसमा देखा पर्ने स–साना धब्बाहरू हुन् । मेलानिन जम्मा भएपछि आइरिस फ्रिकल्स देखिन थाल्छ । यूभी किरणको बढी सम्पर्कमा रहँदा यो समस्या आउँछ । यी धब्बाहरू हानीरहित हुन्छ । यसले आँखाको दृष्टिमा सिधै असर पार्दैन । तपाईँले पनि आफ्नो आँखामा यस्तो कुनै परिवर्तन देख्नुभयो भने तुरुन्तै यूभी किरणहरूबाट आफूलाई जोगाउनुहोस् अनि आँखाको डाक्टरसँग परामर्श लिनुहोस् ।

आइरिस नेवीः

आँखामा देखिने तिलजस्ता ठुला दागहरूलाई आइरिस नेवी भनिन्छ । मेलानोसाइट्स भनिने पिग्मेन्ट कोषहरूको कारण यो समस्या देखिन्छ । तिनीहरू सामान्यतया बिस्तारै बढ्छन् । तर यसले क्यान्सरको जोखिम निम्त्याउन सक्छन् । आइरिस नेभी आइरिस फ्रिकल्स जत्तिकै सामान्य छैनन् । यस अवस्थामा तुरुन्तै चिकित्सा सल्लाह लिनु पर्छ ।

लिश नोड्युल्सः

आइरिसमा देखा पर्ने स–साना गाँठाहरू लाई लिश नोड्यूल्स भनिन्छ । न्यूरोफाइब्रोमेटोसिस भन्ने भन्ने रोग भएका मानिसहरूमा यो समस्या देखिन्छ । यो एक स्नायु प्रणालीमा हुने विकार हो, जसले स्नायु प्रणालीको कोषहरूमा साना ट्युमरहरू विकास गर्दछ । तर यस्ता ट्यूमर हानि नगर्ने खालका हुन्छन् । यो आनुवंशिक रोग हो तर यसले सामान्यतया दृष्टिलाई असर गर्दैन ।