काठमाडौँ । नेवार समुदायको परम्परागत र मौलिक चाडका रूपमा मनाइने म्ह:पूजा आज विधिपूर्वक सम्पन्न गरिएको छ।

नेपाल भाषामा 'म्ह' को अर्थ शरीर हुन्छ, त्यसैले म्ह:पूजाको अर्थ आफ्नो शरीरको पूजा भन्ने लाग्दछ। आफ्नो शरीरलाई आफैले पूजा गर्ने यो संस्कृतिलाई कतिपयले आत्माको पूजा पनि भन्ने गर्छन्।

मध्यपुर थिमिका धर्मसुन्दर बज्राचार्यका अनुसार, म्ह:पूजाको दिन केवल शरीरको पूजा मात्र नभई दैनिक जीवनमा प्रयोग हुने घरायसी सामग्रीहरू जस्तै कुचो, गाग्री, नाङ्लो लगायतका सामग्रीहरूको पनि पूजा गर्ने प्रचलन रहेको छ।

म्ह:पूजा गर्दा सबैभन्दा पहिले आफू बस्ने आसनको अगाडि एउटा मन्दः (मण्डल) बनाउने गरिन्छ। व्यक्तिलाई गरिने सम्पूर्ण पूजाहरू यही मन्दःमा गर्ने गरिन्छ।

मन्दः बनाउँदा त्यसमा जीवनका विभिन्न अवस्थाहरूको प्रतीकस्वरूप पानीको चक्का र तेलको चक्का बनाइन्छ। म्ह:पूजा गर्दा मानिसको जीवनमा अन्धकार नाश होस् भन्ने कामनासहित लामो इताः मत (जसलाई खेलुइताः भनिन्छ) बाल्ने गरिन्छ।

यसैगरी, नेवार समुदायका बौद्ध धर्मालम्बीहरूले पूजाका क्रममा विशेष स्वस्ती पाठ गर्ने चलन पनि रहेको छ।

तस्बिरहरु : नेपाल फोटो लाइब्रेरी