मुम्बई । एक महिनाको रोमाञ्चक प्रतिस्पर्धा र ३० वटा भिडन्तपछि, अब सबैभन्दा ठुलो खेलको लागि समय आएको छ: महिला विश्वकपको फाइनल। 

यसपटकको फाइनलमा आयोजक भारत र पहिलो पटक फाइनलमा पुगेको दक्षिण अफ्रिका भिड्दैछन्, जहाँ नयाँ विश्व च्याम्पियनको ताज कसले पहिरिनेछ भन्ने निर्णय हुनेछ।

भारतले साबिक विजेता अस्ट्रेलियालाई पाँच विकेटले पराजित गर्दै फाइनलमा स्थान बनाएको हो, भने दक्षिण अफ्रिकाले इंग्ल्याण्डलाई हराएर उपाधि नजिक पुगेको छ।

आइतबारको फाइनल नभी मुम्बईको डीवाई पाटिल स्टेडियममा हुनेछ। ४५ हजार ३०० दर्शक क्षमता भएको यो बहुउद्देश्यीय खेल मैदान मुख्यतया क्रिकेटका लागि प्रयोग हुन्छ र यस वर्षको महिला विश्वकपमा तीन लिग खेल र एउटा सेमिफाइनलको आयोजना गरिसकेको छ।

भारतको यस मैदानमा यस प्रतियोगितामा अपराजित रेकर्ड छ, जहाँ उसले लिग चरणमा न्युजिल्याण्डलाई र सेमिफाइनलमा अस्ट्रेलियालाई हराएको थियो। बंगलादेशसँगको खेल भने वर्षाका कारण रद्द भएको थियो। दक्षिण अफ्रिकाले यस मैदानमा अहिलेसम्म खेलेको छैन।

नभी मुम्बईको डीवाई पाटिल स्टेडियम र कोलम्बोको आर प्रेमदासा स्टेडियम आइतबारको फाइनलका लागि दुई विकल्प थिए। यदि पाकिस्तान फाइनलमा पुगेको भए कोलम्बोको मैदानले तटस्थ भूमिका खेल्ने थियो।

आईसीसीको भारत र पाकिस्तानबिचको सम्झौता अनुसार, दुवै देशले दक्षिण एसियाली राष्ट्रले आयोजना गरेको प्रतियोगितामा तटस्थ मैदानमा खेल्ने विकल्प पाउँछन्। आणविक शक्ति सम्पन्न यी दुई छिमेकी देशहरू, जसले मे महिनामा चार दिनको तीव्र सैन्य र हवाई द्वन्द्व अनुभव गरेका थिए, १३ वर्षदेखि एकअर्काको देशमा द्विपक्षीय क्रिकेट प्रतियोगिता खेलेका छैनन्।

• मौसमको पूर्वानुमान कस्तो छ?

नभी मुम्बईमा एउटा लिग खेलमा वर्षा बाधक बनेको थियो, र यसले आइतबारको फाइनलमा पनि केही समस्या निम्त्याउन सक्छ। मौसम पूर्वानुमान अनुसार दिउँसो घमाइलो हुने र एक वा दुई पटक सामान्य वर्षा हुने सम्भावना छ, साथै राति अबेर पानी पर्ने सम्भावना पनि छ।

• पछिल्लो भारत र दक्षिण अफ्रिका खेलमा के भएको थियो?

यी दुई टोलीले अन्तिम पटक अक्टोबर ९ मा प्रतियोगिताको लिग खेलमा भिडेका थिए, जहाँ दक्षिण अफ्रिकाले विशाखापट्टनममा भारतलाई तीन विकेटले हराएको थियो। अलराउन्डर नादिन डे क्लर्कले अविजित ८४ रन र २-५२ बलिङ प्रदर्शनका साथ प्लेयर अफ द म्याच घोषित भएकी थिइन्।

• भारत र दक्षिण अफ्रिकाले कति पटक महिला विश्वकप जितेका छन् ?

दुवै टोलीले अहिलेसम्म ट्रफी उचालेका छैनन्, यद्यपि भारत दुई पटक फाइनलमा पुगेर पनि उपाधि जित्नबाट चुकेको थियो । टोली सन् २००५ मा अस्ट्रेलियासँग र २०१७ मा इंग्ल्याण्डसँग पराजित भएको थियो। आइतबारको फाइनल दक्षिण अफ्रिकाको यस प्रतियोगितामा पहिलो हुनेछ।

• भारतले दक्षिण अफ्रिकालाई अन्तिम पटक कहिले हराएको थियो?

भारतले अन्तिम पटक दक्षिण अफ्रिकालाई मे महिनामा श्रीलंकामा भएको महिला एकदिवसीय ट्राई-सिरिजमा २३ रनले हराएको थियो। कोलम्बोमा भएको उक्त खेलमा जेमिमा रोड्रिग्सले उत्कृष्ट १२३ रन बनाएर प्लेयर अफ द म्याच बनेकी थिइन्।

• हेड-टु-हेड

यी देशहरूले ३४ महिला एकदिवसीय खेलेका छन्, जसमा भारतले २० पटक जितेको छ । यसमा उनीहरूले खेलेको अन्तिम श्रृंखला पनि समावेश छ। 

• प्लेयर टू वाच

जेमिमा रोड्रिग्वेज (भारत) 

भारतीय मध्यक्रमकी ब्याटरले असाधारण धैर्यता देखाउँदै अस्ट्रेलियाविरुद्धको सेमिफाइनलमा अविजित १२७ रन बनाएर भारतलाई अप्रत्याशित जीत दिलाइन्। २५ वर्षीया यी खेलाडीले सुरुमा निरन्तरताको लागि संघर्ष गरेकी थिइन् र लिग चरणमा एक पटक टोलीबाट बाहिरिएकी थिइन्, तर देशलाई सबैभन्दा बढी आवश्यकता परेको बेला दृढ संकल्पका साथ फर्किएकी छिन्।

२६८ रनका साथ एक शतक र एक अर्धशतक उनको नाममा छ, रोड्रिग्वेज शीर्ष ब्याटिङ चार्टमा नवौँ स्थानमा छिन्। मुम्बईमा जन्मिएकी यी ब्याटरले सेमिफाइनल अघिका हप्ताहरूमा चिन्ताको सामना गरेको खुलासा गरेकी थिइन्, उनले बिहीबारको सेमिफाइनल अघि न्युजिल्याण्डविरुद्ध अविजित ७६ रन पनि बनाएकी थिइन्।

लाउरा वोल्भार्ड्ट (दक्षिण अफ्रिका) 

आठ इनिङ्समा ४७० रनका साथ प्रतियोगिताको सर्वाधिक रन बनाउने खेलाडी कप्तान वोल्भार्ड्ट दक्षिण अफ्रिकाको सबैभन्दा भरपर्दो ब्याटर रहेकी छिन्। सुस्त सुरुवातबाट तङ्ग्रिएपछि, ओपनरले आफ्नो लय र निरन्तरता फेला पारिन्, लिग चरणमा तीन अर्धशतक प्रहार गरिन्।

तर, वोल्भार्ड्टले बुधबारको सेमिफाइनलमा इंग्ल्याण्डविरुद्ध १६९ रन बनाएर आफ्नो उत्कृष्ट प्रदर्शनलाई महत्त्वपूर्ण क्षणका लागि बचाएकी थिइन् - जुन महिला विश्वकपको नकआउट चरणमा तेस्रो-उच्च र कप्तानद्वारा बनाइएको सर्वाधिक रन हो। उनको ब्याटिङ मास्टरक्लासले दक्षिण अफ्रिकालाई ३१९-७ को स्कोरमा पुर्‍यायो, जुन विश्वकप नकआउट खेलहरूमा तेस्रो-उच्च स्कोर हो।

फर्म गाइड: भारत

दुई पटक फाइनलमा हारेपछि, भारतले यसपटक तेस्रो प्रयासमा सफलता हात पार्ने आशा गरेको छ। भारतले लिग चरणमा चौथो स्थानमा रहेर नकआउट चरणमा प्रवेश गरेको थियो, जसमा उसले तीन खेल हारेको थियो । यसमा फाइनल प्रतिद्वन्द्वी दक्षिण अफ्रिकाविरुद्धको खेल पनि समावेश छ।

सबै प्रतिकूलताका बाबजुद, भारतले कीर्तिमानी सात पटकको विजेता अस्ट्रेलियालाई सेमिफाइनलमा चकित पार्‍यो, महिला एकदिवसीयमा ३३९ रनको कीर्तिमानी लक्ष्य पछ्याउँदै। रोड्रिग्वेज आफ्नो पहिलो विश्वकप शतकका साथ भारतको पाँच विकेटको जीतकी शिल्पकार थिइन्, जबकि कप्तान हरमनप्रीत कौरले पनि ब्याटबाट ८९ रन बनाएर चम्किइन्।

ओपनर स्मृति मन्धाना ३८९ रनका साथ भारतको शीर्ष र समग्रमा दोस्रो सर्वाधिक रन बनाउने खेलाडी हुन्, जबकि प्रीतिका रावल (३०८ रन) ले पनि सेमिफाइनल अघि खुट्टाको चोटले गर्दा उनको अभियान छोट्याउनु अघि प्रभावकारी प्रदर्शन गरेकी थिइन्। १७ विकेटका साथ संयुक्त रूपमा सर्वाधिक विकेट लिने खेलाडी दीप्ति शर्मा र १३ विकेटका साथ बायाँ हाते स्पिनर श्री चरानी भारतको बलिङ युनिटमा उत्कृष्ट प्रदर्शनकर्ता रहेका छन्।

फर्म गाइड: दक्षिण अफ्रिका

आइतबारको भिडन्त दक्षिण अफ्रिकाको पहिलो विश्वकप फाइनल हुनेछ, यसअघि २०१७ र २०२२ मा सेमिफाइनलमा पराजित भएको थियो। यस वर्षको प्रतियोगितामा, उसले सात लिग खेलमध्ये दुई हारेको थियो - अस्ट्रेलिया र इंग्ल्याण्डसँग । टोली लिग चरणमा तेस्रो स्थानमा रह्यो र त्यसपछि गुवाहाटीमा भएको पहिलो सेमिफाइनलमा इंग्ल्याण्डलाई १२५ रनको विशाल अन्तरले हराएको थियो।

कप्तान वोल्भार्ड्ट प्रतियोगिताको सर्वाधिक रन बनाउने खेलाडीका रूपमा प्रभावशाली फर्ममा छिन्, जबकि मारिजाने काप १२ विकेटका साथ बलिङ चार्टमा संयुक्त रूपमा छैटौँ स्थानमा छिन्, जसमा सेमिफाइनलमा करियरको उत्कृष्ट ५-२० को प्रदर्शन पनि समावेश छ। कापले छैटौँ स्थान आफ्नो टोलीकी साथी नोन्कुलुलेको म्लाबासँग बाँडेकी छिन्।

सेमिफाइनलपछि, कापले भारतकी झूलन गोस्वामीलाई पछि पार्दै महिला विश्वकपमा ४४ विकेटका साथ सर्वकालीन सर्वाधिक विकेट लिने खेलाडी पनि बनेकी छिन्।

टोलीको खबर: भारत

भारतले बलर राधा यादवको स्थानमा बलिङ अलराउन्डर स्नेह राणालाई फिर्ता ल्याउन सक्छ।

भारतको सम्भावित लाइनअप: स्मृति मन्धाना, शेफाली वर्मा, जेमिमा रोड्रिग्वेज, हरमनप्रीत कौर (कप्तान), ऋचा घोष (विकेटकिपर), दीप्ति शर्मा, अमनजोत कौर, स्नेह राणा, क्रान्ति गौड, श्री चरानी, रेणुका सिंह।

टोलीको खबर: दक्षिण अफ्रिका

दक्षिण अफ्रिकाले नभी मुम्बईको ब्याटिङ-अनुकूल पिचमा अतिरिक्त ब्याटर एन्नेके बोसका साथ आफ्नो सेमिफाइनल लाइनअपलाई कायम राख्न सक्छ।

दक्षिण अफ्रिकाको सम्भावित लाइनअप: लौरा वोल्भार्ड्ट (कप्तान), ताजमिन ब्रिट्स, एन्नेके बोस, सुने लुस, मारिजाने काप, सिनालो जाफ्ता (विकेटकीपर), एन्नेरी डर्कसन, क्लो ट्रिओन, नादिन डे क्लर्क, आयाबोङ्गा खाका, नोन्कुलुलेको म्लाबा।