नयाँदिल्ली । भारतको कानून कार्यान्वयन गर्ने निकाय ‘प्रवर्तन निर्देशनालय’ (ईडी) ले अर्बपति व्यापारी अनिल अम्बानीको रिलायन्स समूहसँग सम्बन्धित ४० भन्दा बढी सम्पत्तिहरू जफत गरेको छ । यी सम्पत्तिमा अनिल अम्बानीको पाली हिलस्थित घर पनि छ ।

जफत गरिएका सम्पत्तिहरूको कुल मूल्य ३० अर्ब ८४ करोड भारु भएको अनुमान गरिएको छ । यो कारबाही यस बैंकबाट लिइएको ऋणको रकम विचलनसँग सम्बन्धित मनी लान्ड्रिङ मुद्दामा गरिएको हो ।

ईडीले सार्वजनिक पैसा फिर्ता गर्न यी कदम आवश्यक भएको बताएको छ । यी सम्पत्ति जफत आदेशहरू अक्टोबर ३१, २०२५ मा पीएमएलएको धारा ५(१) अन्तर्गत जारी गरिएको थियो । 

कालो धनलाई नियन्त्रण गर्न २००२ मा मनी लान्ड्रिङ रोकथाम ऐन लागू गरिएको थियो । यसले सम्पत्ति जफतदेखि अदालती मुद्दाहरूसम्म सबै कुरा समेट्छ ।  रिलायन्स होम फाइनान्स र रिलायन्स कमर्सियल फाइनान्समा ठुलो मात्रामा कोषको दुरुपयोग गरिएको ईडीले पत्ता लगाएको छ ।

सन् २०१७ र २०१९ को बिचमा यस बैंकले आरएचएफएलमा २९ अर्ब ६५ करोड र रिलायन्स कमर्सियल फाइनान्स (आरसीएफएल) मा २० अर्ब ४५ करोड लगानी गरेको थियो । तर, डिसेम्बर २०१९ सम्म, यी कोषहरू गैरकार्यकारी सम्पत्तिमा परिणत भइसकेका थिए ।

बैंकलाई आरएचएफएले १३ अर्ब ५३ करोड र आरएचएफएलल १९ अर्ब ८४ करोड भारु बक्यौता बाँकी छ ।  कुल मिलाएर बैंकले २७ अर्ब करोडभन्दा बढीको घाटा बेहोरेको थियो ।

ईडीका अनुसार यी कोषहरू अन्य रिलायन्स समूहका कम्पनीहरूमा डाइभर्ट गरिएको थियो । ऋण स्वीकृति प्रक्रियामा पनि धेरै अनियमितताहरू भेटिएका थिए ।

उदाहरणका लागि केही ऋणहरूको लागि एकैदिन आवेदन दिइयो, स्वीकृत गरियो र वितरण गरियो । फिल्ड जाँच र बैठकहरू पनि गरिएन । कागजातहरू खाली वा मितिविहीन पाइएको थियो । ईडीले यसलाई जानाजानी नियन्त्रण असफलता भनेको छ ।

जफत सम्पत्तिहरू दिल्लीदेखि चेन्नईसम्म फैलिएका छन् । यी सम्पत्ति दिल्ली, नोएडा, गाजियाबाद, मुम्बई, पुणे, ठाणे, हैदराबाद, चेन्नई, कांचीपुरम र पूर्वी गोदावरी जस्ता सहरहरूमा अवस्थित छन् । यसमा आवासीय एकाइहरू, कार्यालय ठाउँ र जग्गा पार्सलहरू पनि छन् । यसमा हेलिप्याडदेखि जिम र लाउन्जसम्म छन् ।