काठमाडौँ । अर्थशास्त्री प्राडा सञ्जय आचार्यले राजनीतिक दलले आफ्‌नो घोषणा पत्र वास्तविकतामा आधारित र वैज्ञानिक ढङ्गबाट आउनुपर्ने बताएका छन् । आइतबार नेपाल आर्थिक पत्रकार संघ (नाफिज) ले आयोजना गरेको दलको घोषणापत्रमा आर्थिक एजेन्डा कार्यक्रममा बोल्दै अर्थशास्त्री आचार्यले राजनीतिक दलले ५ वटा क्षेत्रलाई मुख्य आधार मानेर घोषणापत्र ल्याउनुपर्ने बताए । उनले  दलको घोषणापत्रमा संरचनागत परिवर्तन गर्नुपर्ने, सार्वजनिक खर्च व्यवस्थित गर्नुपर्ने विषयमा सुझाव दिएका हुन् ।

‘बैङ्कहरूको तरलता व्यवस्थापन गर्ने गरी घोषणा पत्रमा ल्याउनुपर्छ,’ आचार्यले भने- ‘अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा पहुँच नभइरहेको भन्दै त्यसमा केन्द्रित हुनपर्छ ।’ आचार्यले  श्रम व्यवस्थापनमा हामी चुकिरहेको भन्दै  यसमा पनि  केन्द्रित भएर राजनीतिक दलहरूले घोषण पत्रमा ल्याउनुपर्ने बताए । 

दोहोरो अङ्कको आर्थिक वृद्धिदर कसरी हुन्छ ? 

उनले भने, ‘ग्रे लिस्टबाट कसरी बाहिर ल्याउन सकिन्छ भनेर दलको एजेन्डा हुनुपर्छ ।’ दलको घोषणा पत्रमा हचुवाको भरमा भन्दा पनि वास्तविकतामा आधारित भएर, वैज्ञानिक ढङ्गबाट दलहरूले आर्थिक वृद्धिको कुरा गर्नुपर्ने बताए ।  ‘३० खर्बको बजेटले अहिलेको अवस्थामा दोहोरो अङ्कको आर्थिक वृद्धिदर कसरी  हुनसक्छ ?’ दलहरूलाई प्रश्न गर्दै उनले भने– ‘पुँजीगत खर्चको प्रभावकारिता बनाउन सकिने खालको सार्वजनिक खरिद ऐन नै छैन । खर्च बढाउन यो ऐन नै नयाँ आउनुपर्छ ।’ 

आचार्यले ठेक्का प्राप्त गर्नका लागि अवास्तविक ‘लो बिड’ लाई अर्वाड गर्ने कानुनी व्यवस्था प्रभावकारी नभएकोले यो प्रवृत्तिलाई ऐन कानुनमार्फत नै संशोधन गर्नुपर्ने तर्क राखे । ‘ठेक्का पाउँदा सजिलो हुने तर छोड्दा निजी कम्पनीले बाँकी खर्च उठाउने कानुनी व्यवस्था हट्नुपर्छ ।  संसदमा जाने नेतृत्वहरुले यसमा विधायकी भूमिका खेल्नुपर्छ,’ दलहरूलाई उनले सुझाव दिए । 

जलवायु परिवर्तनको मुद्दा महत्त्वपूर्ण

प्राडा आचार्यले अब राजनीतिक दलका घोषणा पत्रमा जलवायु परिवर्तनको मुद्दा प्रभावकारी ढङ्गले उठाउनुपर्ने बताए । ‘हामी अहिले पीडित देशको रूपमा छौँ । नखाएको विष लाग्ने अवस्था छ । दलका घोषणा पत्रमा जलवायु न्यायबाट कसरी लाभ लिन सकिन्छ भनेर होमवर्क गर्न आवश्यक छ,’ उनले सुझाए । 

दलहरू आफ्‌ना घोषणा पत्रमा नै संवेदनशील हुनुपर्ने बताउँदै नीति कार्यक्रमलाई भद्दा नबनाउन आग्रह गरे । उनले नेपाली कांग्रेसको २०१५ को घोषणा पत्रको उदाहरण दिँदै छोटो र सटिक आउनुपर्ने बताए ।