वासिङटन डीसी । अमेरिकी–इजरायली युद्धको अन्त्यपछि स्ट्रेट अफ हर्मुज जुनसुकै तरिकाले पनि खुलाइने अमेरिकाका विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले अल जजिरासँगको अन्तर्वार्तामा दाबी गरेका छन् । 

सोमबार गरिएको विशेष अन्तर्वार्तामा रुबियोले यस विषयमा अमेरिकी–इरानी सीधा वार्ता वा मध्यस्थता मार्फत सन्देश आदानप्रदान भइरहेको जानकारी दिएका छन् । ‘खास गरेर मुख्यतया मध्यस्थकर्तामार्फत इरानभित्रका र अमेरिकासम्बद्ध केही व्यक्तिहरूबीच केही प्रत्यक्ष संवादहरू भइरहेको छ,’ उनले भने ।

स्ट्रेट अफ हर्मुजको प्रभावकारी रुपमै ठप्पप्रायः भएपछि विश्वको तेल बजारमा व्यापक असर देखिएको छ । अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरी २८ मा इरानमाथि आक्रमण सुरु गरेयता अमेरिकाले स्थल सैनिक पठाउने सम्भावनामा पनि चर्चा बढ्दै गएको छ । ट्रम्प प्रशासनको प्राथमिकता कूटनीति रहेको अनि कूटनीति र परिणाम सधैं चाहिने कुरा पनि उनले दोहोर्‍याए । ‘हामीले यो पहिले नै गर्न सक्थ्यौँ,’ उनले भने ।

इरानको आणविक कार्यक्रम नियन्त्रण गर्न ट्रम्प प्रशासनले अप्रत्यक्ष वार्ता गरेको थियो । गत वर्ष जुनमा इजरायल–इरान १२–दिने युद्धका कारण वार्ता विफल भएको थियो, जसपछि अमेरिकी आक्रमणले इरानको आणविक केन्द्रहरूलाई निशाना बनाएर आक्रमण गरेको थियो । अहिलेको युद्ध सुरु हुँदा दोस्रो चरणको कूटनीतिक प्रयास चलिरहेको थियो । अमेरिकाले इरानमा शासन परिवर्तन चाहेको थियो ।

अमेरिका–इजरायलको पहिलो दिनकै आक्रमणमा इरानी सर्वोच्च नेता आयतुल्ला अली खामेनीको हत्या भएको थियो । खामेनीको निधनपछि उनका माइला छोरा मोज्तबा खामेनी सर्वोच्च नेता बनेका छन् ।

 खामेनी आफ्ना पिता जत्तिकै कट्टर भएकोले खामेनी मारिएपनि अमेरिकाको यो लक्ष्य हासिल भएन । मोज्तबा आएपछि इरानभित्र कसरी निर्णयहरू भइरहेका छन् भन्नेमा अमेरिका स्पष्ट हुन सकेको छैन । इरानी शासकमै समस्या रहेको भन्दै रुबियोले भविष्यबारे फरक धारणा राख्ने अनि फरक धारणा भएका इरानी शासक भएको परिदृश्य मात्रै अमेरिकाले स्वीकार गर्ने भनेका छन् ।