बुटवल । लामो समयदेखि जग्गा प्राप्तिको समस्याका कारण रोकिएको बुटवलस्थित उजिरसिंह प्रादेशिक रङ्गशाला निर्माण कार्य अन्ततः सुरु भएको छ । संघीय सरकारले आवश्यक जग्गा उपलब्ध गराएपछि लुम्बिनी प्रदेश सरकारले ठेक्का प्रक्रिया अघि बढाएर रङ्गशालाको निर्माण कार्य सुरु गरेको हो ।

बुटवल उपमहानगरपालिका–१३ स्थित जबईमा रङ्गशाला बनाउन भन्दै प्रदेश सरकारले आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ देखि निरन्तर बजेट विनियोजन गर्दै आएको थियो । वन क्षेत्रसँग जोडिएको जग्गा प्राप्त हुन नसक्दा निर्माण प्रक्रिया भने अघि बढ्न सकेको थिएन ।

हाल लुम्बिनी प्रदेश पूर्वाधार विकास आयोजना मार्फत रङ्गशालामा कम्पाउण्ड वाल तथा फुटबल ग्राउण्ड निर्माणको काम सुरु गरिएको छ ।

लुम्बिनी प्रदेश पूर्वाधार विकास आयोजनाबाट रङ्गशाला निर्माण खटिएकी इन्जिनियर प्रमिला श्रेष्ठका अनुसार ८ करोड ५२ लाख रुपैयाँको बहुवर्षीय ठेक्का सम्झौतामार्फत निर्माण कार्य भइरहेको छ । तीन वर्षभित्र फुटबल ग्राउण्ड र कम्पाउण्ड वाल निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्यसहित ठेक्का सम्झौता भएको उनले बताइन् ।

श्रेष्ठका अनुसार विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) अनुसार रङ्गशालालाई बहुउपयोगी खेल पूर्वाधारका रूपमा विकास गर्ने योजना भए पनि पहिलो चरणमा कम्पाउण्ड वाल र फुटबल ग्राउण्ड निर्माणको मात्रै ठेक्का गरिएको हो । जसमा अहिले भौतिक प्रगति ८ प्रतिशत र वित्तीय प्रगति १० प्रतिशत भएको उनको भनाइ छ ।

आगामी वर्ष प्रदेश सरकारले थप बजेट विनियोजन गरेपछि क्रिकेट मैदान तथा अन्य खेलकुद पूर्वाधार निर्माणका लागि थप ठेक्का प्रक्रिया अघि बढाइने श्रेष्ठले बताइन् ।

बुटवल उपमहानगरपालिका, वन तथा वातावरण शाखाका इन्जिनियर योगेश चापागाईंले नगरपालिकाले रङ्गशालाका लागि जग्गा लिजमा प्राप्त गरेको उल्लेख गर्दै अहिले ठेक्का लागेर निर्माण कार्य भइरहेको जनाए । केही क्षेत्रमा रुख कटानको प्रक्रिया समेत अन्तिम चरणमा पुगेको उनले जानकारी दिए । रङ्गशाला निर्माण क्षेत्रभित्र पर्ने १५५ वटा रुख कटान गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।

वन डिभिजन कार्यालय रुपन्देही अन्तर्गत वन विकास कोषमा रुख कटानका लागि नगरपालिकाबाट वैशाख २६ गते १ करोड ६० लाख २४ हजार रुपैयाँ जम्मा गरिएको छ ।

सरकारी आयोजनाहरू वन क्षेत्रको जग्गामा परेमा त्यसको सट्टा बराबर क्षेत्रफलको जग्गा व्यवस्थापन गर्नुपर्ने कानुनी व्यवस्था छ । साथै उपलब्ध गराइने जग्गामा बिरुवा रोप्न र पाँच वर्षसम्म संरक्षण गर्न आवश्यक रकम वन विकास कोषमा जम्मा गर्नुपर्ने नियम रहेको बुटवल उपमहानगरपालिकाका वातावरण इन्जिनियर चापागाईँले बताए ।

हाल ठेकदार कम्पनीले रुख नभएको क्षेत्रमा पर्खाल निर्माणको काम अघि बढाइरहेको छ भने रुख कटान गर्नुपर्ने क्षेत्रमा प्रक्रिया पूरा भएपछि निर्माण कार्य अगाडि बढाइने भएको छ ।

लुम्बिनी प्रदेश सरकारले आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ मा ५ करोड रुपैयाँ बजेट विनियोजन गर्दै रङ्गशाला निर्माण प्रक्रिया सुरु गरेको थियो । त्यसयता प्रदेश सरकारले २०७७/०७८ मा ४ करोड, २०७८/०७९ मा ४ करोड, २०७९/०८० मा ५ करोड ५० लाख, २०८०/०८१ मा ४ करोड, २०८१/०८२ मा ३ करोड तथा चालु आर्थिक वर्षमा पनि सोही बराबरको बजेट विनियोजन गरेको छ ।

तीन हेक्टर क्षेत्रफलमा निर्माण हुने रङ्गशालाका लागि २०७६ सालमै वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन (इआइए) सम्पन्न गरिएको थियो । उक्त कार्यका लागि लुम्बिनी प्रदेश सरकारको १० लाख र बुटवल उपमहानगरपालिकाको ५ लाख रुपैयाँ खर्च गरेको छ ।

बुटवल उपमहानगरपालिकाका मेयर खेलराज पाण्डेयले संघीय सरकार अन्तर्गत रहेको जग्गाको प्रक्रिया र कानुनी जटिलताका कारण निर्माण सुरु गर्न ढिलाइ भएको बताए । पछिल्लो ऐनअनुसार लिज प्रक्रियामार्फत काम अघि बढाउनुपर्ने व्यवस्था रहेकाले समय लागेको उनको भनाइ छ ।

लुम्बिनी प्रदेश सरकारका खेलकुदमन्त्री सन्तोष पाण्डेयले वन मन्त्रालय हुँदै जग्गा प्राप्तिको प्रक्रिया पूरा गर्न वर्षौं लागेका कारण निर्माण सुरु गर्न ढिलो भएको बताए । जग्गा प्राप्तिपछि अहिले निर्माण कार्य अगाडि बढेको उल्लेख गर्दै उनले स्रोत सुनिश्चित गरी प्रदेश पूर्वाधार प्राधिकरणलाई निर्माणको जिम्मा दिने निर्णय गरिएको जानकारी दिए । उनले अब बजेट अभाव नहुने र बुटवल उपमहानगरपालिकाको सहकार्यले निर्माण कार्यमा कुनै समस्या नआउने दाबी गरे ।

बुटवल उपमहानगरपालिकाका मेयर खेलराज पाण्डेयले संघीय सरकार अन्तर्गत रहेको जग्गाको प्रक्रिया र कानुनी जटिलताका कारण निर्माण सुरु गर्न ढिलाइ भएको बताए । पछिल्लो ऐनअनुसार लिज प्रक्रियामार्फत काम अघि बढाउनुपर्ने व्यवस्था रहेकाले समय लागेको उनको भनाइ छ ।

संघीय सरकारको मातहतमा रहेको जग्गामा प्रदेश र स्थानीय सरकारले सञ्चालन गर्न खोजेका परियोजनाहरूमा ढिलाइ हुने अवस्था देखिएको उनले बताए । उजिरसिंह रङ्गशालाको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) अनुसार कुल लागत अनुमान ३७ करोड रुपैयाँ छ ।

बुटवलबासी एवं लुम्बिनी प्रदेश खेलकुद परिषद्का पूर्व सदस्यसचिव जयलाल भट्टराईले उजिरसिंह रङ्गशाला पहिलेदेखि नै स्थानीय स्तरमा क्रिकेट खेलाइने मैदानका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको उल्लेख गरे । रङ्गशाला निर्माणपछि फुटबल, क्रिकेट लगायतका खेलका खेलाडी उत्पादनमा ठुलो योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको उनले बताए ।

बुटवल, भैरहवा, सैनामैना तथा कपिलवस्तुको चार नम्बर क्षेत्रसम्मका खेलाडीहरूले अभ्यासका लागि यस रङ्गशालाको उपयोग गर्न सक्ने भट्टराईको भनाइ छ । रङ्गशाला प्रवेशका लागि चारवटा प्रवेशद्वार र चारैतर्फ १२ देखि २० हजार दर्शक अट्ने क्षमताको प्याराफिट निर्माण गर्ने गरी डिजाइन गरिएको छ।

विशेषगरी फुटबल ग्राउण्ड हुने रङ्गशालामा क्रिकेट, एथलेटिक्स ट्रयाक, भलिबल, बास्केटबल, टेनिस कोर्ट, स्वीमिङ पुल लगायतका संरचना पनि निर्माण गर्ने योजना छ ।