काठमाडौं । अमेरिका–इरानबीच स्ट्रेट अफ होर्मुजमा सैन्य गतिविधि तीव्र बनेपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य मंगलबार एक महिनाकै उच्च स्तरमा पुगेको छ।

ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल १ डलर ५० सेन्टले बढेर ८४ डलर ८० सेन्ट पुगेको छ। यो अघिल्लो कारोबार दिनको बन्द मूल्यभन्दा १.८ प्रतिशत बढी हो। त्यस्तै, अमेरिकी बेञ्चमार्क वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडियट (डब्लुटीआई) पनि १ डलर ७० सेन्टले बढेर प्रतिब्यारेल ७९ डलर ८४ सेन्ट पुगेको छ, जुन अघिल्लो दिनको तुलनामा २.२ प्रतिशतले बढी हो।

यसअघि सोमबार ब्रेन्टको मूल्य ९.६ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको थियो। यो सन् २०२० को मेयताकै सबैभन्दा ठूलो एकदिने वृद्धि मानिएको छ। मंगलबारको वृद्धिसँगै तेलको मूल्य जुन १७ मा अमेरिका र इरानबीच युद्ध अन्त्यका लागि समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएयताकै उच्च स्तरमा पुगेको छ।

अमेरिकी सेनाले सोमबार लगातार तेस्रो रात पनि इरानमाथि आक्रमण गरेको छ। साथै, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानी जलमार्गमाथिको नाकाबन्दी पुनः लागू गर्दै स्ट्रेट अफ होर्मुजको सुरक्षा व्यवस्थापनका लागि २० प्रतिशत शुल्क प्रस्ताव गरेका छन्।

केसीएम ट्रेडका प्रमुख बजार विश्लेषक टिम वाटररका अनुसार अमेरिकी नाकाबन्दीको पुनः सुरुवात र त्यसप्रति इरानको प्रतिक्रियाले ऊर्जा बजारमा नयाँ जोखिम थपिएको छ। उनका अनुसार जलडमरूमध्य पूर्ण रूपमा बन्द नभए पनि दुवै पक्षका गतिविधिका कारण तेल आपूर्तिको अवस्था निकै अनिश्चित बनेको छ।

यसैबीच, संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)का दुई तेल ट्यांकर ओमानको समुद्री क्षेत्रमा स्ट्रेट अफ होर्मुजको दक्षिणी मार्गमा इरानद्वारा प्रहार गरिएका दुई क्रुज मिसाइलबाट प्रभावित भएका छन्। उक्त घटनामा एक भारतीय चालक दलका सदस्यको मृत्यु भएको छ भने अन्य आठ जना घाइते भएका छन्।

जहाज आवागमनसम्बन्धी तथ्यांकले पनि स्ट्रेट अफ होर्मुज हुँदै आवतजावत गर्ने तेल ट्यांकरको संख्या पछिल्ला दुई महिनायताकै न्यून स्तरमा झरेको देखाएको छ।

फिलिप नोभाका विश्लेषक प्रियंका सचदेवाले स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट कच्चा तेलको वास्तविक ढुवानी नै अहिले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण विषय भएको बताएकी छन्। उनका अनुसार ट्यांकरहरूको आवागमनमा ठूलो अवरोध आए वा निर्यात प्रभावित भए तेलको मूल्य अझै तीव्र रूपमा बढ्न सक्छ। तर सैन्य तनावका बीच पनि तेल ढुवानी निरन्तर रहेमा अहिले देखिएको भूराजनीतिक दबाब क्रमशः कम हुन सक्ने उनको भनाइ छ।