बेइजिङ । उत्तर कोरियाको आणविक परीक्षण पत्ता लगाउने विषयमा अनुसन्धान गरेका चिनियाँ मूलका अमेरिकी भूकम्प वैज्ञानिक युलिन चेनलाई चीनले करिब दुई वर्षदेखि हिरासतमा राखेको र जासुसीको आरोपमा मुद्दा चलाउने तयारी गरेको खुलासा भएको छ।

५४ वर्षीय चेनको अवस्था पहिलोपटक सार्वजनिक भएको हो। उनको मुद्दाले अमेरिका र चीनबीचको संवेदनशील सम्बन्धमा नयाँ तनाव थपिएको विश्लेषण गरिएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गत वर्षको व्यापार युद्धपछि चीनसँगको सम्बन्ध स्थिर राख्ने प्रयास गरिरहेका बेला यो घटना सार्वजनिक भएको हो।

चेनकी पत्नी युफाङ रोङ, अमेरिकी सांसदहरू तथा बन्धकसम्बन्धी अधिकारका लागि काम गर्ने दुई संस्थाका अनुसार अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले गत मार्च १९ मा चेनलाई अन्यायपूर्ण रूपमा हिरासतमा राखिएको अमेरिकी नागरिकका रूपमा औपचारिक मान्यता दिएका थिए। त्यससँगै उनको रिहाइ अमेरिकी सरकारको प्राथमिकतामा परेको छ।

चेनको रिहाइका लागि उच्चस्तरीय कूटनीतिक पहल जारी रहेकाले ट्रम्प प्रशासनले यस विषयमा सार्वजनिक घोषणा नगरेको उनकी पत्नीले बताएकी छन्। सन् २०११ मा अमेरिकी नागरिक बनेका चेन हाल म्यासाचुसेट्स राज्यको बोस्टनमा बसोबास गर्दै आएका थिए। उनकी पत्नीका अनुसार हाल चीनमा अन्यायपूर्ण रूपमा हिरासतमा राखिएका अमेरिकी नागरिकमध्ये चेन मात्रै औपचारिक रूपमा उक्त सूचीमा छन्।

युफाङ रोङले ह्वाइट हाउस र अमेरिकी विदेश मन्त्रालयबाट आफूले प्राप्त जानकारीअनुसार मे महिनामा बेइजिङ भ्रमणका क्रममा राष्ट्रपति ट्रम्पले चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङसँग चेनको हिरासतबारे कुरा उठाएका थिए। त्यसक्रममा सीले विषयमा ध्यान दिने आश्वासन दिएका थिए पनि अहिलेसम्म कुनै कदम नचालेको उनले बताएकी छन्।

यद्यपि, अमेरिकी प्रशासनका एक अधिकारीले ट्रम्प र सीबीच चेनको विषयमा प्रत्यक्ष छलफल भएको पुष्टि नगरे पनि दुवै नेताबीच राम्रो व्यक्तिगत सम्बन्ध रहेको र यो मुद्दा अमेरिका–चीन सम्बन्धका धेरै विषयमध्ये एक मात्र रहेको बताएका छन्।

रोयटर्ससँगको अन्तर्वार्तामा युफाङ रोङले चीनले अदालतको सुनुवाइअघि नै चेनलाई दोषी ठहर गर्ने निर्णय गरिसकेको हुन सक्ने आशंका व्यक्त गरेकी छन्। उनका अनुसार मुद्दाको सुनुवाइ बन्द इजलासमा हुने सम्भावना छ।

चीनमा जासुसी अभियोग प्रमाणित भए आजीवन कारावासदेखि अत्यन्त गम्भीर अवस्थामा मृत्युदण्डसम्मको सजाय हुन सक्छ।

उता, बन्धकसम्बन्धी अधिकारका लागि काम गर्ने फोली फाउन्डेसनका अनुसार चीनमा अन्यायपूर्ण रूपमा थुनिएका वा देश छाड्न रोक लगाइएका अमेरिकी नागरिकको संख्या कम्तीमा १२ पुगेको छ।