वासिङ्टन डीसी । अमेरिकी नागरिकबिच इरान युद्धप्रतिको जनसमर्थन घटेको छ । रोयटर्स र इप्सोसले गरेको सर्वेक्षणमा इरानविरुद्ध जारी युद्धप्रति अमेरिकी नागरिकको समर्थन निरन्तर घटिरहेको देखिएको छ । सर्वेक्षणअनुसार अहिले केवल करिब एक तिहाइ अमेरिकीले मात्र इरानसँग जारी युद्धलाई समर्थन गरेका छन् । 

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी सैन्य संलग्नताको उद्देश्य स्पष्ट रूपमा व्याख्या गर्न नसकेको अधिकांश नागरिकले बताएका छन् । शुक्रबारदेखि आइतबारसम्म सञ्चालन गरिएको सर्वेक्षणमा सहभागीमध्ये करिब ३३ प्रतिशतले मात्र युद्धलाई समर्थन गरेका छन् । यो पाँच महिनाअघि सुरु भएको युद्धयताकै सबैभन्दा कम समर्थन भएको तथ्यांक हो ।

यद्यपि, यही अवधिमा राष्ट्रपति ट्रम्पको व्यक्तिगत लोकप्रियता भने केही बढेको देखिएको छ । उनको स्वीकृति दर अघिल्लो महिनाको ३४ प्रतिशतबाट बढेर ३७ प्रतिशत पुगेको छ । यद्यपि यो दर अझै पनि उनको दोस्रो कार्यकालकै कमजोर लोकप्रियतामध्ये एक हो ।

सर्वेक्षणको सबैभन्दा उल्लेखनीय निष्कर्ष भनेको अमेरिकी जनताले युद्धको उद्देश्यबारे स्पष्ट जानकारी नपाएको महसुस गर्नु हो । करिब ६९ प्रतिशत उत्तरदाताले ट्रम्प प्रशासनले इरानमा अमेरिकी सैन्य हस्तक्षेप किन भइरहेको हो भन्ने विषयमा स्पष्ट व्याख्या दिन नसकेको बताएका छन् । 

यसमा करिब ४० प्रतिशत रिपब्लिकन समर्थक पनि समावेश छन् । ट्रम्पले युद्ध सुरु भएदेखि विभिन्न समयमा फरक–फरक उद्देश्य प्रस्तुत गर्दै आएका छन् । कहिले उनले इरानका नागरिकलाई आफ्नो नेतृत्वविरुद्ध उभिन सहयोग गर्ने बताएका छन् भने कहिले इरानको ब्यालिस्टिक मिसाइल क्षमता नष्ट गर्ने वा इरानलाई आणविक हतियार विकास गर्नबाट रोक्ने लक्ष्य रहेको बताएका छन् । उद्देश्यमा देखिएको यही परिवर्तनले धेरै अमेरिकीमा अन्योल सिर्जना गरेको विश्लेषण गरिएको छ ।

ह्वाइट हाउसकी प्रवक्ता ओलिभिया वेल्सले भने प्रशासनले सार्वजनिक मत सर्वेक्षणका आधारमा निर्णय नगर्ने स्पष्ट पारेकी छिन् । उनका अनुसार राष्ट्रपति ट्रम्पको प्राथमिकता इरानलाई कुनै पनि अवस्थामा आणविक हतियार प्राप्त गर्न नदिनु हो । उनले राष्ट्रपतिको निर्णय अमेरिकी नागरिकको सुरक्षालाई केन्द्रमा राखेर हुने बताइन् । इरान युद्धप्रतिको समर्थन अघिल्ला अमेरिकी युद्धहरूको तुलनामा निकै कम देखिएको छ । सन् २००३ मा सुरु भएको इराक युद्धको प्रारम्भिक चरणमा करिब ७० प्रतिशत अमेरिकीले समर्थन गरेका थिए । त्यसैगरी सन् २००१ मा सुरु भएको अफगानिस्तान युद्धको सुरुवाती समयमा करिब ९० प्रतिशत अमेरिकी युद्धको पक्षमा थिए । तर इरान युद्धमा यस्तो व्यापक जनसमर्थन देखिएको छैन ।

युद्धप्रति बढ्दो असन्तुष्टिले आगामी नोभेम्बरमा हुने मध्यावधि निर्वाचनमा रिपब्लिकन पार्टीलाई चुनौती थप्ने विश्लेषण भइरहेको छ । राष्ट्रपति ट्रम्पको दलले अमेरिकी कांग्रेसमा रहेको आफ्नो सीमित बहुमत जोगाउनुपर्ने भएकाले जनमतको प्रभाव महत्वपूर्ण हुने देखिन्छ । जर्जियाका स्टकब्रिज निवासी तथा पूर्व अमेरिकी मरीन सैनिक एलेक्स वोम्याकले युद्ध किन सुरु गरिएको भन्ने कुरा अझै स्पष्ट नभएको बताएका छन् । रिपब्लिकन समर्थक रहेका उनले आफूले सन् १९९१ को खाडी युद्धमा सेवा गरेको स्मरण गर्दै वर्तमान युद्धको उद्देश्य बुझ्न नसकेको प्रतिक्रिया दिएका छन् । उनका अनुसार ट्रम्पप्रतिको आफ्नो विश्वास पनि युद्ध सुरु भएपछि केही कमजोर भएको छ ।

हालसम्म इरानसँगको युद्धमा १८ जना अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भएको छ भने इरान र लेबनानमा हजारौं मानिसको ज्यान गएको विभिन्न प्रतिवेदनहरूले जनाएका छन् । लेबनानमा इरान समर्थित लडाकु समूह र इजरायली सेनाबीच पनि लगातार संघर्ष भइरहेको छ । युद्धको असर अमेरिकी अर्थतन्त्रमा समेत देखिन थालेको छ । विशेषगरी पेट्रोलको मूल्य उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ । युद्ध सुरु हुनुअघि प्रतिग्यालन करिब ३ अमेरिकी डलर रहेको पेट्रोलको औसत मूल्य अहिले ४ अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुगेको छ । इन्धन मूल्य वृद्धिले दैनिक जीवनयापन महँगो बनाएको भन्दै सर्वसाधारणले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

रिपब्लिकन रणनीतिकार एलेक्स कोनान्टका अनुसार युद्धका कारण सरकारको ध्यान अर्थतन्त्रभन्दा विदेश नीतिमा केन्द्रित भएको देखिन्छ । उनले प्रशासनले आर्थिक मुद्दामा जनतालाई विश्वस्त पार्न खोजे पनि युद्धले त्यस प्रयासलाई कमजोर बनाइरहेको बताएका छन् । सर्वेक्षणमा स्वतन्त्र मतदाताहरूको झुकाव पनि डेमोक्र्याटिक पार्टीतर्फ देखिएको छ । स्वतन्त्र मतदातामध्ये ३६ प्रतिशतले आगामी निर्वाचनमा डेमोक्र्याटिक उम्मेदवारलाई समर्थन गर्ने बताएका छन् भने २० प्रतिशतले मात्र रिपब्लिकन उम्मेदवारलाई रोजेका छन् । आर्थिक नीतिको विषयमा पनि स्वतन्त्र मतदाताले डेमोक्र्याटहरूलाई बढी विश्वास गरेको देखिएको छ ।

सन् २०२४ को राष्ट्रपति निर्वाचन अभियानका क्रममा ट्रम्पले अमेरिकालाई लामो युद्धहरूबाट टाढा राख्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । उनले सुरुमा इरान युद्ध चारदेखि पाँच साताभित्र समाप्त हुने अनुमान गरेका थिए । तर युद्ध पाँच महिनासम्म लम्बिँदा उनको त्यो अनुमान पूरा हुन सकेको छैन । ट्रम्पले यस युद्धलाई भियतनाम युद्धसँग तुलना गर्न नहुने बताउँदै आएका छन्, तर युद्ध लम्बिँदै जाँदा यस्तो तुलना गर्नेहरूको संख्या बढ्दै गएको छ ।

रयटर्स/इप्सोसले मार्च महिनादेखि नियमित रूपमा इरानमाथिको सैन्य कारबाहीबारे जनमत संकलन गर्दै आएको छ । युद्ध सुरु भएको दिन २७ प्रतिशतले समर्थन गरेका थिए भने २९ प्रतिशत उत्तरदाता अनिश्चित थिए । त्यसपछि केही समय समर्थन बढे पनि अहिले फेरि घटेर करिब एक तिहाइमा सीमित भएको छ ।