रातोपाटी स्पेसल

तुलसी रोप्ने परम्परा र हाम्रो विश्वास

आज हरिशयनी एकादशी । आषाढ शुक्लपक्षको एकादशीलाई हरिशयनी एकादशीका रूपमा मानिँदै आएको छ । यस दिन नेपाल, भारतलगायत विश्वका प्रायः सबै हिन्दु धर्मावलम्बीहरूले घरघरमा तुलसीको मोठ बनाएर तुलसी रोप्ने र...

हिउँभन्दा चिसो : यस्तो डाक्टर, जसले गुडियाको उपचार गर्छ

बच्चाको उपचारका लागि डा. सिद्धान्त आचार्य कर्णाली भेगका गोपी नेपालीको घरमा पुग्छन् । जहाँ दुई–चारवटा घरले बनेको एउटा गाउँ छ, तर गोपीको बाहेक अरु घर रित्ता छन् । गोपी जागिरका...

कोराघाट : सरकार मर्‍यो, देश कोरामा छ

झुपडीको प्रतीकस्वरूप सेतो रंगको पर्दा मञ्चमा ठड्याइएको छ । पर्दाको ठीक अगाडि देवनागरी लिपिका अक्षर झुन्ड्याइएका छन् — कोराघाट । प्रकाशका माध्यमबाट ती अक्षरको छाया पर्दामा पारिएको छ । झुपडी...

एकान्त झाडीमा डुङ्गा चिया घर अर्थात् ‘झाडी आर्ट’

थोत्रो डुङ्गा अस्तव्यस्त रूपमा त्यसै फालिएजस्तो देखिन्थ्यो, तर यसमाथि चढ्न र बस्न भने सकिन्थ्यो । त्यो डुङ्गाभित्र एउटा सानो टि–टेबल राखिएको थियो । दुवैतिर बस्न मिल्ने किसिमका स–साना मुढा र...

‘प्रगतिशीलताका नाममा गैरप्रगतिशील दृष्टिकोण आजको गम्भीर कमजोरी हो’

भनिन्छ, देश, काल र परिस्थितिले कविहरु जन्माउँछ । पञ्चायती व्यवस्थाले जन्माएका कविमध्ये एक हुन्, साहित्यकार डा. अमर गिरी, जो लामो समयदेखि प्रगतिशील साहित्यका क्षेत्रमा समर्पित छन् । २०१६ सालमा...

सिक्किम विलयको कथा

लेन्डुप शब्द विशेषगरी दक्षिण एसियामा घृणित र अपमानित बनिसकेको छ । विदेशीले गरेको ग्रान्ड डिजाइनमा आधारित भई स्वाधीन, स्वतन्त्र र सार्वभौमसत्ता सम्पन्न मुलुक विदेशीलाई सुम्पने नाम हो, लेन्डुप । जनमतको...

जानकी : वाल्मीकिले रामलाई अयोध्यामा जन्माउनु र मिथिलाकी सीतासित विवाह गराउनु साहित्य मात्र हो ?

हिन्दी फिल्म ‘आदिपुरुष’मा ‘जानकी भारतकी छोरी हुन्’ भन्ने आशयको संवाद रहेको भनी यतिबेला नेपालमा चर्को आलोचना भइरहेको छ । संघीय राजधानी रहेको महानगरका मेयर बालेन शाहले उपरोक्त संवाद नसच्याएसम्म महानगरका...

पश्चिम तराईमा पानी पार्ने ‘गैया बेहर्ना’ : साँच्चिकैको वर्षात‍्‍पछि खुशीयाली !

धनगढी । असार ३ गते कैलालीको कैलारी गाउँपालिका–६ बनकट्टाका स्थानीय महिलाहरूले सोही वडास्थित बेनौलीकी करिब ७० बर्सिया समुन्द्रीदेवी थरूनीलाई ‘बन्दी’ बनाए । पुरुषको पोसाक लगाएका करिब ३ सय महिलाको समूहले समुन्द्री...

काठमाडौँ, ललितपुर र भक्तपुरलाई सांस्कृतिक नगर बनाउन समुदायलाई तलब–भत्ता !

पछिल्लो समय भारतमा विकसित दुईवटा घटनाक्रमले नेपाली नागरिकलाई तरंगित बनायो : पहिलो, उसले आफ्नो नयाँ संसद् भवनमा राष्ट्रियता, धार्मिकता, सांस्कृतिक पहिचान र ऐतिहासिकता झल्काउने केही प्रतीक (चिह्न) राख्यो, तीमध्ये एक हो —...

‘शक्ति - दी पावर’ : त्यसपछि खेलाडी उत्पादनमा होमिए

भैरहवा । केही दिनअघि भैरहवामा एक क्रिकेट रंगशाला र क्रिकेट एकेडेमीको शिलान्यास गरियो । शिलान्यास समारोहमा शक्तिप्रसाद गौचन मञ्चमा आसीन थिए — उही चिरपरिचित मुस्कानका साथ तर फरक भूमिकामा । ...

भूकम्प गएको ८ वर्षसम्म पनि पुनर्निर्माण भएन नेपालको पहिलो संसद भवन

काठमाडौं । नेपालको मुख्य प्रशासनिक केन्द्र सिंहदरबारको मध्य भागमा रहेको नेपालको पहिलो संसद (ग्यालेरी बैठक) भवन अझै भग्नावशेषको रुपमा छ भन्दा तपाईलाई अनौठो लाग्ला । आठ वर्ष अगाडि अर्थात् २०७२...

भारतीय १५ मुर्राबाट पाँच वर्षमा तीन लाख डोज वीर्य उत्पादनको लक्ष्य

भारतले अनुदानमा दिएको भनिएको मुर्रा राँगोलाई लिएर सामाजिक सञ्जालदेखि संसद्सम्म बहस छेडियो, आलोचना गरियो । यसपालि प्रधानमन्त्री प्रचण्डको चारदिने (जेठ १७–२०) भारत भ्रमणका बेला भारतले १५ वटा मुर्रा राँगो...

विजय यात्राः पाइलट, कलाकारितापछि अब राजनीति !

काठमाडौँ । विजय लामा नेपाल एयरलाइन्सका सिनियर क्याप्टेन हुन् । पाइलटका रूपमा अलग्गै पहिचान छ उनको । साहसी, आँटिलो स्वभावका उनको कलाकारितामा पनि अलग्गै उचाइ छ । कलाकारिता र...

बेकामे बन्दै संवैधानिक आयोगहरु

काठमाडौं । सरकारलाई बढी उत्तरदायी र सक्षम बनाउन विभिन्न समयमा संवैधानिक आयोगहरु स्थापना गरिए । अहिले विभिन्न जिम्मेवारीका १३ संवैधानिक आयोग छन् । कार्यप्रकृतिको हिसाबले बलियो मानिएको अख्तियार दुरुपयोग...

बुद्ध कलाको इतिहास र वर्तमान

गौतम बुद्ध, उनी अघि र पछिका अरु बुद्धहरू (ज्ञानी, महात्मा) र बोधिसत्वहरूको कला सिर्जना गर्नुलाई बुद्ध कला (बुद्धिस्ट आर्ट)का रूपमा बुझिन्छ । यसबाहेक बौद्ध धर्मका प्रतीकात्मक विम्बहरू (विशेष गरेर वज्र,...

जसले उपन्यासको रोयल्टीबाटै कोटेश्वरमा घडेरी किने

काठमाडौँ । नेपाली साहित्य क्षेत्रमा अहिले धेरैजसो साहित्यकार सोखका लागि लेख्छन् भन्दा गलत हुँदैन । धेरै साहित्यकारले दिनरात मिहिनेत गरेर तयार पारेका कृति आफैँ प्रचार–प्रचार गरेर बेच्नुपर्ने स्थिति छ ।...

नेपाल–भारत पारवहन सन्धिको उकाली–ओरालीको इतिहास

काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’को चारदिने (जेठ १७–२०) भारत भ्रमणका क्रममा पारवहन क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण सहमति भएको भनिएको छ । के के सहमति भयो त ? लिखित बुँदाहरू प्रकाशमा आइसकेको...

भारतले नयाँ संसद् भवनमा प्राचीन मौर्यकालीन मगधको नक्सा किन राख्यो ?

काठमाडौँ । भारतले भर्खरै आफ्नो नयाँ संसद् भवनमा राष्ट्रियता, धार्मिकता, सांस्कृतिक पहिचान र ऐतिहासिकता झल्काउने केही प्रतीक (चिह्न)लाई राखेको छ । यसमा एक थियो– प्राचीन मगधको मुरल अर्थात् भित्तेचित्र ।...

बाजुराको फेरिँदो मुहार

भौगोलिक विविधताले सजिएको नेपालभित्र सुदूरपश्चिम प्रदेशको दुर्गम पहाडी जिल्ला बाजुराका नागरिकहरूको जीवन सहज बनाउने प्रयासमा यहाँका स्थानीय निकायहरू क्रियाशील रहेका छन् । खेतीयोग्य जमिन ११.५ प्रतिशत मात्र रहेको छ ।...

जेठा दाइ : जसले तीन बट्टा चुरोटमा गर्छन् फिल्म एग्रिमेन्ट

अभिनेता शिव श्रेष्ठ, भुवन केसी, राजेश हमालदेखि आर्यन सिग्देल होस् वा अभिनेत्री कृष्टिदेखि करिश्मा मानन्धर, रेखा थापादेखि केकी अधिकारीसम्म । अधिकांश कलाकारको खानाको रुचि र स्वाद थाहा छ उनलाई । ...

राजदरबार हत्याकाण्डले उब्जाएका राजनीतिक प्रश्न

राजा वीरेन्द्रको परिवारसहित १० जनाको ज्यान लिएको नारायणहिटी राजदरबार हत्याकाण्ड (२०५८ जेठ १९)ले थुप्रै प्रश्नसँगै नागरिकमा एक खालको त्रास सिर्जना गरेको थियो – राजाको परिवारको यति सजिलै हत्या हुन्छ भने...

युवराज दीपेन्द्रले गाँजा र ‘कालो’ मिसाएर खाने अर्दलीको बयान

नारायणहिटी राजदरबारमा २०५८ जेठ १९ गते भएको घटना सम्बन्धमा छानबिन गर्न गठित उच्चस्तरीय समितिले अर्दली (युवराज दीपेन्द्रको पोसाक लगाइदिने र खोलिदिने काम गर्ने) रामकृष्ण के.सी.सँग लिएको बयान : समितिः...

दरबार हत्याकाण्डमा यस्तो छ तत्कालीन शाहज्यादा पारसको बयान

नारायणहिटी राजदरबारमा २०५८ जेठ १९ गते भएको घटना सम्बन्धमा छानबिन गर्न गठित उच्चस्तरीय समितिले तत्कालीन शाहज्यादा पारस वीरविक्रम शाहसँग लिएको बयान : श्री ५ शाहज्यादा पारस वीरविक्रम शाह समिति :...

गणतन्त्रवादी रामराजाप्रसाद सिंहको त्यो राजतन्त्रविरोधी आवाज

हामीकहाँ गणतन्त्रको दियोमा सबैभन्दा पहिले आगो कसले झोँसो ? जवाफमा एउटा नाम आउँछ, रामराजाप्रसाद सिंह । सिंहलाई गणतन्त्र नेपालको पहिलो राष्ट्रपति बनाउन माओवादीले उम्मेदवार बनाएको थियो, त्यतिबेला २६ मतान्तरले कांग्रेसका...

सगरमाथा चुचुरोलाई पहिलो मानव अभिनन्दन

हिमालको सर्वोच्च शिखर, नेपालीको भौगोलिक गौरवको प्रतीक– सगरमाथा । यो नाम नेपालीले आफ्ना मूर्धन्य इतिहासकार बाबुराम आचार्यबाट पाएका हुन् । चिनियाँहरू यसलाई चोमोलोङ्मा भन्छन् र यसमा आफ्नो दाबी पनि जनाउँछन्...

काललाई समेत कुराएर ऊ मेस्सीलाई विश्वकप जिताएरै गयो

‘म मेस्सीको समर्थक होइन क्या !’ लियोनल मेस्सी भनेपछि मरिहत्ते गर्ने उसको यो भनाइ मेरा लागि अप्रत्यासित थियो । मैले कुनै प्रतिक्रिया जनाउनुअघि उसले नै प्रस्ट्यायो– फुटबल मैदानमा मेस्सीले...

नेपालमा मकैखेती: विगतदेखि वर्तमानसम्म

हामी कृषिप्रधान देशका नागरिक ! हाम्रो कृषि उपज, जडिबुटी, पशुपालन आदिको इतिहास र वर्तमान नबुझी के पत्रकारिता होला ? एक चरण देशको कृषि बाली, बिउबिजन, जडिबुटी आदिबारे सकेसम्म खोज...

पथरी–शनिश्चरेमा फुल्दै गरेको कला बजार

मोरङमा अवस्थित पथरी–शनिश्चरे द्रूत गतिमा विकास हुँदै गरेको नगरपालिका हो । यहाँदेखि अलि पर झापाको पुरानो अनि अलिक ठूलो दमक बजार छ । पथरी–शनिश्चरे अहिले कला, साहित्य, संगीत, दृश्य कलाको...

‘सुकिला मान्छेको सामूहिक मृत्यु’मा रोइरहेका एक कवि, जो बहुदल ल्याउन लडेका थिए

मञ्चमा आसीन कवि राजेश ढुङ्गानाका आँखा रसाए । खैरो कोटको खल्तीबाट रुमाल झिकेर उनले अनायसै बगेका आँसु पुछे । कुनै ठुलो दुर्घटनाको खबर सुनेर झरेका थिएनन् ती आँसु । नाटककार...

सुन्तला राष्ट्रिय फल बन्ला ?

हाम्रो संविधानमा उल्लेख छ – राष्ट्रिय फूल (लाली गुराँस), राष्ट्रिय रंग (सिम्रिक), राष्ट्रिय जनावर (गाई), राष्ट्रिय पक्षी (डाँफे), तर कृषिप्रधान देशको रैथाने कृषि उपजलाई राष्ट्रिय घोषणा गर्न सकिएको छैन ।...

वाङचुक राजवंशभन्दा जेठा हुन् भुटानमा नेपालीभाषी

यतिखेर हामीकहाँ नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरण चर्चामा छ । नेपाली नागरिकलाई भुटानी शरणार्थी बनाएर अमेरिकामा पठाउने भन्दै ठगी गर्ने गिरोहसँग जोडिएका ठुल्ठूलै नेता पक्राउ परिरहेका छन् । यतिसम्म कि भुटानी...

बिरानो सहरमा भुइँमान्छेको भोगाइ : मत दिएका मन्त्रीको बेवास्ता, बालेनको सरप्राइज !

काठमाडौँ । कञ्चनपुर जिल्ला, कृष्णपुर नगरपालिका वडा नम्बर ३, देखतभुलीका अक्बर कार्कीका लागि काठमाडौँ बिरानो सहर हो । सीमित आफन्त तथा साथीभाइ रहेको यो सहरप्रति उनको खासै लगाव र अपेक्षा...

सर्वोच्चको व्याख्या : यौन व्यवसायमा लाग्नु भनेको जसले पनि करणी गर्न पाउने लाइसेन्स दिएको होइन !

काठमाडौँ । सर्वोच्च अदालतले हालसालै गरेको एक फैसलामा महिला यौन व्यवसायी भएपनि उनले मञ्जुरी नदिए त्यस्तो कार्य जबरजस्ती करणी नै हुने ठहर गरेको छ । २०७९ चैत ६ गते...

कांग्रेसका आधिकारिक इतिहासकार पुरुषोत्तम बस्नेत, जो तेस्रो भाग पूरा नगर्दै अस्ताए

काठमाडौँ । नेपाली कांग्रेसका नेता तथा कांग्रेसको इतिहासका लेखक पुरुषोत्तम बस्नेत २९ वैशाखमा निधन भयो । बीपी कोइरालासँग नजिक रहेका, नेपाली कांग्रेसको इतिहासको प्रारूप (भाग १ र २) लेखेका बस्नेत...

पतिलाई ‘सरप्राइज’ दिन फिल्म बनाएकी बिनाको जब सिन्दुर नै पुछियो

काठमाडौँ । कोरोना महामारीका कारण पहिलो पटक ‘लकडाउन’ हुनुअघि बिना कार्की दुबईबाट छोरा भेट्न नेपाल आएकी थिइन् । उनी श्रीमान् भोजराज सञ्जेलसँग दुबईमा बस्दै आए पनि ७ वर्षको छोरो इभान...

चेतन कार्की बाँचेका छन्– गीतहरुमा र चलचित्रको इतिहासमा

कान्छी हे कान्छी, ए कान्छी केही त बोल न, मनको कुरा खोल न, म मादल घनघन घन्काउँछु, तिमी जुरेलीजस्तै नाच न ... (चलचित्र : कान्छी) यस सदावहार गीतका गीतकार...

गणेश पुराण लगाएर जन्मेका गणेश तिमिल्सिना

बाबुआमाले गणेश पुराण लगाएर जन्मेका हुन्, राष्ट्रियसभाका अध्यक्ष गणेश तिमिल्सिना । जन्मकथा आध्यामिक पृष्ठभूमिसँग जोडिए पनि गणेशको कर्मकथा पूरै वामपन्थी विचारधाराबाट प्रभावित र निर्देशित छ । उनका आमा...

प्रोमोटिङ वुमन इन बिजनेस : कला र आर्थिक विकासको समिश्रण

विराटनगरस्थित इस्टर्न स्टार होटलको परिसरमा रहेको एक अलग्ग कक्षमा स्थानीय महिला कलाकारका कला र हस्तकलालाई प्रदर्शन गरियो । हस्तकलाका आकर्षक सामानका कारण प्रदर्शनीले चाडपर्व वा मेलापातको तामझाम आभास गराउँथ्यो । ...

विकासे जात भित्र्याएको, रैथाने बिउ मासिँदै गएको इतिहास र वर्तमान

काठमाडौँ । केही कर्मचारीले दुईवटा सुपोभरि विभिन्न बालीका बिउ मिसाउँदै थिए । उनीहरू सतबिउ छर्न जाँदै रहेछन् । २६ वैशाखको बिहान (११ः४० बजे) ललितपुरको खुमलटारस्थित राष्ट्रिय कृषि आनुवंशिक स्रोत...

सडकमा फक्रिएका कवि असीम सागर

काठमाडौं । र, दृष्टिविहीन भोका पेटहरू एक गाँस उज्यालोको पर्खाइमा छन्, उनीहरूकै छेउमा बसेर खुइलिएका मजेत्राहरू साग बेच्दैछन् उध्रिएका कमिजहरू मोजा बेच्दैछन्, र हजारौँ जुत्ता, मोजा र टोपीहरू सडकमा आवतजावत गर्दै...

पर्यटकीय गन्तव्य बन्दै इटहरीको तालतलैया

पञ्चकन्या मन्दिरमा गौ माता शिलामूर्ति अनावरण

उदयपुर बस दुर्घटना : घाइते ३० मध्ये २३ जना डिस्चार्ज, ७ जनाको उपचार हुँदै

वैदेशिक सहायता र कुटनीतिक सम्बन्धमै प्रश्न उठाइरहेको ‘चुहारको पुल’

पोखरीमा डुबेर दुई बालिकाको मृत्यु

चुरे बस्तीमा बाघ आतङ्क

जनकपुरधाममा रामजानकी अन्तर्राष्ट्रिय रंगशाला बन्ने

मधेस सरकारद्वारा ११ महिनामा ३० अर्ब १७ करोड राजस्व सङ्कलन

आफ्नै सर्वस्व दानमा बनेको आश्रममा रमाउँदै प्रधान दम्पती

एयर होस्टेसहरूको सहभागितामा ट्राफिक सचेतना कार्यक्रम

रास्वपा महाधिवेशनः चिकित्सकसहित तीन एम्बुलेन्स तयारी अवस्थामा

एकअर्कालाई 'धन्यवाद' र 'सरी' भन्दै सकियो रास्वपाको बैठक

अन्नपूर्ण आधार शिविरमा पर्यटक खचाखच

दुर्गमका ३६१ घरमा खानेपानीको धारा जडान

पोखरा बसपार्कभित्रका ३२० सटर हटाइयो

मुस्ताङ भन्सारबाट एघार महिनामा सात अर्ब ६६ करोड राजश्व सङ्कलन

गढवाका अधिकांश किशोरीमा रक्त अल्पताको समस्या

कालीगण्डकीमा पौडी खेल्ने क्रममा डुबेर दुई जनाको मृत्यु

बालिकालाई जबरजस्ती करणी गरेको अभियोगमा एक जना पक्राउ

विज्ञापन प्रतिबन्धले निजी मिडिया संकटमा, नीति पुनर्विचार गर्न सरकारसँग आग्रह

सांसदहरूले औँल्याए कमजोरी नै कमजोरी

कर्णालीमा एमालेले भन्यो– ‘मन्त्री नै आयोजक हुने, त्यसमा सरकारको लगानी हुने कुरा अलिकति स्वार्थ बाझिएको हो कि ?’

गोरेटो बाटोमा भेटिएको शवको रहस्य खुल्यो : श्रीमती र छोराले गरे हत्या

कोशी अस्पतालको अतिक्रमित जग्गा खाली गर्न १५ दिने अल्टिमेटम

डोटीमा सशस्त्र प्रहरीको विपद् व्यवस्थापन बेस स्थापना

अत्यधिक गर्मीले विद्यालयमा १२ दिन बिदा

बैतडीमा बस दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु, १० जना घाइते

बैतडीमा बस दुर्घटना अपडेट : ९ जना घाइते

इक्वेडर र कुरासाओबिचको खेल पहिलो हाफमा गोलरहित बराबरी

रास्वपा महाधिवेशन आजदेखि, सभापति र वरिष्ठ नेताले उद्घाटन गर्ने

कोशी प्रदेशमा भारी वर्षाको सम्भावना, अन्यत्रको मौसम कस्तो रहला ?