रातोपाटी स्पेसल

‘गोरखापत्रलाई संसदीय समितिको अधीनमा राख्नुपर्छ’

आज पत्रकारिता दिवस । तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री देव शमशेरले एक सनद जारी गरी गोरखापत्र प्रकाशनको सम्पूर्ण व्यवस्था गरी विसं १९५८ वैशाख २४ गते पशुपत छापाखानाबाट प्रकाशन भएको थियो । ...

यसरी जन्मियो नेपालको पहिलो अखबार

काठमाडौँ । नेपालमा पत्रकारिताको इतिहास खोज्दा सबभन्दा पहिले जङ्गबहादुर राणाको बेलायत यात्रा, नेपाली विद्यार्थीको बनारस आकर्षण र गोरखापत्रको स्थापनालाई मुख्य आधारका रूपमा अध्ययन गर्नुपर्ने देखिन्छ । कोतपर्व गराएर विसं...

भ्रष्टाचार प्रकरणमा एमालेको दुई रूप

काठमाडौँ । ‘मैले प्रधानमन्त्री भएदेखि नै म भ्रष्टाचार गर्दिनँ, भ्रष्टाचार गर्न पनि दिन्न भन्ने सङ्कल्पलाई दृढताका साथ लागू गरेको छु । तर हामी सबैलाई थाहा भएकै कुरा हो कि भ्रष्टाचार...

निसानामा हाइप्रोफाइल : सुशासनमा प्रचण्ड सरकारको एक्सन !

काठमाडौं । नेपालमा कुशासन र भ्रष्टाचारको अनेक काण्डमा ढाकछोप गर्ने प्रवृत्तिप्रति व्यङ्ग्य गर्न सर्वसाधारणले व्यक्त गर्ने साझा धारणा हो– सानालाई ऐन, ठुलालाई चैन । राजनीतिक पहुँचकै आधारमा भ्रष्टाचारका उच्चपदस्थ...

जारी फिल्म हेर्नुभयो, लिम्बु संस्कृति बुझ्नुभएन कि !

उपेन्द्र सुब्बाको कथा र निर्देशन रहेको प्रदर्शनरत नेपाली चलचित्र ‘जारी’ मौलिक कथाको आँगनमा लिम्बु संस्कृतिको केही झाँकीसहित प्रस्तुत छ । वैशाख ९ गते सिभिल मलमा साँझको सो हेर्दा मेरो...

‘एउटा जातको विकास गर्न १०–१२ वर्ष लाग्छ’

काठमाडौँ । तपाईंले घरमा कस्तो चामल खानुहुन्छ — मोटो, मसिनो ? सहर–बजारमा बस्ने अधिकांशको जवाफ हुने रहेछ, मसिनो । हामीले आफ्नो देशलाई कृषिप्रधान देश भन्दै आइरहेका छौँ । तर,...

पौभा : ह्वेयर द डिभाइनिटिज रिसाइड’ले पस्केको कलागत विश्लेषण

परम्परागत पौभा चित्रकार उजय वज्रचार्यको पुस्तक ‘पौभा ः ह्वेयर द डिभाइनिटिज रिसाइड’ हालै बजारमा आएको छ । नेपाली परम्परागत पौभा चित्रलाई महत्त्वका साथ चिनाउने पुस्तक हो यो । पुस्तक...

रास्वपालाई चुनौती : अब कसरी टिक्ने ?

काठमाडौँ । २०६२/०६३ सालको जनआन्दोलनलगत्तै १० वर्षे जनयुद्धबाट शान्तिपूर्ण मूलधारको राजनीतिमा फर्किएको तत्कालीन नेकपा (माओवादी) २०६४ को संविधानसभा निर्वाचनबाट पहिलो शक्ति बन्यो । नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी...

वंशावलीदेखि शिलालेख र सुवर्णपत्रमा भूकम्प

हामीसँग तीनवटा भूकम्पको गहिरो स्मरण छ– वि.सं. १९९०, २०४५ र २०७२ को भूकम्पको । संयोग यस्तो छ– यी तिनै भूकम्पपछि देश र जनता जागेको र ठूला परिवर्तन (प्रजातन्त्र, बहुदल र...

लोकतन्त्रको लडाइँ : हतियार उठाएका कांग्रेस र माओवादी सत्तामा रहँदा...

देशमा तीनवटा परिवर्तनमा तीन प्रकारकै विडम्बना देखिए– राणाशासनविरुद्धको जनविद्रोहबाट राणाशासकलाई नै प्रधानमन्त्री बनाउनुपर्‍यो, त्यसमा सुरुमा भारत हाबी भइदियो, अनि क्रमशः राजा निरंकुश बन्न पुगे । २०४६ मा बहुदलका लागि भएको...

कसरी प्रसिद्ध भयो मातातीर्थ कुण्ड ?

हाम्रो शास्त्रीय वचन छ, ‘मातृदेवो भव, पितृदेवो भव ।’ अर्थात् मातापिता नै देवता हुन् । वेदहरूमा मातालाई पृथ्वीको र पितालाई आकाशको संज्ञा दिइएको छ– तन्माता पृथिवी तत्पिता द्यौ ।...

‘आमाले भन्नुहुन्थ्यो– वन नचिनेको बाघ र देश नचिनेको छोरो काम लाग्दैन, काठमाडौँ पठाइदिऊँ’

एउटा हिउँदमा, नवराज लम्सालकी आमाले मल बोक्दै थिइन् धादिङको ज्यामरुङस्थित घरनजिकैको बारीमा । नवराज त्यस्तै ६–७ वर्षका थिए । उनलाई पनि आमाको रेखदेखको खाँचो थियो । आमाले उनलाई आँगनको पर्खालमा...

‘५ वर्षकै उमेरमा आमा गुमाएँ, सम्झिदा आँखा भरिएर आउँछ’

‘आमा’ को बारेमा संसारमा यति धेरै वर्णन गरिएको छ कि भनी साध्य छैन । ‘आमा’ एउटा यस्तो शब्द हो, जुन उच्चारणमा सम्मान र न्यानोपन महसुस हुन्छ । आमाको बिषयमा जति...

आमा भेन्टिलेटरमा हुँदा मैले माफ मागेँ

बाथरुम जाँदा अकस्मात आमालाई श्वासप्रश्वासमा बाधा भएछ, बाबु भनेर कराउनुभयो । म पुग्नुभन्दा पहिला मेरी श्रीमती पुगिन्, तुरुन्तै उहाँलाई अस्पताल लग्यौँ । आईसीयू र भेन्टिलेटरमा राखियो । बाँच्ने आशा नदेखेपछि...

२०१२ सालमै १० प्रतिशत ब्याजदर, ऋणमा डुबेकालाई न्याय दिन सरकारलाई केले रोक्यो ?

काठमाडौँ । लाल्तीदेवी रामका श्रीमान् (जुगुल महरा राम)ले साउदी जानका लागि चार वर्षअघि अढाई लाख रुपैयाँ ऋण लिएका थिए, तीन गुणा बढी (साढे सात लाख रुपैयाँ)को कागज गरेर । कम्पनी...

पहिलो प्रयासमै हिट कुशुम : यसरी भइन् सकम्बरी

काठमाडौँ । दर्जनौँ म्युजिक भिडियो अभिनय, सोही हाराहारी मिडिया अन्तर्वार्तामा छाउँदा पनि हिट नहुने थुप्रै व्यक्ति छन्, नेपाली कलाक्षेत्रमा । उनी भने एक म्युजिक भिडियोबाट रातारात चर्चित भएकी छन् । ...

पौभाचित्रमार्फत बौद्धदर्शनको गहिराई छाम्दै लोक चित्रकार

लोक चित्रकारको एकल कला प्रदर्शनी ठमेलको मोना (म्युजियम अफ मोर्डन आर्ट) कला संग्रहालयमा प्रदर्शित भइरहेको छ । लोक चित्रकार यस्ता कलाकार हुन्, जो नेपाली परम्परागत कला पौभाचित्र सिर्जना गर्छन् ।...

महिलाले हाँकेको हरवाचरवा अधिकार यात्रा !

सारीको घुम्टो ओढेका महिलाहरू ताँती बनेर सडकमा निस्कन्थे र कोणसभा सुन्नका लागि जत्थामा परिणत हुन्थे । यही नै हरवाचरवा अधिकार यात्राको एक प्रकारको सौन्दर्य लाग्थ्यो । यद्यपि, घुम्टो प्रथाको कथाक्रमभित्र...

झुपडीको टाटीमा रातो चिह्न लगाएर दलितको मन किन चिर्छ सरकार ?

सिरहा । टाटी र टिनको छानो भएको झुपडीले दुई धुरजति जग्गा ओगटेको होला । ऐलानी जग्गामा बनेको आफ्नो घरले कति जमिन ओगटेको छ भन्ने झुपडीधनी ४५ वर्षीया कबुतरी सदायलाई थाहा...

भारतीय निर्देशक डा. चन्द्रप्रकाश द्विवेदीसँग ‘चाणक्य’को चर्चा

धर्म, संस्कार, संस्कृति र सिमानाले जोडिएका दुई देशको सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउन फिल्म कस्तो माध्यम बन्न सक्ला ? हामीकहाँ यस्तो बहस आम रूपमा भएको पाइँदैन । १९ चैतको साँँझ...

विनम्र हुनु र दासजस्तो हुनुको भिन्नता लेखकले थाहा पाउनुपर्छ

काठमाडौँ । साहित्य जगत्मा पछिल्लो समय पुरस्कार स्थापना र वितरण गर्नेको होड चलेको छ । हरेक दिनजसो पुरस्कार वितरणका हुँदा एकै वर्षमा हजारौँ पुरस्कार वितरण हुने गरेका छन् । ...

जब गणेशमानले अशोकलाई धाप मार्दै भने– दीपक थापाजी !

कलाकार अशोक शर्मा साथी विष्णुगोपाल श्रेष्ठमार्फत गणेशमान सिंहलाई भेट्न गएका थिए । देख्नेबित्तिकै गणेशमानले ‘दीपक थापाजी’ भन्दै अशोकलाई धाप मारे । अशोकले आफ्नो वास्तविक परिचय दिनैपर्‍यो– मेरो नाम अशोक शर्मा...

आयुर्वेदमाथि जनविश्वास : धादिङदेखि ६३ वर्षीया शान्तादेवी वैद्यखाना आइन्

६३ वर्षीया शान्तादेवी थपलिया अघिल्लो साता (३ चैतमा) सिंहदरबार वैद्यखानामा उपचारका लागि आएकी थिइन् । युरिक एसिड र बाथरोगबाट पीडित उनलाई उनको गाउँ (धादिङको बेनीघाट रोराङ गाउँपालिका– ७) का एक...

‘कम्प्याटिबल थट्स’सहित कलाकार जोडीको आलिंगन

कलाकार जोडी (इशान परियार र सविता डंगोल)ले भर्खरै (मार्च ३–३१ मा) सिद्धार्थ कला दीर्घामा ‘कम्प्याटिबल थट्स’ शीर्षक दिएर युगल कला प्रदर्शनी गरे । पछिल्लो समय हरेक वर्षजस्तो कला प्रदर्शनी गर्दै...

फिल्म हेरेर जनताले दिलीपकुमार र बैजयन्ती मालाले जस्तो लाउन र प्रेमपत्र लेख्न सिके

श्री माननीय मन्त्रीज्यू, महाप्रबन्धक तथा साथीहरू ! आज चलचित्रको विषयमा यत्रो ठूलो सभा भइरहेको छ, यो साह्रै हर्षको कुरा हो । पहिले यो सपनामा पनि हामीले देख्न सक्दैनथ्यौँ तर...

यौटा सपनाको अवसान अर्थात् बिरेनप्रतापको सपना र पुँजीवाद

लीलाको हाँसो प्रतिध्वनित हुन्छ ? होइन, मञ्चको अर्को छेउमा पारुको उन्मुक्त हाँसो गुञ्जन्छ । यो हाँसोले दर्शकलाई एक प्रकारको दुविधा, भय र विस्मय भावमा लैजान्छ– अब के हुन्छ ? अर्को...

‘अत्याचार हेर्न मधेस आऊनू’

६ महिनाको छोरो च्यापेर धर्नामा बसेकी कल्पना धानुकलाई आफ्नो उमेर थाहा छैन । उनले भनिन्, ‘उमेर भन्न त नागरिकता हेर्नुपर्छ ।’ उनी अर्को पाँच वर्षको छोरालाई घर (धनुषाको सबैला–१२)मा छाडेर, ११...

१२१ वर्षअघि टुँडिखेलमा फिल्म हेर्ने दर्शकदेखि आजसम्म

१९५८ वैशाख २४ गते सोमबार गोरखापत्रको पहिलो अंकमा विज्ञापनरूपी सूचना छापिएको थियो, ‘वैशाख २६ गते मंगलबार साँझ टुँडिखेलमा चलचित्र हेर्न आउनू ।’ गोरखापत्रको पहिलो अंकमै यस्तो विज्ञापन छापिएकाले त्यसभन्दा...

गिरिजाप्रसादको ‘फू अभियान’ र ज्ञानेन्द्रको ‘कू’

राजनीतिक परिस्थितिहरू आफ्ना ठाउँमा छन्, युद्धरत माओवादीलाई शान्तिप्रक्रियामा ल्याएको श्रेय तत्कालीन कांग्रेस सभापति गिरिजाप्रसाद कोइरालालाई जान्छ, यसका लागि उनी ‘संसद पुनस्र्थापना’को एकसूत्रीय अडानमा रहे । २०५९ जेठ ८ गते...

राष्ट्रिय गौरवका आयोजना : अर्बौँको खर्च, काम कछुवा गतिमा

काठमाडौँ । सरकारले मधेसको बाटोलाई स्तरोन्नति गरी पूर्व पश्चिम जोड्ने वैकल्पिक मार्गको रुपमा विकास गर्न एक दशक अघि ‘हुलाकी राजमार्ग’ निर्माण थाल्यो । आयोजनाको निर्माण गति सुस्त हुँदा यसको लागत...

चीनमा फिल्म गतिविधि : सर्वसाधारणका कथा नै बढी चल्छन्

काठमाडौँ । पछिल्लो समय खासगरी सर्वसाधारणका कथालाई चिनियाँ फिल्ममा ल्याउने गरिएको छ । जस्तो : सन् २०१८ मा प्रदर्शन भई थुप्रै अवार्ड हात पारेको फिल्म ‘डाइङ टु सर्भाइभ’ । ...

सरिता डंगोलले आमालाई खाना पुर्‍याउँदा बिर्सनै नहुने रातो खुर्सानी

कलाकार तथा क्युरेटर सरिता डंगोलले पाँच वर्षअघि ललितपुरको मिखाबहालमा अवस्थित बगलामुखी मन्दिर परिसरनजिकै ‘नेवा छेँ’ ग्यालरी सञ्चालनमा ल्याएकी थिइन् । बीचमा बन्द रहेको यो ग्यालरी पुनः सञ्चालनमा आएको छ, भर्खरै...

‘युवतीहरूले अंकल भन्न थाले, बिहे त एक दिन पक्कै जुर्ला कि’

काठमाडौँ । नेपाली कांग्रेसका युवा नेता एवं प्रतिनिधि सभा सदस्य रामहरि खतिवडा दोस्रो पटक प्रतिनिधि सभा सदस्यको भूमिकामा छन् । ओखलढुङ्गाको तत्कालीन थाक्ले गाविस वडा नम्बर २ मा २०२६ साल पुस...

साना केटाकेटीसँग सजिलै सोधिन्छ, तिम्रो गर्लफ्रेन्ड वा ब्वायफ्रेन्ड छैन ?

काठमाडौँ । हामी अधिकांशले साना केटाकेटीसँग सजिलै सोध्छौँ– ‘तिम्रो गर्लफ्रेन्ड वा ब्वायफ्रेन्ड छैन, को हो ?’ यस्ता प्रश्नले उनीहरूलाई कस्तो मानसिक असर गर्छ भन्ने हामीले सोच्दैनौँ । मनोविद् गंगा पाठक भन्छिन्,...

मंगलादेवीको त्यो भाषण : ७१ वर्षअघि चेतनशील महिलाका माग के थिए ?

श्री ५ महाराजाधिराज, श्री ५ बडामहारानीहरू, एवं उपस्थित महिलावृन्द र महानुभावहरू ! यो वर्ष हाम्रो राष्ट्रिय जीवनमा ठूलो महत्त्वको छ । यद्यपि ईशाको उन्नैसौँ शताब्दीको प्रारभ्मदेखि नै विश्वका महान्...

नौमती प्रतियोगिता : १ असोजमा नौमती दिवस मनाऔँ !

नौमतीबाजा बजाउँदै जन्ती आउँछन् । विवाह मण्डपको छेउमा उभिएर पुरेत बोल्छन्, ‘स्वयम्बरको बेला भयो, बेहुलीलाई निकालौँ ।’ पुरेतकै निर्देशनमा जन्ती पर्सने कार्य हुन्छ । मण्डपमा दुलहा र दुलहीलाई राखेर विवाह...

अस्ताएका कविको फैलिएको सुगन्ध

हामी आँखामा गुराँस र हत्केलामा सुनगाभा लिएर जन्मिरहेछौँ, हामी हृदयमा सगरमाथा र खुट्टामा पहाड लिएर उठिरहेछौँ त्यसैले चन्द्र र सूर्य छोएर भन्न सक्तछु म आफ्नो देशको छहरामा हुन्छ म आफ्नो...

भवितव्य र हिंसाबाट उठेकी सुनिता : अनाथ बालबालिकाको स्याहारदेखि समाजको नेतृत्वसम्म

धनगढी । बेलौरी नगरपालिका–७ पौलाहा, कञ्चनपुरकी ३३ वर्षीय सुनिता चौधरी (सानु) आफ्नो जीवनमा आएको उतारचढाव स्मरण गर्दा क्षणभरमै भावुक हुन्छिन् । पहिलो पतिको देहान्तपछि काखे छोराको पालनपोषणको पूर्ण जिम्मेवारीसँगै पति...

सार्वजनिक स्थानका महिला शौचालयमा किन लाइन लामो हुन्छ ?

काठमाडौँ । नारी दिवसको संघारमा (मंगलबार) नेपाल समाजवादी पार्टीले नारीमाथि हुने हिंसाका सन्दर्भमा दुई प्रस्तुति सहितको कार्यक्रममा गर्‍यो । कार्यक्रममा कविता राईले प्रविधि तथा इन्टरनेटका माध्यमबाट महिलामाथि हुने हिंसा, विभेद,...

रङसँग मानिसको नाता, बालबालिकाको उत्सव र होलिकाको दहन

हामीले होलीलाई रङको पर्वका रूपमा मनाउँछौँ, अर्थात् यस पर्वमा विभिन्न रङ अनुहारमा दलेर रमाइन्छ । रङ मानिसका लागि प्रकृतिप्रदत्त छ । प्रकृतिका विभिन्न वस्तुका रङ, फूलहरूको रङ र आकाशमा...

पर्यटकीय गन्तव्य बन्दै इटहरीको तालतलैया

पञ्चकन्या मन्दिरमा गौ माता शिलामूर्ति अनावरण

उदयपुर बस दुर्घटना : घाइते ३० मध्ये २३ जना डिस्चार्ज, ७ जनाको उपचार हुँदै

वैदेशिक सहायता र कुटनीतिक सम्बन्धमै प्रश्न उठाइरहेको ‘चुहारको पुल’

पोखरीमा डुबेर दुई बालिकाको मृत्यु

चुरे बस्तीमा बाघ आतङ्क

जनकपुरधाममा रामजानकी अन्तर्राष्ट्रिय रंगशाला बन्ने

मधेस सरकारद्वारा ११ महिनामा ३० अर्ब १७ करोड राजस्व सङ्कलन

आफ्नै सर्वस्व दानमा बनेको आश्रममा रमाउँदै प्रधान दम्पती

एयर होस्टेसहरूको सहभागितामा ट्राफिक सचेतना कार्यक्रम

रास्वपा महाधिवेशनः चिकित्सकसहित तीन एम्बुलेन्स तयारी अवस्थामा

एकअर्कालाई 'धन्यवाद' र 'सरी' भन्दै सकियो रास्वपाको बैठक

कालीगण्डकी किनारलाई धार्मिक–पर्यटकीय गन्तव्यका रुपमा विकास गर्न पदमार्ग निर्माण

पोखरा रङ्गशालामा सामूहिक योग कार्यक्रम (तस्बिरहरू)

अन्नपूर्ण आधार शिविरमा पर्यटक खचाखच

दुर्गमका ३६१ घरमा खानेपानीको धारा जडान

गढवाका अधिकांश किशोरीमा रक्त अल्पताको समस्या

कालीगण्डकीमा पौडी खेल्ने क्रममा डुबेर दुई जनाको मृत्यु

बालिकालाई जबरजस्ती करणी गरेको अभियोगमा एक जना पक्राउ

विज्ञापन प्रतिबन्धले निजी मिडिया संकटमा, नीति पुनर्विचार गर्न सरकारसँग आग्रह

डुबेर तीन जनाको मृत्यु

सांसदहरूले औँल्याए कमजोरी नै कमजोरी

कर्णालीमा एमालेले भन्यो– ‘मन्त्री नै आयोजक हुने, त्यसमा सरकारको लगानी हुने कुरा अलिकति स्वार्थ बाझिएको हो कि ?’

गोरेटो बाटोमा भेटिएको शवको रहस्य खुल्यो : श्रीमती र छोराले गरे हत्या

डोटीमा सशस्त्र प्रहरीको विपद् व्यवस्थापन बेस स्थापना

अत्यधिक गर्मीले विद्यालयमा १२ दिन बिदा

बैतडीमा बस दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु, १० जना घाइते

बैतडीमा बस दुर्घटना अपडेट : ९ जना घाइते

सुकेधारामा राप्रापा असन्तुष्ट पक्षको भेला

ट्राफिक कारबाहीमा चार लाख ९४ हजार राजस्व सङ्कलन

यस्तो छ आजका लागि कृषिउपजको थोक मूल्य