काठमाडौं । आजको भागदौडपूर्ण जीवनमा तनाव, चिन्ता र चाहिने भन्दा धेरै सोच्नु सामान्य भइसकेको छ । त्यसैले, मानसिक डिटक्स वा दिमागको सफाइ, मानसिक शान्ति, राम्रो ध्यान केन्द्रित र कल्याणको लागि आवश्यक छ ।

 राष्ट्रिय स्वास्थ्य मिसनका अनुसार मानसिक डिटक्सको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कदम राम्रो र समयमै निद्रा पाउनु हो । निद्राको समयमा दिमागले आफूलाई डिटक्स गर्छ, तनाव कम गर्छ, र भोलिपल्ट ताजा महसुस गराउँछ । यसबाहेक, शरीरको लागि केही सरल उपायहरू अपनाउनुपर्छ । यसलाई सजिलै दैनिक बानीहरूमा समावेश गर्न सकिन्छ ।

दिमागको डिटोक्स भनेको दिमागबाट नकारात्मक विचार, तनाव र अनावश्यक चिन्ताहरू हटाउनु हो । शरीर जस्तै यसले दिमागलाई पनि सफा गर्छ, । जसले गर्दा मानसिक स्वास्थ्य राम्रो हुन्छ । राम्रो निद्रा बिना मानसिक डिटक्सिफिकेशन अपूर्ण छ । त्यसैले साँझ तनावमुक्त रहनु र समयमै सुत्नु उत्तिकै जरुरी छ । यी साना परिवर्तनहरूले लामो समयसम्म मानसिक स्वास्थ्यलाई बलियो बनाउँछ । नियमित रूपमा लागू गरियो भने, यी उपायहरूले तनाव कम गर्नेछ, निद्रामा सुधार गर्नेछ र दिमागलाई ताजा बनाउनेछ ।

• मनलाई कसरी गर्ने डिटक्स ?

मनलाई डिटक्स गर्न पहिले तनाव व्यवस्थापन गर्नुपर्छ । साँझमा काम वा चिन्तालाई एकातिर छोड्नुहोस्, परिवारका सदस्यसँग हल्का कुराकानी गर्नुहोस् । वा आफूलाई मनपर्ने केही काम गर्नुहोस् । यसले दिमागलाई शान्त पार्छ र राम्रो निद्रालाई बढवा दिन्छ । स्क्रिन समय सीमित गर्नुहोस् ।  सुत्नुभन्दा कम्तीमा एक घण्टा अघि आफ्नो मोबाइल फोन, टिभी, वा ल्यापटप बन्द गर्नुहोस् । नीलो प्रकाशले निद्रामा बाधा पुर्‍याउँछ र दिमागलाई उत्तेजित राख्छ ।

• खानपान

मनलाई डिटक्स गर्नको लागि पौष्टिक आहार पनि आवश्यक छ । बेलुका हल्का र पौष्टिक खाना खानुहोस् । मसालेदार वा भारी खानाको सेवनबाट सकेसम्म बच्नुहोस् । साँझ पछि चिया र कफी जस्ता क्याफिनको सेवनबाट पनि सकेसम्म बच्नुहोस् । यसले गहिरो निद्रालाई बढवा दिन्छ र दिमागलाई शान्त पार्छ । आफ्नो दैनिक दिनचर्यामा योग र ध्यान समावेश गर्नुहोस् । बिहान र साँझ कम्तीमा १० वा १५ मिनेटको लागि योग, प्राणायाम, वा ध्यान गर्नुहोस्। गहिरो सास फेर्न वा सजगताले मानसिक तनाव शान्त पार्न र राम्रो निद्रालाई बढवा दिन मद्दत गर्न सक्छ ।

(अस्वीकरणः सल्लाहसहितको यो सामग्री सामान्य जानकारीका लागि अनलाइन स्रोतबाट तयार पारिएको हो । कुनै पनि हिसाबले यो योग्य चिकित्सा रायको विकल्प होइन ।)