काठमाडौँ ।  अमेरिका–इजरायल आक्रमणका कारण इरानसँग युद्ध सुरु भएपछि हप्तौँदेखि अवरुद्ध रहेको महत्त्वपूर्ण जलमार्ग ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ मा चिनियाँ नाविकहरू आक्रमणमा परेको बताएका छन् ।

एक नाविकले शुक्रबार एएफपीले प्राप्त गरेको एक ग्रुप च्याट (सामुहिक कुराकानी) मा लेखेका छन्, “हामीमाथि आक्रमण भएको छ ।” द्वन्द्व सुरु भएदेखि खाडीमा फसेका एक कामदारले उपलब्ध गराएको ‘म्यासेजिङ एप’ विच्याटमा चिनियाँ भाषामा भएको कुराकानीले त्यहाँका नाविकहरूले अहिले सामना गरिरहेका खतराहरूको ज्वलन्त चित्र चित्रण गर्दछ ।

उनीहरू प्रतिनिधि पात्र मात्र भएको र यो विश्वभरका अन्य नाविकका लागि पनि लागु हुने बताइएको छ। तेलको धनी खाडीबाट एक महत्त्वपूर्ण ढुवानी मार्ग ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’को सङ्कटले विश्व बजारलाई हल्लाएको छ, जसले ऊर्जा लागतमा लामो समयसम्म वृद्धि हुने डर बढाएको छ।

नाविकले गरेको पोस्टमा भनिएको छ, “उनीहरू ‘ओशन प्रिती’ मा फसेका छन्। कार्गो चालकले बिहीबार समुद्र पार गर्न खोज्दा बन्दुकको गोली र रकेट लन्चर आक्रमणमा परेका थिए ।”

एएफपीले जहाजमा आक्रमण भएको नाविकको रिपोर्टलाई पुष्टि गर्न सकेको छैन। पहिचान सार्वजनिक नगरिएका नाविकले लेखेका छन्, “भाग्यवस, चालक दलका कुनै पनि सदस्य घाइते भएनन्।”

कुराकानीमा अन्य नाविकहरूले लेखेका छन्, “तिमीहरू साँच्चै जिद्दी छौ ।” “हामी समुद्र पार गर्दैछौँ । यो केवल भाग्यको कुरा हो कि कसैलाई चोट लागेन,” अर्कोले पोस्ट गरेका छन् ।

“हामी केवल एकोहोरो बनेका छौँ किनकि हामीले विवेकशुन्यताको अवस्था देखेका छौँ।” मूल नाविकले लेखेका छन् । यी सन्देशहरूले आधुनिक अर्थव्यवस्थालाई इन्धन दिने अन्तर्राष्ट्रिय रसद नेटवर्कमा मित्रताको लागि भावना व्यक्त गर्दछ ।

बिग्रिएको जहाज अहिले दक्षिणी इरानको बन्दरगाह शहर बन्दर अब्बास नजिकैको पानीमा ‘अड्किएको छ’ र ‘निरीक्षणको पर्खाइमा’ रहेको उनले बताएका छन् । सामुद्रिक यातायात अनुगमन गर्ने साइटले शुक्रबार बन्दर अब्बासमा जहाजहरूको लाइन देखाएको छ।

“हामीलाई कथित आक्रमणको बारेमा कुनै चेतावनी प्राप्त भएको थिएन,” नाविकले भने। मध्यपूर्व युद्धको चौथो हप्ता नजिकिंदै जाँदा, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उनको प्रशासनका अन्य शीर्ष अधिकारीहरू यो अवस्थाको अन्त्य कसरी हुन्छ भनेर जवाफ दिँदा हैरान बनेका छन् ।

“स्ट्रेट कहिले खुल्छ भन्ने बारेमा कुनै समाचार छ?” कुराकानीमा वीच्याट समूहका एक नाविकले सोधे। “यो कस्तो प्रकारको प्रश्न हो?” अर्कोले भने ।

“यसको कसैले जवाफ दिन सक्दैन,” पछिल्लो प्रश्नकर्ताले थपे । लोयड्स लिस्ट इन्टेलिजेन्स नामक तथ्याङ्क कम्पनीका विश्लेषक ब्रिजेट डियाकुनले भने, “हालैका दिनहरूमा उक्त मार्ग भएर आएका जहाजहरूको सानो प्रवाहमध्ये १० प्रतिशत चिनियाँ स्वामित्वका वा चिनियाँ ध्वजाबाहक जहाज रहेका छन् ।

बार्बाडोसको झण्डा भएको जहाजमा रहेका नाविकले लेखेका छन्, “उनीहरूले उक्त जलमार्ग पार गर्ने प्रयास गर्दा सुरक्षाका लागि तीनवटा चिनियाँ झण्डा पनि फहराएका थिए।” सन् २०१७ को एक फिल्मको दृश्यलाई उद्धृत गर्दै उनले लेखेका थिए, “वू जिङ्ले राष्ट्रिय झण्डा बोकेको कुरामा विश्वास नगर्नुहोस्। स्थिति फरक छ ।”

“यदि यो पूर्ण रूपमा सुरक्षित छैन भने, यात्रा नगर्नुहोस्,” अर्कोले लेखेका छन्। अन्यत्र कुराकानीमा नाविकहरूले बाधाहरू तौलिएका पाइन्छ र यदि सफल भए भने उनीहरूको कम्पनीहरूबाट प्राप्त सम्भावित बोनस पाइने कुराले उनीहरूले सङ्कट सामना गर्न तयार हुन्छन् ।

“यदि कम्पनीले तपाईंलाई पाँच लाख दिन्छ भने, के तपाईं जानुहुन्छ?” एक जनाले कुन देशको मुद्रा निर्दिष्ट नगरी सोधे। अर्कोले जवाफ दियो, “भाइ, त्यो पैसा खर्च गर्न तपाईं जीवित रहनु पर्छ।”

अर्का एक व्यक्तिले भनेका छन् , “यो मार्गमा अघि बढ्न हतार गर्ने जिद्दी नाविक जो कोहीसँग समस्याहरू हुन सक्छन् र उनीहरूले आफ्नो आर्थिक सङ्कट हेरेर जीवन नै जोखिममा राखी यात्रा तय गर्ने गर्छन् । यो उनीहरूको बाध्यता हो।”