काठमाडौँ । क्याप्सिकम (भेडेखुर्सानी) लाई अचेल नेपाली भान्सामा प्रशस्तै प्रयोग गर्न थालिएको छ। बजारमा यो हरियो, पहेँलो र रातो गरी मुख्यतया तीन रङ्गमा सजिलै पाइन्छ। 

बाहिरबाट हेर्दा फरक-फरक रङ्गका देखिए पनि यी तरकारीहरू वास्तवमा एउटै बिरुवाका हुन्। तर पाक्ने अवस्था, स्वाद र पोषणका कारण यिनीहरूमा भिन्नता हुन्छ। आउनुहोस्, यसबारे विस्तृत रूपमा बुझौं।

हरियो क्याप्सिकम

हरियो क्याप्सिकमलाई पूर्ण रूपमा नपाक्दै टिप्ने गरिन्छ।

• स्वाद: हल्का टर्रो र पिरो।
• बनावट: धेरै कुरकुरे ।

फाइदाहरू

• क्यालोरी कम हुने भएकाले तौल घटाउन चाहनेहरूका लागि लाभदायक।
• फाइबरले भरिपूर्ण हुने हुँदा यसले पाचन प्रणालीलाई सुधार गर्छ।
• भिटामिन सी र के को राम्रो स्रोत।
• ब्लड सुगर नियन्त्रण गर्न राम्रो।

कस्ता परिकारका लागि उपयुक्त:

तरकारी, चाइनिज स्टर फ्राई।

पहेँलो क्याप्सिकम

पहेँलो क्याप्सिकम हरियोभन्दा बढी पाकेको हुन्छ तर रातोभन्दा कम।

• स्वाद: हल्का गुलियो र नरम।
• बनावट: कम टर्रो र अलि बढी रसिलो।

फाइदाहरू

• भिटामिन सी र ए ले भरिपूर्ण।
• आँखाको स्वास्थ्यका लागि निकै राम्रो।
• रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बलियो बनाउँछ।
• छालामा चमक ल्याउन सहायक।

कस्ता परिकारका लागि उपयुक्त:

सलाद, पास्ता, सुप र हल्का तरकारी।

रातो क्याप्सिकम

रातो क्याप्सिकम पूर्ण रूपमा पाकेको अवस्थामा हुन्छ।

• स्वाद: सबैभन्दा बढी गुलियो।
• बनावट: सबैभन्दा नरम र रसिलो।

फाइदाहरू

• सबैभन्दा धेरै एन्टिअक्सिडेन्ट पाइन्छ।
• भिटामिन ए र सी को मात्रा अत्यधिक हुन्छ।
• छाला र कपालका लागि निकै फाइदाजनक।
• मुटुको स्वास्थ्य राम्रो राख्न मद्दत गर्छ।
• शरीरको सुन्निएको भाग र बुढ्यौलीको असरलाई कम गर्छ।

कस्ता परिकारका लागि उपयुक्त:

सलाद, पास्ता, पिज्जा, सस र ग्रिल गरिएका परिकार।

यी तीनबिचको मुख्य भिन्नता

• पाक्ने स्तर: हरियो < पहेँलो < रातो
• स्वाद: टर्रो → हल्का गुलियो → धेरै गुलियो
• पोषण: रातोमा सबैभन्दा धेरै एन्टिअक्सिडेन्ट हुन्छ।
• मूल्य: हरियो सस्तो हुन्छ भने रातो सबैभन्दा महँगो हुन्छ।

कुन क्याप्सिकम सबैभन्दा उत्तम?

स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले तीनवटै फाइदाजनक छन्:

• तौल घटाउन र मधुमेहका लागि: हरियो क्याप्सिकम।
• इम्युनिटी र आँखाका लागि: पहेँलो क्याप्सिकम।
• छाला, मुटु र बुढ्यौली रोक्नका लागि: रातो क्याप्सिकम।

निष्कर्ष

हरियो, पहेँलो र रातो क्याप्सिकममा रङ्गको मात्र फरक नभई स्वाद र पोषणको पनि भिन्नता हुन्छ। 

स्वाद बढाउनुका साथै स्वास्थ्यलाई पूर्ण रूपमा फाइदा पुर्‍याउन आफ्नो खानामा तीनवटै रङ्गका क्याप्सिकम समावेश गर्नु नै सबैभन्दा राम्रो उपाय हो।