वासिङ्टन डीसी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले ओबामा प्रशासनको समयदेखि लागू रहेको जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी महत्त्वपूर्ण वैज्ञानिक निर्णय उल्ट्याएका छन् । ट्रम्प प्रशासनले सन २००९ मा अमेरिकी पर्यावरण संरक्षण एजेन्सी (ईपीए)ले गरेको ‘इन्डेन्जरमेन्ट फाइन्डिङ’ अर्थात् हरितगृह ग्यास मानव स्वास्थ्यका लागि खतरनाक हुन भन्ने निष्कर्षलाई रद्द गर्ने घोषणा गरेको हो । 

यो निर्णय अमेरिकी संघीय सरकारले कार, उद्योग र ऊर्जा क्षेत्रमा कार्बन उत्सर्जन नियन्त्रण गर्न प्रयोग गर्दै आएको कानुनी आधार मानिन्थ्यो । ईपीएले सन् २००९ मा कार्बन डाइअक्साइड र मिथेनसहित छ प्रमुख हरितगृह ग्यासलाई मानव स्वास्थ्य र वातावरणका लागि खतरा ठहर गर्दै कडा नियमहरू लागू गर्ने बाटो खोलेको थियो ।

ह्वाइट हाउसले यसलाई अमेरिकी इतिहासकै सबैभन्दा ठुलो नियमन हटाउने कदम भन्दै यसबाट सवारीसाधन सस्तो हुने दाबी गरेको छ । ट्रम्प प्रशासनका अनुसार नयाँ नियमले अटो उद्योगको लागत घट्ने र गाडीको मूल्य औसतमा करिब २ हजार ४०० डलरसम्म कम हुन सक्ने बताइएको छ । तर वातावरणविद् र सार्वजनिक स्वास्थ्य समूहहरूले यो निर्णयलाई जलवायु नीतिमाथिको सबैभन्दा ठुलो आक्रमण भनेका छन् । यसले प्रदूषण बढाउन, स्वास्थ्य जोखिम बढाउन र जलवायु परिवर्तन नियन्त्रण प्रयास कमजोर बनाउन सक्ने उनीहरू भन्छन् । पूर्व राष्ट्रपति बाराक ओबामाले पनि यो कदमले अमेरिकी नागरिकलाई कम सुरक्षित र कम स्वस्थ बनाउने टिप्पणी गरेका छन् ।

यस निर्णयविरुद्ध चाँडै अदालतमा चुनौती आउने कानुनी विज्ञहरूले बताएका छन् । यसअघि अमेरिकाको सर्वाेच्च अदालतले ईपीएलाई हरितगृह ग्यास नियमन गर्ने अधिकार भएको ठहर गरिसकेको थियो । ट्रम्प प्रशासनले यसलाई आर्थिक राहत र उपभोक्ताको हितका लागि आवश्यक कदम भनेपनि आलोचकहरूले यसको प्रभाव आगामी वर्षहरूमा अमेरिकी जलवायु नीति र विश्वव्यापी वातावरणीय प्रयासमा गम्भीर पर्ने चेतावनी दिएका छन् ।