काठमाडौँ । पश्चिम एसियामा बढ्दो तनाव र कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) को क्षेत्रमा सम्भावित ‘बबल’ सम्बन्धी चिन्ताका कारण सोमबार एसियाली सेयर बजारहरूमा व्यापक कमी देखिएको छ । गएको शुक्रबार सेयर बजारमा कारोबार बन्द हुँदा अमेरिकी सेयर परिसूचकहरूमा तीव्र कमी आएको थियो ।

यसैको प्रभाव पोखिएर पनि एसियाका सेयर बजार दबाबमा आएका हुन् । सोमबार दक्षिण कोरियाको प्रमुख सेयर सूचकाङ्क कोसीमा सबैभन्दा धेरै कमी देखियो ।

सुरुवाती कारोबारका क्रममा यो सूचकाङ्क झन्डै ९ प्रतिशतसम्म घटेको थियो । दिउँसोसम्म कमी ४ दशमलव ९२ प्रतिशतमा खुम्चियो । एआई तथा प्रविधि क्षेत्रका कम्पनीहरूको सेयरमा विशेष दबाब देखियो ।

सामसङ इलेक्ट्रोनिक्सको सेयर ५ दशमलव ७ प्रतिशत र एसके हाइनिक्सको सेयर २ दशमलव ७ प्रतिशतले घट्यो । जापानको निक्केई–२२५ ३ दशमलव ७५ प्रतिशतले ओरालो लाग्दा ताइवानको टाएक्स ३ दशमलव ४७ प्रतिशतले घटेको थियो ।

हङकङको हाङशेङ १ दशमलव १८ प्रतिशतले घट्दा चीनको शाङ्हाई कम्पोजिट इन्डेक्समा १ दशमलव २६ प्रतिशतको कमी आएको थियो । यसअघि शुक्रबार अमेरिकाको प्रविधि–केन्द्रित नास्डाक कम्वोजिट ४ दशमलव १८ प्रतिशतले घटेको थियो ।

यो नास्डाकमा आएको सन् २०२५ को अप्रिलयताकै सबैभन्दा ठुलो दैनिक कमी मानिएको छ । त्यस्तै, अर्को परिसूचक एसएन्डपी ५०० पनि २ दशमलव ६४ प्रतिशतले घटेको थियो । यो भने अक्टोबर पछिकै ठुलो कमी थियो ।

विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिकी एआई तथा चिप निर्माता कम्पनी ब्रोडकमले अपेक्षाभन्दा कमजोर आम्दानी प्रक्षेपण सार्वजनिक गरेपछि एआई क्षेत्रको सेयरको मूल्यमा मूल्य वृद्धिको फोका मात्र उठिरहेको हो कि भन्ने चिन्ता बढेको छ ।

अमेरिकामा रोजगारी बजारको अवस्था अपेक्षाकृत बलियो रहेको तथ्याङ्क आएपछि आगामी महिनाहरूमा ब्याजदर बढ्न सक्ने अनुमानले पनि प्रविधि सेयरमा दबाब सिर्जना गरेको छ ।

यसैबिच, इजरायल र इरानबिच अप्रिलमा भएको अस्थायी युद्धविरामपछि सबैभन्दा ठुलो स्तरको सैन्य भिडन्त भएको खबरले विश्व बजारमा थप अनिश्चितता बढाएको छ ।

यसले तेल आपूर्तिमा अवरोध आउने चिन्ता बढाएको छ, जसको प्रत्यक्ष असर तेल आयातमा निर्भर एसियाली अर्थतन्त्रहरूमा पर्ने अनुमान गरिएको छ ।