काठमाडौँ । वर्ल्ड वेदर एट्रिब्युसन र अमेरिकास्थित क्लाइमेट सेन्ट्रलले गरेको नयाँ अध्ययनले जलवायु परिवर्तनका कारण खतरनाक ‘अत्यधिक गर्मी दिन’ (सन् १९९१ र २०२० बिचको ९० प्रतिशत भन्दा बढी तातो दिन) मा भएको वृद्धिको गणना गरेको छ ।

बिहीबार सार्वजनिक गरिएको यस रिपोर्टले पेरिस जलवायु सम्झौताको महत्त्वपूर्ण प्रभावलाई प्रकाश पारेको छ। सन् २०१५ को सम्झौताअघि, शताब्दीको अन्त्यसम्ममा विश्व ४ डिग्री सेल्सियसले तातो हुने बाटोमा थियो, जसले प्रति वर्ष अतिरिक्त ११४ अत्यधिक गर्मी दिनहरू थप्ने थियो ।

उत्सर्जन नियन्त्रणका वर्तमान प्रतिबद्धताहरू पूरा गर्दा, विश्व अब २.६ डिग्री सेल्सियस तापक्रम वृद्धितर्फ अग्रसर छ ।

यो परिदृश्यमा, सन् २१०० सम्ममा पृथ्वीमा वार्षिक थप ५७ अत्यधिक गर्मी दिन (करिब दुई महिनाको खतरनाक उच्च तापक्रम) हुनेछन्, जुन सबैभन्दा खराब परिदृश्यको तुलनामा आधा हो । सन् २०१५ यता, विश्वले औसतमा ११ अत्यधिक गर्मी दिनहरू पहिले नै थपिसकेको छ ।

अध्ययनले जलवायु परिवर्तनको असरमा ठुलो असमानता देखाएको छ । कार्बन उत्सर्जन र अपेक्षित तापक्रम वृद्धिको प्रभावबिच ठुलो भिन्नता छ ।

सबैभन्दा बढी खतरनाक गर्मीका दिनहरू अनुभव गर्ने शीर्ष १० देशहरू प्रायः पानामा, सोलोमन टापु र सामोआ जस्ता साना, समुद्रमा निर्भर राष्ट्रहरू छन्।

यी देशहरूले सामूहिक रूपमा विश्वको केवल १ प्रतिशत हरितगृह ग्यास उत्पादन गर्छन्, तर पानामामा वार्षिक १४९ अतिरिक्त अत्यधिक गर्मी दिन हुने प्रक्षेपण छ ।

यसको विपरीत, अमेरिका, चीन र भारत जस्ता शीर्ष कार्बन प्रदूषक देशहरूले मात्र २३ देखि ३० अतिरिक्त अत्यधिक गर्मी दिनहरू पाउने अनुमान छ ।

विश्वको ४२ प्रतिशत कार्बन डाइअक्साइडका लागि जिम्मेवार भए पनि, उनीहरूले अतिरिक्त अत्यधिक गर्मी दिनहरूको १ प्रतिशत भन्दा कम सामना गर्नेछन् ।