काठमाडौँ । सरकारले कक्षा ५, ८ र १० को सामाजिक विषयको पाठ्यपुस्तक परिमार्जन गर्ने प्रक्रिया सुरु गरेको छ । पाठ्यक्रम विकास केन्द्रका महानिर्देशक युवराज पौडेलले परिमार्जन गरिएका यी नयाँ पुस्तकहरू वि.सं. २०८४ सालदेखि कार्यान्वयनमा लगिने जानकारी दिए ।

सेभ द चिल्ड्रेन र शिक्षा पत्रकार समूहले राजधानीमा आयोजना गरेको ‘बालबालिका, पाठ्यक्रम र पाठ्यपुस्तकबिचको तादात्म्यता’ विषयक अन्तरक्रियामा बोल्दै महानिर्देशक पौडलले पुस्तक लेखनका क्रममा सरोकारवालासँग छलफल र लेखकहरूलाई अभिमुखीकरण गरिने बताए । पाठ्यपुस्तक लेख्दा विविधताबिच एकता खोजिने तथा राष्ट्रियताको भाव, नागरिकको भूमिका र असल समाज निर्माण जस्ता विषयमा विशेष ध्यान दिइने उनले उल्लेख गरे ।

कार्यक्रममा शिक्षा पत्रकार समूहका तर्फबाट हाल कार्यान्वयनमा रहेका पाठ्यपुस्तकहरूको सूक्ष्म अध्ययन प्रतिवेदन प्रस्तुत गरिएको थियो । उक्त अध्ययनमा पाठ्यपुस्तकहरू बालमैत्री र लैङ्गिकमैत्री भए/नभएको, अपाङ्गता एवं यौनिक अल्पसंख्यक समुदायलाई कसरी सम्बोधन गरिएको छ र भाषाको प्रयोग कस्तो छ भन्ने विषय समेटिएको छ ।

शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रका उपमहानिर्देशक हरि निरौलाले नेपाली समाजको बहुलवादी स्वरूप कक्षाकोठामा प्रतिबिम्बित हुने बताए । उनले पाठ्यसामग्रीहरू विज्ञ टोलीमार्फत विभिन्न चरण पार गरेर बनाइने र हरेक पाठलाई समावेशी बनाउने प्रयास गरिएको जानकारी दिए ।

सेभ द चिल्ड्रेनका सिनियर प्रोग्राम डेभलपमेन्ट एन्ड क्वालिटी एडभाइजर डा। लक्ष्मी पौडेलले पाठ्यक्रम र पाठ्यपुस्तकबिचको खाडल र कार्यान्वयन तहमा देखिएका समस्याबारे चर्चा गरिन् । पाठ्यपुस्तकले विद्यालय र घरलाई जोड्न नसकेको तर्क गर्दै उनले पुस्तकको अभाव पूर्ति गर्न परिपूरक पाठ्यसामग्री निर्माण गर्नुपर्ने धारणा राखिन् ।

शिक्षाविद् डा। विद्यानाथ कोइरालाले पाठ्यपुस्तक तयार पार्नुअघि समाजमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएका व्यक्तिहरूको सूची तयार पार्नुपर्ने सुझाव दिए । उनले आवश्यकता अनुसार पाठ्यक्रम र पाठ्यपुस्तक दुवैमा परिवर्तन गर्न सकिने बताए ।

शिक्षा पत्रकार समूहकी अध्यक्ष निर्जला कक्षपतिले समूहगत छलफलबाट आएका सुझावहरूलाई समेटेर पाठ्यक्रम विकास केन्द्र र शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रमा प्रतिवेदन बुझाइने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन् । उनले यस्ता सुझावहरू आगामी पाठ्यसामग्री निर्माणमा उपयोगी हुने विश्वास व्यक्त गरिन् ।