काठमाडौँ । आँखा शरीरको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण अङ्ग हो । तर डिजिटल युगमा, कम्प्युटर र अन्य ग्याजेटहरूमा बढ्दो निर्भरता आँखाका लागि हानिकारक भइरहेका छन् । लामो समयसम्म मोबाइल, कम्प्युटर र टीभी हेर्दा आँखामा ठुलो तनाव पर्छ, जसले गर्दा आँखा सुक्खा हुने, टाउको दुख्ने, दृष्टि धमिलो हुँदै जाने र आँखा पोल्नेजस्ता सामान्य समस्याहरू देखा पर्छन् ।

केहीमा आँखाका गम्भीर समस्याहरू पनि निम्तिन सक्छन् । यस्तो अवस्थामा केही व्यायामहरूले आँखालाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्न सक्छन् । यी अभ्यासहरू आँखाको थकान र कमजोरी कम गर्न प्रभावकारी हुन्छन्, यसले आँखाको ज्योति बढाउन, तनाव कम गर्न र एकाग्रता सुधार गर्न पनि सकिन्छ ।

आँखाको स्वास्थ्यका लागि दैनिक हल्का व्यायाम र सरल दिनचर्या अपनाउन भनिन्छ । केहीले २०–२०–२० को नियमलाई सबैभन्दा प्रभावकारी पनि भनेका छन् । यस नियममा कामबाट हरेक २० मिनेटमा विश्राम लिने, स्क्रिनबाट टाढा हेर्ने र २० फिट (लगभग ६ मिटर) टाढाको वस्तुलाई २० सेकेन्डका लागि हेर्न भनिन्छ । साधारण व्यायामले आँखाको मांसपेशीलाई आराम दिन्छ र ध्यान केन्द्रित गर्नाले आँखाको तनाव कम हुन्छ र आँखाको थकान कम हुन्छ ।

• के भन्छन् विज्ञ ?

यो नियम स्क्रिनको अगाडि काम गर्ने विद्यार्थी र कार्यालयका कर्मचारीहरूका लागि धेरै लाभदायक हुने विज्ञहरू बताउँछन् । आँखाको हेरचाहका केही अन्य साधारण उपायहरू पनि अपनाउन भनिन्छ । यसमा हरेक बिहान र साँझ २–३ मिनेटको लागि हलुका हातले आँखामा मसाज गर्ने कुरा पनि समावेश छ । आफ्नो हत्केलालाई रगडेर न्यानो पारेर बन्द आँखामा राख्नाले गहिरो आराम मिल्छ ।  

आँखाको स्वास्थ्यका लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको स्क्रिन समय कम गर्नु, राम्रो प्रकाशमा काम वा अध्ययन गर्नु र पर्याप्त निद्रा लिनु नै हो । तर अहिलेको यो युगमा स्क्रिनको अगाडि बसेर काम गर्नु धेरैको जीवनको अभिन्न हिस्सा बनेको छ । यस्तोमा आँखाको सुरक्षाका लागि अपनाइने यी उपायले निकै राहत दिनेछ ।  

अस्वीकरणः सल्लाह सहितको यो सामग्री सामान्य जानकारीका लागि अनलाइन स्रोतबाट तयार पारिएको हो । कुनै पनि हिसाबले यो योग्य चिकित्सा रायको विकल्प होइन । थप जानकारीको लागि सधैं विशेषज्ञ वा आफ्नो डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोला ।