ओमान । अमेरिका र इरानबिच प्रत्यक्ष वार्ता ओमानमा सुरु हुने तयारीमा रहेको छ । दुई देशबिचको सम्बन्ध हालै अत्यन्तै तनावपूर्ण बनेपछि मध्यपूर्वमा प्रत्यक्ष सैन्य भिडन्तको खतरा बढिरहेका बेला यो वार्ता हुन लागेको हो । क्षेत्रीय मध्यस्थकर्ताहरूको पहलमा आयोजना गरिएको यो संवादलाई सम्भावित युद्ध टार्ने कूटनीतिक प्रयासका रूपमा हेरिएको छ ।

वार्तामा अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विट्कोफले गर्नेछन्  । यो टोलीमा ट्रम्पका ज्वाइँ जारेड कुशनर पनि सहभागी हुनेछन् । इरानी पक्षको नेतृत्व विदेशमन्त्री अब्बास अराघ्चीले गर्ने तय भएको छ ।

वार्ताको एजेन्डाबारे दुवै पक्षबिच गहिरो मतभेद छ । इरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रम स्थगित गर्नुपर्ने, उच्चस्तरमा समृद्ध युरेनियमको भण्डार नष्ट गर्नुपर्ने तथा ब्यालेस्टिक मिसाइल कार्यक्रम र क्षेत्रीय सशस्त्र समूहहरूलाई दिँदै आएको समर्थनबारे पनि छलफल हुनुपर्ने अडान अमेरिकाले राखेको छ । साथै, इरानभित्र मानवअधिकार उल्लङ्घन र प्रदर्शनकारीमाथिको दमन पनि वार्तामा उठाइनुपर्ने अमेरिकी पक्षको माग छ ।

तर इरानले भने वार्ता केवल आणविक कार्यक्रममा केन्द्रित हुने स्पष्ट गरेको छ । अन्य विषय समेट्ने अमेरिकी माग स्वीकार गरिने वा नगरिने अझै प्रस्ट छैन । पछिल्ला हप्तामा तनाव तीव्र बनेको छ । अमेरिकाले मध्यपूर्वमा हजारौँ सैनिक पठाएको छ र राष्ट्रपति ट्रम्पले यसलाई ‘आर्माडा’ भन्दै विमानवाहक युद्धपोत, लडाकु विमान र अन्य सैन्य जहाज तैनाथ गरेका छन् । ट्रम्पले सम्झौता नभए इरानमाथि सैन्य कारबाही गर्ने धम्कीसमेत दिएका छन् ।

जवाफमा इरानले कुनै पनि आक्रमण भए अमेरिकाका क्षेत्रीय सैन्य आधार र इजरायललाई निशाना बनाउने चेतावनी दिएको छ । विदेशमन्त्री अराघ्चीले गत साता इरानी सेना ट्रिगरमा औँला राखेर तयार रहेको बताएका थिए ।

यस पृष्ठभूमिमा ओमान वार्तालाई तनाव घटाउने अन्तिम अवसरका रूपमा हेरिएको छ । यद्यपि, दुवै पक्षका अडान हेर्दा तत्काल ठोस सम्झौता हुने सम्भावना कमजोर देखिन्छ । सफल भए भने यसले औपचारिक वार्ताका लागि ढाँचा तयार गर्न सक्छ ।