न्युयोर्क । इरान र अमेरिकाबिच दुई हप्ते युद्धविरामको सम्झौता भएपछि विश्व अर्थतन्त्रमा राहतको लहर छाएको छ। होर्मुज जलमार्ग पुनः सुचारु हुने र तेल तथा ग्यासको आपूर्ति सहज हुने आशामा बुधबार कच्चा तेलको मूल्यमा भारी गिरावट आएको छ भने विश्वभरका सेयर बजारहरूमा हरियाली छाएको छ। 

फेब्रुअरीको अन्त्यमा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि गरेको आक्रमणपछि चुलिएको तनावले विश्वको २० प्रतिशत इन्धन ओसार्ने यो रणनीतिक जलमार्ग ठप्प जस्तै बनेको थियो, जसले गर्दा हप्तौँसम्म बजारमा अस्थिरता र अनिश्चितता छाएको थियो।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको नागरिक पूर्वाधार ध्वस्त पारिदिने आफ्नो अन्तिम समयसीमा सकिनु दुई घण्टाअघि मात्रै युद्धविरामको घोषणा गरेका थिए। यो समाचार सार्वजनिक हुनासाथ बजारमा नाटकीय प्रभाव देखियो। 

अमेरिकी कच्चा तेलको फ्युचर्स मूल्य १५ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारल ९६.३१ डलरमा झरेको छ भने ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य पनि १३ प्रतिशतले ओरालो लागेर प्रतिब्यारल ९५.३६ डलर कायम भएको छ। तेलको भाउ घट्दा महँगी नियन्त्रणमा आउने विश्वासमा लगानीकर्ताहरू उत्साहित देखिएका छन्।

सेयर बजार तर्फ, अमेरिकाको एस एण्ड पी ५०० फ्युचर्स २ प्रतिशतले बढ्दा युरोपेली बजारहरू ५ प्रतिशतभन्दा बढीले उकालो लागेका छन्। एसियामा जापानको निक्केई ५ प्रतिशत र दक्षिण कोरियाको कोस्पी ६ प्रतिशतले बढेपछि केही समयका लागि कारोबार नै रोक्नुपरेको थियो। 

युद्धका बेला सुरक्षित मानिएको अमेरिकी डलरको मूल्यमा भने गिरावट आएको छ। जोखिम मोल्न चाहने लगानीकर्ताहरू डलर छाडेर सेयर र अन्य क्षेत्रमा लगानी बढाउन थालेका छन्। अस्ट्रेलियन डलर र युरोको मूल्यमा पनि सुधार देखिएको छ।

बजार विज्ञहरूका अनुसार यो तत्कालको राहत मात्रै हो वा स्थायी शान्तिको सुरुवात हो भन्ने कुरा आगामी दुई हप्ताको वार्ताले तय गर्नेछ। साक्सो बैंकका रणनीतिकार चारु चननाका अनुसार बीमा कम्पनी र ट्याङ्कर सञ्चालकहरूले हर्मुज जलमार्गमा ढुवानी गर्न पुनः कति विश्वास जगाउँछन्, त्यसैले बजारको दीर्घकालीन दिशा निर्धारण गर्नेछ। 

केही विश्लेषकहरूले भने युद्धको मूल कारण अझै समाधान नभएकाले यो सुधार अल्पकालीन मात्र हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। अमेरिकी ट्रेजरी नोटहरूको उत्पादनमा आएको गिरावटले फेडरल रिजर्भले यसै वर्ष ब्याजदर घटाउन सक्ने आशालाई भने पुनः जीवित गराएको छ।