विज्ञान/प्रविधि

टर्कीको विनाशकारी भूकम्पमा गुगलको चेतावनी प्रणाली असफल

अंकारा । गुगलले सन् २०२३ मा टर्कीमा आएको विनाशकारी भूकम्पका बेला आफ्नो भूकम्प प्रारम्भिक चेतावनी प्रणालीले सही ढङ्गले सतर्कता दिन नसकेको स्वीकार गरेको छ। फेब्रुअरी ६, २०२३ मा दक्षिण–पूर्वी टर्कीमा ७.८...

बजारमा बिक्री हुने सस्तो चार्जर र केबलहरू कति सुरक्षित हुन्छन् ?

काठमाडौँ । धेरैजसो कम्पनीहरूले नयाँ स्मार्टफोनहरूसँग चार्जरहरू प्रदान गर्दैनन्। कम्पनीहरूले छुट्टै चार्जरहरू बेच्छन्, जुन सामान्यतया महँगो हुन्छन्। यस्तो अवस्थामा, धेरैजसो मानिसहरूले बजारबाट थर्ड पार्टी चार्जरहरू किन्छन्, जुन कम्पनीको मूल चार्जर जस्तै काम...

अन्तरिक्ष स्टेशनतर्फ अमेरिका, जापान र रुसी अन्तरिक्ष यात्रीको संयुक्त यात्रा

लस एन्जलस । अमेरिकी अन्तरिक्ष संस्था नासा र निजी कम्पनी स्पेसएक्सले अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (आईएसएस) तर्फको आगामी ‘मानवयुक्त मिसन’ सन् २०२५ जुलाई ३१ मा प्रक्षेपण गर्ने तयारी गरेका छन् । नासाले...

गुगल क्रोमलाई कडा टक्कर दिन सक्ला ओनएआईले ल्याउने जीपीटी–५ ?

काठमाडौँ । यतिवेला विश्वभर आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई)को दौड तीव्र गतिमा भइरहेको छ । यसैबिच एआई निर्माता कम्पनी ओपनएआईका सीईओ साम अल्टम्यानले अर्को ठुलो धमाका गर्न लागेका छन् । खबरका अनुसार ओपनएआईको आगामी...

एलन मस्कको इन्टरनेट सेवा स्टारलिङ्कमा समस्या

काठमाडौँ । अमेरिकी खर्बपति व्यापारी एलन मस्कको अन्तरिक्ष अन्वेषण कम्पनी स्पेसएक्सद्वारा सञ्चालित स्याटेलाइटमा आधारित इन्टरनेट सेवा स्टारलिङ्कमा शुक्रबार व्यापक समस्या आएको छ । यो सेवा विश्वका १४० भन्दा बढी देशहरूमा प्रयोग...

एआईको दुरुपयोग : पूर्वप्रेमीले एक युवतीलाई अनलाइनमा ‘पोर्नस्टार’ बनाइदिए

नयाँ दिल्ली। भारतीय इन्स्टाग्राम सेन्सेसन ‘बेबी डल अर्ची’लाई आफ्नो फलोअर्स दोब्बर गरेर १४ लाख पुर्‍याउन केही दिन मात्र लागेको थियो। यसको पछाडि केही भाइरल सामाजिक सञ्जाल पोस्टहरू थिए। एउटा भिडियोमा उनी...

पृथ्वीको घुमाइ तीव्र हुँदै, के हुनसक्छ असर ?

काठमाडौँ । पृथ्वीको घुमाइ (रोटेसन) गत वर्षको तुलनामा यस गर्मीमा अझै तीव्र भएको पाइएको छ, जसका कारण दिन केही अंशले छोटिएका छन्। वैज्ञानिक र समय नियन्त्रक संस्थाहरूले यो परिवर्तनमा चासो...

चीनमा एक अर्ब १२ करोडभन्दा बढी इन्टरनेट प्रयोगकर्ता

बेइजिङ । चाइना इन्टरनेट नेटवर्क इन्फर्मेसन सेन्टर (सिएनएनआइसी) ले सोमबार सार्वजनिक गरेको एक रिपोर्ट अनुसार सन् २०२५ जुनसम्म चीनमा एक अर्ब १२ करोडभन्दा बढी इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरू थिए । सन् २०२५...

माइक्रोसफ्टल‍े चिनियाँ प्राविधिक सहयोग नलिने

वासिङटन डीसी । अमेरिकी बहुराष्ट्रिय प्रविधि कम्पनी माइक्रोसफ्टले एउटा महत्त्वपूर्ण नीति परिवर्तनको घोषणा गरेको छ । अमेरिकी रक्षा ग्राहकहरूले अब आफ्नो क्लाउड सेवाहरूको लागि चीनमा आधारित इन्जिनियरिङ टोलीहरूबाट प्राविधिक सहयोग लिने...

विश्वको पहिलो एआई मालवेयर, जिप फाइलमा लुकेर गरिरहेछ विन्डोज पिसी ह्याक

काठमाडौँ । विश्वभरमा विन्डोज कम्प्युटरलाई सङ्क्रमित गर्ने एउटा नयाँ खतरनाक मालवेयर भेटिएको छ । यसको नाम ‘लेजीहज’ हो । यो मालवेयर विशेष हुनुको कारण के हो भने यसले च्याटजीपीटी, जेनिनाई,...

मंगल ग्रहको सबैभन्दा ठूलो उल्का पिण्ड ७३ करोड रुपैयाँमा बिक्री

न्यूयोर्क । मंगल ग्रहबाट पृथ्वीमा भेटिएको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो उल्का पिण्ड ५.३ मिलियन अमेरिकी डलर (करिब ७३ करोड नेपाली रुपैयाँ) मा बिक्री भएको छ। न्यूयोर्कस्थित सोथेबाइज् लिलामी घरमा बुधबार सम्पन्न...

२० करोड डलर तिरेर एलन मस्कको ग्रोक एआई चलाउँदैछ पेन्टागन

वासिङटन डीसी । अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय पेन्टागनले खर्बपति व्यापारी एलन मस्कको एक्सएआईको कृतिम बुद्धिमत्ता (आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स) च्याटबोट ग्रोक प्रयोग गर्न २० करोड डलरको सम्झौता गरेको छ । यो सम्झौताले ग्रोकलाई संघीय सरकारका...

गुगलको ठूलो योजना : एन्ड्रोइड र क्रोम ओएस गाभेर एकल अपरेटिङ सिस्टम ल्याउँदै

वासिङटन डीसी । अमेरिकी प्रविधि कम्पनी गुगलले एन्ड्रोइड र क्रोम ओएसलाई भागेर एक शक्तिशाली एकल अपरेटिङ सिस्टम (ओएस) ल्याउने तयारी थालेको छ । टेक राडारलाई दिएको पछिल्लो अन्तरवार्तामा एन्ड्रोइड इकोसिस्टमका...

एआईको प्रतिस्पर्धाबिच अबको संसार कस्तो हुनेछ ?

के कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) को उदयको अर्थ होमो सेपिएन्स अर्थात् मानिसको अन्त्य नै हो ? अमेरिकाबाट प्रकाशित हुने ‘वाल स्ट्रिट जर्नल’ ले यो प्रश्न लेखक तथा इतिहासकार युवल नोह हरारीसँग...

एआई च्याटबटद्वारा हिट्लरको प्रशंसा, फेरि विवादमा मस्क

वासिङ्टन डिसी । एलन मस्कको आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) फर्मको च्याटबोट, ग्रोकले एडोल्फ हिट्लरको प्रशंसा गरेपछि ठुलो विवादमा सिर्जना भएको छ। यस विषयमा मस्कले एक्समा स्पष्टीकरण दिँदै ग्रोक ‘प्रयोगकर्ताको आदेशप्रति बढी आज्ञाकारी’ भएको र ‘खुसी...

विवादका बिच मस्कले ल्याए ‘एक्सएआई’को नयाँ मोडल

क्यालिफोर्निया । अमेरिकी खर्बपति व्यापारी एलन मस्कले बिहीबार आफ्नो एआई स्टार्टअप ‘एक्सएआई’को नयाँ मोडेल ‘ग्रिक ४’ सार्वजनिक गरेका छन् । यसलाई ओपनएआई र गुगल जस्ता प्रतिद्वन्द्वीहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने दिशामा ठुलो...

स्पोटिफाईमा लोकप्रिय बन्दै एआई-निर्मित ब्यान्ड ‘द भेलभेट सनडाउन’

काठमाडौँ । दुई हप्ताअघिसम्म अस्तित्वमै नभएको एआई-निर्मित साइक-रक ब्यान्ड ‘द भेलभेट सनडाउन’ले अहिले स्पोटिफाईमा ५ लाखभन्दा बढी श्रोता बटुलेको छ । ब्यान्डले आफ्नो तेस्रो एल्बम निकाल्ने तयारीमा छ। यो साइक-रक...

क्यान महासंघ र नेपाल चेम्बर अफ कमर्सबिच समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर

काठमाडौँ । नेपालको डिजिटल अर्थतन्त्रलाई सुदृढ पार्ने र सूचना प्रविधि (आईटी) क्षेत्रको प्रवर्द्धन तथा विकास गर्ने महत्वपूर्ण कदमका रूपमा कम्प्युटर एसोसिएसन नेपाल महासंघ (क्यान महासंघ) र नेपाल चेम्बर अफ कमर्स (एनसीसी)...

एप्पल मोबाइलमा ‘आपत्तिजनक’ भिडियो कल गर्न नपाइने

काठमाडौँ । एप्पलको आगामी आईओएस २६ अपडेटले धेरै परिवर्तनहरू ल्याउने भएको छ । यसमा गोपनीयताका लागि फेसटाइममा एउटा महत्त्वपूर्ण र विशेष सुविधा पनि समावेश छ। नयाँ रिपोर्ट अनुसार, आईओएस २६...

रुसी कार्गो अन्तरिक्ष यान अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेसनमा अवतरण

काठमाडौँ । रुसको कार्गो अन्तरिक्ष यान प्रोग्रेस एमएस–३१ अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (आईएसएस) मा सफलतापूर्वक अवतरण भएको छ । रूसकोअन्तरिक्ष निगम रोस्कोसमोसले आईतवार आफ्नो वेबसाइटमा यसबारे जानकारी गराएको छ । स्वचालित डकिङ...

चीनद्वारा नयाँ उपग्रहको सफलतापूर्वक प्रक्षेपण

बेइजिङ । चीनले दक्षिण पश्चिमी प्रान्त सिचुआनमा रहेको सिचाङ उपग्रह प्रक्षेपण केन्द्रबाट अन्तरिक्षमा नयाँ उपग्रहको परीक्षण गरेको छ । शियान–२८ बी ०१ उपग्रह शुक्रबार साँझ ५ः ३५ बजे (बेइजिङ समय)...

आइफोन १७ मा अझ ठुलो डिस्प्ले हुने

काठमाडौँ । एप्पलको बेस आइफोन १७ को मोडलमा आइफोन १६ को भन्दा ठुलो डिस्प्ले हुन सक्ने बताइएको छ । चिनियाँ माइक्रो ब्लगिङ वेबसाइट वेइपोमा सेयर गरिएको ट्रिप्स्टर डिटेलले यस्तो बताएको...

यी क्यानडाली चट्टानहरू पृथ्वीमा सबैभन्दा पुरानो हुन सक्छन्

न्युयोर्क । वैज्ञानिकहरूले क्यानाडाको एक चट्टान संरचनाबाट पृथ्वीका सबैभन्दा पुराना चट्टानहरू हुनसक्ने कुराको पहिचान गरेका छन् । नुभुवागिटुक ग्रिनस्टोन बेल्ट लामो समयदेखि यसको प्राचीन चट्टानहरूका लागि परिचित छ– क्युबेकको हडसन...

सन् १९८४ पछि पहिलोपटक अन्तरिक्षमा भारतीय

नयाँ दिल्ली । भारतका शुभांशु शुक्ला र अन्य तीन अन्तरिक्ष यात्रीहरू अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेसन (आईएसएस) तर्फ प्रस्थान गरेका छन् । उनीहरूलाई एक्सियम-४ मिसनमा नेपाली समय अनुसार बुधबार दिउँसो १२:१५ बजे...

च्याटजीपीटीको जमानामा विश्वविद्यालयको सान्दर्भिकता छ कि छैन ?

आजभोलि धेरैजसो विद्यार्थीका लागि क्याम्पस एकदम सजिलो हुँदै गएको छ । कुनै समय मसिनो अनुसन्धानमार्फत् मात्रै गर्न सकिने काम अहिले क्षणभरमै गर्न सकिन्छ । संसारका हरेक विषयका लागि खोजेजस्तै आकर्षक...

चीनले ‘चाइनास्याट–९ सी’ उपग्रह प्रक्षेपण गर्‍यो

शिचाङ । चीनले नयाँ सञ्चार उपग्रह ‘चाइनास्याट–९सी’ सफलतापूर्वक अन्तरिक्षमा पठाएको छ। यो प्रक्षेपण शुक्रबार साँझ चीनको दक्षिणपश्चिमी सिचुवान प्रान्तको शिचाङ उपग्रह प्रक्षेपण केन्द्रबाट गरिएको हो। चाइनास्याट–९ सी चीनद्वारा निर्माण गरिएको एक...

१६ अर्ब पासवर्ड र लगइन डाटा चुहावट, अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो डाटा चोरी

काठमाडौं । साइबर सुरक्षाको क्षेत्रमा एउटा झस्काउने खुलासा भएको छ– हालै अनुसन्धानकर्ताहरूले १६ अर्बभन्दा धेरै पासवर्ड र लगइन विवरण चुहिएको पुष्टि गरेका छन्। फोर्ब्स डटकममा छापिएको एउटा समाचार अनुसार यसमा...

के तपाईंलाई थाहा छ, सिम कार्डको एउटा कुना किन काटिन्छ ?

काठमाडौँ । आज जोकोही मानिस स्मार्टफोन प्रयोग गर्छन् । र यसले हाम्रा धेरै काम पनि सजिला बनाएका छन् । स्मार्टफोनको सहयोगमा हामी घरमै बसेर विभिन्न महत्त्वपूर्ण सेवाहरू प्राप्त गर्न सकिरहेका छौँ ।...

‘किताबविना पनि सिक्न सकिन्छ’

पोखरा । कसैसँग रिमोट, कसैसँग रोबोट । कोही कम्प्युटरमा सुन्दर डिजाइन कोर्दैछन् । कोहीचाहिँ व्यक्तित्व विकासको सीप लिँदै गरेका भेटिन्थे । जे होस्, कसैका हातमा किताब छैनन्, कसैसँग पनि किताबका...

जापानले बौद्धिक सम्पत्ति बढाउन एआईलाई उपयोग गर्ने

टोकियो । जापान सरकारले देशको बौद्धिक सम्पत्ति प्रतिस्पर्धा बढाउन कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिको प्रयोगलाई प्रोत्साहन गर्ने नयाँ रणनीति सार्वजनिक गरेको छ। जापानी सरकारले २०२५ का लागि बौद्धिक सम्पत्ति सम्बन्धी आफ्नो...

अन्तर्राष्ट्रिय स्पेस स्टेसन जाँदैछन् भारतीय पाइलट

नयाँ दिल्ली । भारतीय वायुसेनाका समूह क्याप्टेन शुभांशु शुक्ला अन्तरिक्ष यात्रामा जाँदैछन् । यसअघि उनी समेतको समूह जुन ८ मा अन्तर्राष्ट्रिय स्पेस स्टेसनमा जाने भनिएको थियो । तर अब यो...

भारतमा लञ्च भयो स्वदेशी भाषाको पहिलो एआई मोडल

नयाँ दिल्ली । भारतले स्वदेशी भाषाको पहिलो कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) मोडल लञ्च गरेको छ । त्यहाँको केन्द्रीय विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री जितेन्द्र सिंहले भारतीय भाषाहरूको लागि स्वदेशी रूपमा विकसित कृत्रिम...

एआईलाई धम्की दिँदा पाइन्छ राम्रो जवाफ

काठमाडौँ । कृत्रिम बौद्धिकता अर्थात् एआईलाई धम्की दियो भने यसबाट राम्रो परिणाम आउने अमेरिकी बहुराष्ट्रिय सर्च इञ्जिन कम्पनी गुगलका सह–संस्थापक सर्गेई ब्रिनले दाबी गरेका छन् । यो भनाईले एआईबारे गम्भीर...

नासाको नेतृत्वबाट इसाकम्यानलाई हटाइयो

वासिङ्टन डीसी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले नासाको प्रमुख जेरेड इसाकम्यानलाई फिर्ता बोलाएका छन् । शनिबार ह्वाइट हाउसले नयाँ उम्मेदवारको घोषणा छिट्टै गरिने बताएको छ । राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्नै लगानीमा...

क्षुद्र ग्रहको ढुंगाको खोजीमा निस्कियो चीनको तियानवेन–२

बेइजिङ । चीनले बुधबार तियानवेन–२ नामक रोबोटिक अन्तरिक्षयान प्रक्षेपण गरेको छ । यो यान पृथ्वीबाट लगभग १ करोड ६० लाख किलोमिटर टाढा रहेको सानो क्षुद्र ग्रहमा जानेछ । उक्त क्षुद्र...

अनियन्त्रित बन्यो एआई, सटडाउन हुनै मानेन

काठमाडौँ । आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई)बारे एउटा अचम्मको खबर बाहिर आएको छ । अहिलेसम्म मानिसको आज्ञा पालन गर्दै आएको एआई मोडेलहरूले आफ्नै ‘आत्मरक्षा’ सुरु गरेका छन् । केही उच्च–प्रविधि एआई मोडेलहरूले...

पहिलो पटक रोबोट रोबोटबिच बक्सिङ

बेइजिङ । संसारमा पहिलो पटक दुई रोबोटहरू बिच बक्सिङ प्रतियोगिता भएको छ । यसमा रोबोटहरूले एक अर्कामाथि लात र मुक्का प्रहार गरेका थिए । सवा चार फिटका यी रोबोटहरूको लडाई...

प्रक्षेपण लगत्तै दुर्घटनाग्रस्त भयो स्पेस एक्सको सबैभन्दा ठुलो रकेट

क्यालिफोर्निया । अमेरिकी निजी अन्तरिक्ष अन्वेषण कम्पनी स्पेस एक्सको विशाल स्टारशिप रकेटको पछिल्लो परीक्षण उडान फेरि असफल भएको छ । यो यान अहिलेसम्म बनेको सबैभन्दा ठुलो र सबैभन्दा शक्तिशाली रकेट...

सोलार फ्लेयरको खतरा : जीपीएसमा अवरोधदेखि ब्ल्याकआउटसम्म हुनसक्ने नासाको चेतावनी

काठमाडौँ । हालसालै सूर्यको अत्यधिक सक्रियता बढेको भन्दै नासाले एक उच्चस्तरीय चेतावनी जारी गर्दै जीपीएस प्रणाली, रेडियो सञ्चार र विद्युत् पूर्वाधारमा असर पर्ने सम्भावनाबारे सतर्क गराएको छ। यो चेतावनी २०२५ को...

फोनलाई चार्जमा राख्दा गर्नु हुन्न यी त्रुटी

काठमाडौँ । गर्मीमा फोन पड्किएको खबरहरू निकै सुन्नमा आउँछन् । गर्मीमा चार्जमा राख्दा स्मार्टफोन तात्छन् । फोन ओभरहिट हुँदा दूघर्टना समेत हुन सक्छन् । फोनलाई चार्जमा राख्दा केही कुरालाई ध्यान...

४० अर्ब हाराहारीको बजेट बनाउँदै कोशी प्रदेश

कोशीको आर्थिक वृद्धिदर ३.१३ प्रतिशत पुग्ने अनुमान, प्रतिव्यक्ति आम्दानी १,४१० डलर (पूर्णपाठ)

एकताको नारामा संस्थापनविरुद्ध एक हुँदै कांग्रेसको इतर पक्ष

सयौँ युवालाई ‘सहजकर्ता’ नियुक्त गर्दै सरकार, कार्यविधि अन्तिम चरणमा

बैंकिङ कसुर मुद्दामा वडाध्यक्ष पक्राउ

मधेस सरकारको नीति : १ करोडभन्दा कमका योजना नराखिने, टुक्रे योजना निरुत्साहित गरिने

आत्मनिर्भर बन्दै रौतहटका महिलाहरू

चार दिनपछि खुल्यो 'हिट एन्ड रन' को रहस्य : टिपर चालक पक्राउ

२ मतको अन्तरले रास्वपा बागमतीको सभापतिमा उत्सव अर्याल विजयी

यस वर्ष कामपाका १२८ स्थान डुबानको जोखिममा

छोरी जन्मिए प्रोत्साहन भत्ता !

सहकारीद्वारा विद्युतीय चार्जिङ स्टेसन सञ्चालनमा

भारतीय पर्यटकलाई पोखरा घुम्ने निम्तो

अवैध रूपमा नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गर्ने सवारीसाधान नियन्त्रणमा

आर्थिक र प्राविधिक अभावले करोडौँका डायलासिस मेसिन प्रयोगविहीन

रास्वपा गण्डकीको सभापतिमा नवीन त्रिपाठी विजयी

रास्वपा लुम्बिनी अधिवेशन : मतदान सुरु

रास्वपा लुम्बिनी प्रदेश सभापतिमा ६ जनाको उम्मेदवारी, निर्वाचनबाट नयाँ नेतृत्व चयन हुने

पाल्पामा ८४२ एचआइभी सङ्क्रमित फेला

भित्तेचित्रले बदलिँदै नेपालगन्जको रूप

माथिबाट खसेको ढुङ्गा लाग्दा १५ वर्षीया किशोरीको मृत्यु

मोबाइल चोरी मुद्दामा हिरासतमा रहेका थुनुवाको मृत्यु

अब राउटे बस्तीमा अनधिकृत प्रवेश रोकिने, मदिरामा कडाइ

कालीकोटको सबै पालिकालाई पूर्णखोप सुनिश्चित घोषणा

ढुसीजन्य रोगले धानको बेर्नामा क्षति, किसान चिन्तित

सुदूरपश्चिम प्रदेशसभा : वार्षिक नीति कार्यक्रम पारित

बाजुरा र हुम्लाको सीमा विवाद : सशस्त्र प्रहरी बलको टोली लाम्पाटा पुग्यो

निर्माण सामग्रीको मूल्यवृद्धिले सडक योजनाका कार्य प्रभावित

स्विट्जरल्यान्डको सुरुवाती अग्रता: १७ औँ मिनेटमा एम्बोलोको गोल

कतार र स्विट्जरल्यान्डको खेल सुरु

सन् २०२२ को प्रदर्शन सुधार्ने कतारको लक्ष्य

विश्वकपमा कतार र स्विट्जरल्यान्डको सुखद सुरुवातको खोजी