विज्ञान/प्रविधि

‘चन्द्रमाको धुलो र साङ्ला फिर्ता गर’ access_timeअसार ११, २०७९

अमेरिकी वैज्ञानिक संस्था (नासा) ले आफ्नो स्वामित्वमा रहेको चन्द्रमाको धुलो र साङ्ला फिर्ता गर्न मागेको छ । नासको कदमले पाँच लाख डलरमा बिक्री हुन लागेको ४० ग्राम माटो र तीनवटा मरेका साङ्ला बेचिनबाट जोगिएका छन् ।  अन्तरिक्ष एजेन्सीले यहाँस्थित आरआर अक्सनल...

कुन ग्रहमा कति समयसम्म जिउँदो रहन सक्छ मानिस ? access_timeअसार १०, २०७९

हामी शताब्दियौँ देखि यो पृथ्वीमा बसिरहेका छौँ । अन्य ग्रहबारे थाहा पाउने हाम्रो जिज्ञासाले हामीलाई चन्द्रमासम्म पुर्यायो । अब वैज्ञानिक मंगलमा पनि कदम राख्दैछन् । यी सबैको बीच धेरैको एउटै प्रश्न के छ भने के अन्य ग्रहमा पनि जीवन सम्भव छ ? के अन्य ग्रहमा पनि मानिस त्यसरी नै ...

कफी पिएर सपिङ गर्दा खल्ती रित्तिन सक्ने नयाँ अनुसन्धानको खुलासा access_timeअसार ९, २०७९

कफी पिउन शौख भएका मानिसहरुलाई कफी बारे यो कुरा सायद थाहा छैन होला । कफी पिउनु तपाईंका लागि महँगो पनि साबित हुनसक्छ । तर यहाँ कफी पिउँदा तपाईंको शरीरलाई कस्तो असर पर्छ भनेर हामीले यहाँ जानकारी दिन लागेका छैनौँ । हामील कफी पिउँदा तपाईंको खल्ती रित्तो पनि हुनस...

हाम्रो अनुहारमा हुर्किरहेका छन् किरा, ‘घर’ नै बनाइरहेका छन् : शोध access_timeअसार ८, २०७९

तपाईंको अनुहारमा लगातार घुन हुर्किरहेका छन् । राती ती घुनले तपाईंको अनुहारमा नै यौन सम्बन्ध स्थापित गर्छन् । आफ्नो जनसंख्या बढाउँछन् । टाउको छालामुनि छिराउँछन् । पुच्छर र अन्य अंग भने बाहिर निकाल्छन् । धर्तीमा भएका धेरैजसो मानिसको कहानी यस्तै नै हो । मानिस एउटा एक्लो जी...

अनरका तीन नयाँ स्मार्टफोन नेपाली बजारमा आउँदै access_timeअसार ८, २०७९

नेपाली बजारमा अनर ब्राण्डका तीन फरक मोडलका स्मार्टफोन सार्वजनिक हुने भएको छ । नेपालका लागि अनर को आधिकारिक बिक्रेता सेल्ट्रन नेपाल प्रालिले अनर एक्स७|एक्स८|एक्स९ बाजारमा ल्याउन लागेको हो ।  अनर एक्स७ मा ५ हजार एमएच ब्याट्री रहेको छ । यसले प्रयोगकर्ताहरूलाई एकै च...

वैज्ञानिकको दाबी – मानिसले मलद्वारबाट पनि सास फेर्न सक्ने ! access_timeअसार ८, २०७९

मानिसले अब मुखबाट मात्रै नभई आफ्नो मलद्वारबाट पनि सास फेर्न सक्ने वैज्ञानिकले दाबी गरेका छन् । वैज्ञानिकका अनुसार यसले ती व्यक्तिहरुलाई सहयोग गर्नेछ जसलाई सास सम्बन्धि समस्या छ । यो कुरालाई प्रमाणित गर्नका लागि अन्तरराष्ट्रिय स्तरको वैज्ञानिकको एक समूहले सुँगुर र मुसामा...

नेपालको पहिलो डिजिटल मार्केटप्लेस सुरु access_timeअसार ८, २०७९

इलान्स डिजिटल मिडिया प्रालिले सबै विज्ञापन, ब्रान्डिङ र मार्केटिङ आवश्यकताहरूको लागि नेपालको पहिलो डिजिटल मार्केटप्लेस eLancedigitalmedia.com सुरु गरेको छ । इलान्सले वेबसाइट डिजाइन, सर्च इन्जिन अप्टिमाइजेसन, सोसल मिडिया मार्केटिङ, गुगल विज्ञापन, मल्टिमिडिया लगायत सेवा...

दुईवटा ‘पृथ्वीजस्तै ग्रह’ भेटिए, नयाँ मल्टी–प्लानेट सिस्टम भेटियो access_timeअसार ७, २०७९

नासाको ट्रान्जिटिङ एक्सोप्लानेट सर्भे स्याटेलाइट मार्फत् अन्तरिक्षमा एक मल्टीप्लानेट सिस्टम (बहुग्रह प्रणाली) भेटिएको छ । यो सिस्टम पृथ्वीभन्दा केवल ३३ प्रकाश वर्ष टाढा छ । यसमा पृथ्वीको आकारका दुई ग्रह रहेका छन् । यो मल्टीप्लानेट सिस्टमको केन्द्रमा एउटा सानो र चिसो एम–ड्...

विश्वभरी सबैभन्दा सुन्दर छ यी महिलाको अनुहार, विज्ञानले मान्यो ! access_timeअसार ७, २०७९

विश्वमा सबैभन्दा सुन्दर अनुहार कसको छ ? विज्ञानले यो प्रश्नको जवाफ दिएको छ । अमेरिकी अभिनेत्री एम्बर हर्ड विश्वकी सबैभन्दा सुन्दर महिला हुन् । स्टेट अफ द आर्ट फेस म्यापिङ डाटाका अनुसार सुन्दरताको मामिलामा उनले किम कार्दासियन र बेलायती सुपरमोडल केस मोसलाई पनि पछि पारेकी ...

३२० केजीको प्राचिन कुकुर भेटियो, आकार भालु जत्रै access_timeअसार ६, २०७९

७५ लाख वर्ष अघि युरोपेली देशमा एउटा यस्तो मांसाहारी कुकुर घुम्थ्यो जुन भालुको आकारको हुने गर्दथ्यो । यसको तौल करिब ३२० किलोग्राम थियो । अब यो प्रजाति लोप भइसकेको छ । तर यसको अवशेष भेटिनु जीव–विज्ञानीका लागि खुसीको कुरा हो । किनभने उनीहरुले यो प्रजातिबारे थ...

खाल्डोमा प्राचिन भ्यागुताका ८००० हड्डी भेटिए, वैज्ञानिक चकित access_timeअसार ५, २०७९

बेलायतको क्याब्रिज नजिकै वैज्ञानिकले यस्तो कुरा फेला पारे, जसले उनीहरुलाई अचम्मित बनायो । बार हिलमा एउटा सडकको किनारामा उत्खननका बेला वैज्ञानिकले ८००० प्राचिन भ्यागुतोका हड्डी भेटेका हुन् । ती हड्डीहरु २०१६–२०१८ को बीचमा, फलामे युगमा बनेको एउटा घर नजिकै भ...

कूलिङ सिस्टमको साथ पोकोको नयाँ स्मार्टफोन आउँदै access_timeअसार ४, २०७९

पोकोको नयाँ स्मार्टफोन एफफोर फाइभजी जुन महिनाको २३ तारिखमा विश्वब्यापी रुपमा लञ्च गर्ने तयारी गरिएको छ। यस फोनमा शक्तिशाली प्रोसेसरदेखि लिएर क्यामेरासम्म पनि फुल फोकस दिइएको छ । पोको एफफोर फाइभजीलाई  पोको एक्सथ्री प्रोको प्रतिस्थापन पनि भनिएको छ । यसको...

वैज्ञानिकको आग्रहमा कुखुरालाई भाङ खुवाइँदै, आखिर किन ? access_timeअसार ३, २०७९

एन्टिबायोटिक्सबाट बचाउनका लागि थाइल्याण्डका किसानले आफ्ना कुखुरालाई भाङ खुवाइरहेका छन् । थाइल्याण्डको उत्तरमा रहेको शहर लाम्पाङमा कुखुरा फार्म सञ्चालन गरिरहेकाहरुले वैज्ञानिकको आग्रहमा पट–पोल्ट्री प्रोजेक्ट (पिपिपी) सुरु गरेका छन् । यो प्रोजेक्ट चियाङ्ग माई युनिभर्सिटी...

४००० वर्ष अघि मृत्यु भएकी महिला यस्ती थिइन्, वैज्ञानिकले गरे दाबी access_timeअसार २, २०७९

वैज्ञानिकले उत्तरी चेक गणराज्यको एक प्राचिन समाधि स्थलबाट महिलाको कंकाल भेटेका थिए, जुन करिब ४००० वर्ष पुरानो थियो । सुन्दर, कालो कपाल भएकी यी महिलाको अनुहारलाई अब रिकन्स्ट्रक्ट गरिएको छ । यी महिला ब्रोन्ज–एज बोहेमियाकी सबैभन्दा धनी महिलामध्ये एक भएको हुनसक्ने ब...

साढे चार क्विन्टलको मुसा ! access_timeअसार १, २०७९

एक समय यस्तो पनि थियो जब मुसाको तौल ९०७ किलोग्रामसम्म हुने गर्दन्थ्यो, भनिन्छ । अर्थात्, ती मुसा एउटा ठूलो साँढेको तौल बराबर हुन्थे । यद्यपि, नयाँ अनुसन्धानमा यसको एउटा मात्रै अवशेषमा भेटिएको खुलासा भएको छ । तर प्राचिन कालमा साधारणतया मुसाको आकार खच्चरको बराबर हुन्...

साइबर सुरक्षा विधेयक बनाउँदै सरकार, यस्तो छ मस्यौदा access_timeजेठ ३१, २०७९

प्रविधिको प्रयोग र पहुँच बढ्दै गएपछि सरकारले ‘साइबर सुरक्षा विधेयक’ बनाउने  प्रक्रिया अघि बढाएको छ । साइबर सुरक्षा विधेयक बनाउन नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले आवश्यक मस्यौदा तयार पार्दै छलफल अघि बढाएको हो । प्रविधिको प्रयोग र पहुँच बढेसँगै साइबर सुर...

मानिसको जीवित छालाबाट बनेको हो यो रोबोटिक औँला, आफैँ निको हुन्छ घाउ access_timeजेठ ३०, २०७९

वैज्ञानिक शोजी टेकुचीको लक्ष्य यस्तो रोबोट बनाउनु थियो जुन मानिसको औँला जस्तै होस् । आफ्नो यो लक्ष्यतर्फ अघि बढ्दै उनले हालै मानव कोसिकाबाट बनेको जीवित छालायुक्त एउटा रोबोटिक औँला बनाएका छन् । टोक्यो युनिभर्सिटीमा बायोहाइब्रिड सिस्टममा विज्ञ शोजी टेकुची र उनका सहयोगी...

‘अन्तरिक्षबाट अपतटीय मिथेन ग्याँस चुहावट देखिएको दावी’ access_timeजेठ २९, २०७९

वैज्ञानिकहरूले स्याटेलाइट डाटाको प्रयोग गरी पहिलोपटक समुद्रबाट चुहिएको शक्तिशाली ग्रीनहाउस ग्यास मिथेन पत्ता लगाउन सफल भएको एक अध्ययनले देखाएको छ ।  उक्त अनुसन्धानको निष्कर्षमा तेल तथा ग्याँस उद्योगबाट पहिले अदृश्य मिथेनका लप्का पत्ता लागेको बताइएको छ ।  अन्...

सूर्यको प्रतिरूप : ९० वर्षदेखिको विश्वको प्रयास सफलता नजिक access_timeजेठ २९, २०७९

दक्षिणी फ्रान्सको प्रोभेन्स क्षेत्रस्थित एउटा सानो पहाडबाट दुईवटा सूर्य देखिन्छ । एउटा साढे चार अर्ब वर्ष पुरानो सूर्य, जुन हामी सो ठाउँ पुग्दा अस्ताउँदै थियो । अर्को हजारौँ मानव मस्तिष्क र हातले बनाउँदै गरेको एकदम सुस्तरी उदाइरहेको कृत्रिम सूर्य । विशाल निर्माण क्षेत्रमा बनि...

मानिसको ओठ किन रातो हुन्छ ? access_timeजेठ २५, २०७९

तपाईंको ओठ रातो वा त्यससँग मिल्दोजुल्दो रङको किन हुन्छ भन्नेबारे कहिल्यै सोच्नुभएको छ ? हामी हरेक दिन ओठको उपयोग गर्छौँ । भिन्न भिन्न कामका लागि । यो यति नाजुक किन हुन्छ ? यो किन सुक्न थाल्छन् ? यो किन फुट्छन् ? मानिसको विकास त्यसरी किन भयो कि उनीहरुको ओठ बने जबकी पंक्ष...

जिराफको घाँटी यति लामो कसरी भयो, यस्तो छ कारण access_timeजेठ २४, २०७९

जिराफ आफ्नो लामो घाँटीका लागि परिचित छ । विद्यालयको पाठ्य पुस्तकमा हामीलाई एउटा सिद्धान्तबारे बताइएको थियो जसमा जिराफका पूर्वजले खानाका लागि निकै संघर्ष गरेको र रुखका पातहरु खान प्रयास गर्दा गर्दै उनीहरुको घाँटी लामो भएको बताइन्छ । तर चीनमा आधुनिक जिराफका पूर्वजको ...

‘मर्मेड बेड’ मा भेटियो महिलाको २१ सय वर्ष पुरानो कंकाल access_timeजेठ २३, २०७९

उत्तरी ग्रिसको कोजानी शहर नजिकै पुरातत्वविदले एक महिलाको कंकाल भेटेको छ । यो कंकाल काँसको एउटा बेडमा भेटिएको छ जसलाई शताब्दिऔँ अघि गाडिएको थियो । वैज्ञानिकका अनुसार यो कंकाल पहिलो शताब्दी इसा पूर्वको हो । जुन बेडमा यो कंकाल भेटिएको छ त्यसमा मत्स्य कन्या (मर्मेड...

चुम्बन किन गरिन्छ, कहाँबाट आयो ‘किस’ को चलन ? access_timeजेठ २२, २०७९

गहिरो सास फेर्नु, मुटु बेस्सरी धड्किनु र आँखाको नानी ठूलो हुनु । यो सब त्यतिबेला हुन्छ जब तपाईं एक–अर्कालाई ओठमा चुम्बन गर्नुहुन्छ । तर चुम्बनले किन तपाईंको शरीरमा उत्तेजना पैदा गर्छ ? यसलाई बुझ्न आवश्यक छ । दुई व्यक्तिले एकअर्कालाई ओठमा चुम्बन गर्दा सबैभन्द...

स्टेसन निर्माणका लागि अन्तरिक्षमा मानव यान पठाउँदै चीन access_timeजेठ २१, २०७९

चीनले तीन जना अन्तरिक्ष यात्रीहरूलाई अधूरो चिनियाँ अन्तरिक्ष स्टेसनको कोर मोड्युलमा लैजाने एउटा अन्तरिक्ष यान प्रक्षेपण गर्दैछ । स्टेसन निर्माण उन्नत चरणहरूमा प्रवेश गरिरहेका बेला उसले आइतबार अन्तरिक्ष यात्रीलाई स्टेसनको कोर मोड्युलमा पठाउन लागेको हो । अन्तरिक्ष यात्रीहरूले ६...

काखी किन गन्हाउँछ ? यस्तो छ यसको विज्ञान access_timeजेठ २०, २०७९

यदि तपाईं पनि पसिनाको दुर्गन्धले आजित हुनुहुन्छ भने सबैभन्दा पहिला यसको कारण थाहा पाउनुहोस् र त्यसपछि यसको निवारण । सुन्दा अचम्म लाग्ला जुन पसिनाको दुर्गन्धले तपाईंलाई तनाव दिइरहेको छ, त्यो वास्तवमा गन्ध हीन हुन्छ । त्यसो भए पसिनाबाट दुर्गन्ध किन आउँछ, आज यसबारे जान्ने क...

Page 1 of 33