साहित्य

फूलमाया–८

“मैले साँच्चो साँच्चो भनेको गन्जु !” आँपको फेदतिरबाट आएको चिनेचिने जस्तो स्वरमा फूलमायाले सुनी । फरिकोमा लिप्पिक टाँसिएर सास दबाउँदै ऊ उभिई । “सारा गाउँ सिनोसरी जस्तो गन्हाएको छ ।” त्यो...

जब म चुँडिएँ...

म फुल्न चाहन्थेँ– रङ्गीचङ्गी फूलझैँ। म आफूलाई खुब प्रेम गर्दै, आफ्नै अस्तित्वलाई अँगालेर, पूर्ण स्वतन्त्र भई ! तर मेरो त्यो चाहना निर्दयी रूपमा लुछियो, चिथोरियो र उखेल्ने प्रयास गरियो। तर ती...

दक्षिण भारत यात्राका स्मृतिहरू

गोवाको मडगाउँ रेलवे स्टेसनबाट २०८२, पौष २३ का दिन हामी कोचीको यात्रामा निस्कियौँ। स्टेसनको भिडभाड र यात्रुहरूको चहलपहलबीच केही बेरको प्रतीक्षापछि ‘राजधानी एक्सप्रेस’ हाम्रो अगाडि आइपुग्यो। हामी हतारिँदै आफ्नो डिब्बामा...

फासीवादी मनोविज्ञानमाथि राजेन्द्र महर्जनको नयाँ पुस्तक

काठमाडौँ । लेखक तथा राजनीतिक विश्लेषक राजेन्द्र महर्जनको नयाँ पुस्तक ‘उन्मादः फासीवाद मन्थन’ बजारमा आएको छ । फासीवाद, नाजीवाद, सामूहिक उन्माद, श्वेत श्रेष्ठतावाद र समकालीन लोकप्रियतावादी राजनीतिको विश्लेषण गरिएको यस पुस्तकमा तीन...

किन गयौ तिमी ?

किन गयौ तिमी ? अहिले नै म भन्न सक्दिनँ, न त तिम्रो मौनताको अर्थ बुझ्न सकेँ, न त बिछोडको त्यो अन्तिम कारण नै। मनले त हजार प्रश्न सोध्यो, आँखाले...

मोहनचन्द्र अधिकारीको ‘जगेडा जिन्दगी’ सार्वजनिक

कीर्तिपुर । राजनीतिक दलका नेताहरूले मोहनचन्द्र अधिकारीको जीवन नेपाली राजनीतिको प्रेरणादायी पाटो भएको बताएका छन् । ‘नेपाली नेल्सन मण्डेला’ का उपनामले परिचित वरिष्ठ नेता मोहनचन्द्र अधिकारीको जीवनीमा आधारित पुस्तक ‘जगेडा...

राजेश ढुंगानाको 'मुटु फलाम भएर' लोकार्पण

काठमाडौँ। अग्रज कवि राजेश ढुंगानाको नविनतम् कवितासङ्ग्रह 'मुट' फलामको भएर' को लोकार्पण भएको छ । नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा आयोजित एक कार्यक्रममा रोचक घिमिरे, कृष्ण धरावासी, प्राडा लक्ष्मणप्रसाद गौतम, श्रीओम श्रेष्ठ...

खेल कविता : विश्वकप

टस जित्यौँ हामीले मस्कियौँ तिमी र म कारण– म थिएँ गोलकिपर तिमी थियौ स्ट्राइकर । छिर्‍यौँ मैदानमा हुटिङको हर्षमा तेजिलो भएँ म तिमी भयौ वेगवान् । देशको प्रतिष्ठाको प्रश्न थियो...

भाषा, साहित्य र संस्कृतिबिना समृद्धि अपूरो : सञ्चारमन्त्री तिमिल्सिना

काठमाडौँ । सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा.विक्रम तिमिल्सिनाले कला, साहित्य, भाषा र संस्कृति कुनै पनि राष्ट्रको शक्ति र पहिचानको आधार भएकाले तिनको संरक्षण र प्रवद्र्धनबिनाको समृद्धि अपूरो हुने बताएका छन् । गोरखापत्र...

धूमिलका तीन कविता

सन् ६० को दशक भारत अङ्ग्रेजी दासत्वबाट स्वतन्त्र त भइसकेको थियो तर स्वतन्त्रताको क्षितिजमा भारतीयहरूले देखेको सपना र आशावादिताबाट निराश हुँदै धोका अनुभव गर्दै थिए । समाजमा आधारभूत परिवर्तनका प्रतिज्ञाहरू...

समयको कठघरामा उभिएका स्वर

नेपाली गजलको समकालीन यात्रामा सामाजिक यथार्थ, राजनीतिक चेतना, प्रेम, विद्रोह र मानवीय संवेदनालाई एउटै संरचनाभित्र समेट्ने प्रयत्नहरू उल्लेखनीय रूपमा देखिएका छन् । यिनै प्रयत्नहरूमध्ये गजलकार पार्वती ज्ञवालीको गजलसङ्ग्रह परीक्षामा समय...

विजय मल्ल : जीवनको अन्तिम अध्याय

जीवनको उत्तरार्धमा विजय मल्ल मधुमेह रोगबाट पीडित थिए । साथै उनका आँखाले पनि उनलाई धोका दिन थालिसकेका थिए । खास गरेर उनी ०५६ साल वैशाखको अन्तिम सातादेखि थला पर्न थालेका...

वामपन्थी नेता मोहनचन्द्र अधिकारीको ‘जगेडा जिन्दगी’ पुस्तक सार्वजनिक हुने

काठमाडौँ । राजनीतिक स्वतन्त्रताका लागि १७ वर्ष कठोर जेल जीवन व्यतीत गरेका वरिष्ठ स्वतन्त्रता सेनानी एवं वामपन्थी नेता मोहनचन्द्र अधिकारीको जीवन र सङ्घर्षमा आधारित पुस्तक ‘जगेडा जिन्दगी’ सार्वजनिक हुने भएको...

साताव्यापी ‘हिमालयन लिटरेचर फेस्टिभल’ सम्पन्न

काठमाडौँ । ‘नयाँ विश्व व्यवस्थामा उन्माद, उपचार र सिर्जनात्मक लेखन’ भन्ने मूल विषयमा केन्द्रित ‘हिमालयन लिटरेचर फेस्टिभल एण्ड राइटर्स वर्कसप, २०२६’ सम्पन्न भएको छ । आठ दिनसम्म चलेका साहित्यिक संवाद,...

एउटै मञ्चबाट २० कृति विमोचन

काठमाडौँ । लेखक तथा साहित्यकार खुशीराम डौलियाद्वारा लिखित १८ सहित २० वटा कृति एकै पटक विमोचन गरिएको छ । आइतबार नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा आयोजित कार्यक्रममा विभिन्न विधाका २० वटा कृति...

विजय मल्ललाई प्राप्त पुरस्कार

विजय मल्ल स्वाभिमानी प्रवृत्तिका स्रष्टा थिए । शिर ठाडो पारेर हिँड्नु उनको जन्मजातकै नैसर्गिक विशेषता थियो । त्यसैले उनी पुरस्कारका पछि पनि लागेनन् । बरु केही पुरस्कार नै उनका पछि...

फूलमाया– ७

साहु कान्छाका घरमा एक हुल भलाद्मी जम्मा भए । आँपका पातका बिचबाट छिर्दै भुइँसम्म आइपुगेका झुल्के घामका मधुरा किरणले स्याउले बजारलाई म्वाई खाए । पर्धान बाजे छालाको मुडामाथि गम्भीर मुद्रामा...

आगोका लप्का हौँ हामी सबै

मेक्सिकोको चियापासमा जन्मेकी मिकेयास् सान्चेज रैथाने भाषा ‘जोक’ मा सृजनारत कवि हुन् । ‘हाउ टु वि अ गुड स्याभेज एण्ड अदर पोयमस्’ कविता संग्रह छ उनको । लेखन, अनुवाद र...

अण्डाकार चित्र

अमेरिकी स्वच्छन्दतावाद (ट्रान्सिन्डेन्टालिज्म)का हस्ती एड्गर एलन पो (१८०९–१८४९) विशेषतः मनोवैज्ञानिक, रहस्यमयी तथा अँध्यारो पक्षलाई उजागर गर्ने ‘गथिक’ शैलीका कथाहरूका लागि प्रसिद्ध छन् । उनलाई प्रायः आधुनिक ‘होरर’ र जासुसी कथाका...

काठमाडौँमा कलिङ्गा साहित्य महोत्सव सुरु (तस्बिरहरु)

काठमाडौँ । दक्षिण एसियाली साहित्य, कला र संस्कृतिको साझा मञ्चका रूपमा स्थापित चौथो काठमाडौँ कलिङ्गा साहित्य महोत्सव आजदेखि काठमाडौँस्थित होटल हिमालयमा सुरु भएको छ। दुई दिनसम्म सञ्चालन हुने महोत्सव आजदेखि...

प्रदीप परियारले बजारमा ल्याए ‘सियोधागो’

काठमाडौँ । मानवअधिकार तथा सामाजिक न्यायका अभियन्ता प्रदीप परियारको संस्मरणात्मक पुस्तक ‘सियोधागो’ बजारमा आएको छ। काठमाडौँको गैरीधारास्थित एलिस रिसेप्सन्समा बिहीबार आयोजित एक विशेष समारोहका बिच पुस्तकको औपचारिक लोकार्पण गरिएको हो। कार्यक्रममा...

साहित्य मानव सभ्यताको आत्मबोध गर्ने सशक्त माध्यम हो : सञ्चारमन्त्री

काठमाडौँ । सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिनाले प्रविधि, कृत्रिम बौद्धिकता र ‘एल्गोरिदम’द्वारा निर्देशित वर्तमान विश्वमा पनि साहित्यले मानव सभ्यता र जीवन–जगत्लाई बुझ्ने सशक्त आधारभूत माध्यमका रूपमा काम गरिरहेको बताएका...

हिमालयन लिटरेचर फेस्टिभल एण्ड राइटर्स वर्कशप २०२६ सुरु

काठमाडौँ । दक्षिण एसियाकै प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय साहित्यिक जमघटमध्ये एक मानिने ‘हिमालयन लिटरेचर फेस्टिभल एण्ड राइटर्स वर्कशप २०२६’ आजदेखि काठमाडौँमा सुरु भएको छ। आठ दिनसम्म सञ्चालन हुने महोत्सवमा नेपालसहित विभिन्न देशका...

‘पाणिनि तपो भूमि’ लाई ‘रण–अम्बिका’ सेवा पुरस्कार प्रदान

काठमाडौँ । रण अम्बिका शाह सेवा गुठीले पाणिनि तपो भूमि व्यवस्थापन, संरक्षण तथा संवर्द्धन समिति, अर्घाखाँचीलाई नगद रु. १ लाख ११ हजार १ सय ११ को राशि सहित ‘रण–अम्बिका सेवा...

१३ बुँदे घोषणा पत्र जारी गर्दै सकियो बागमती साहित्य महोत्सव

चितवन । गत शनिबारदेखि सुरु बागमती साहित्य महोत्सवको देस्रो संस्करण तेह्र बुँदे घोषणापत्र जारी गर्दै सम्पन्न भएको छ । बागमती प्रदेश सरकार संस्कृति तथा पर्यटन मन्त्रालयको आयोजना र भरतपुर महानगरपालिका...

ललितपुरको पत्रकारिता इतिहास पुस्तक विमोचन, सात पत्रकार सम्मानित

ललितपुर । नेपाल पत्रकार महासंघ ललितपुर शाखाले प्रकाशन गरेको ‘ललितपुरको पत्रकारिता इतिहास’ पुस्तक शनिबार विमोचन गरिएको छ । नेपाल पत्रकार महासंघ ललितपुर शाखाको २५औँ वार्षिक साधारण सभाका अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा पूर्वप्रधानन्यायाधीश...

उर्दु गजललाई मानवीयकरण गर्ने बशीर बद्र

चर्चित साहित्यकार/शायर डा. बशीर बद्र गत २८ मे, बिहीबारका दिन बिते। उनको निधनसँगै भारतीय साहित्यले आधुनिक उर्दु गजलका अन्तिम शिखर व्यक्ति पनि गुमाएको छ। बद्रको सिर्जनाका शब्दहरू साँघुरो साहित्यिक घेरा...

इलेक्ट्रिक हाजिरी

जुनसुकै कुरा नहुन्जेलसम्म भइदिए हुन्थ्यो जस्तो हुन्छ । भइसक्यो भने नभए पनि हुन्थ्यो अथवा नभई नहुने के नै थियो र झैँ लाग्छ । अथवा झन् नभएको भए त कति बेस...

कुन जातका हौ भाइ ?

भारतको उत्तर प्रदेश भदोहीमा ५ अगस्ट १९९४ मा जन्मिएका बच्चा लाल ‘उन्मेष’ पछिल्लो युवा पुस्ताका प्रखर भारतीय कवि हुन्। हालसम्म उनका ‘छिछले प्रश्न गहरे उत्तर’ एवं ‘कौन जात हो भाई’...

उपवास बस्ने कलाकार

पछिल्ला केही दशकयता पेशेवर रूपमा उपवास बस्ने कलाकारप्रति मानिसहरूको रुचि निकै घटेको थियो। एक समय यस्तो कला प्रदर्शन गरेर राम्रै कमाइ हुन्थ्यो, तर अब त्यो सम्भव थिएन। संसार बदलिइसकेको थियो। पहिले...

विजय मल्लका कृतिमा प्राज्ञिक मत

विजय मल्ल राजनीतिज्ञ थिए । राजनीतिमा समर्पित हुँदा पनि उनले साहित्य रचना गर्न छाडेनन् । २०१७ सालमा राजा महेन्द्रको कदमपछाडि उनी राजनीतिमा कहिले घुस्रेनन् । त्यसपछि उनले साहित्यलाई मात्र आफ्नो...

न्यानो गोआका मधुर सम्झना

काठमाडौँको पुस–माघको कठ्याङ्ग्रिने जाडोलाई केही दिन भएपनि छल्ने र दक्षिण भारतसँगै गोआको नयाँ संसार नजिकबाट चिन्न पाइने उत्साह बोकेर ०८२ पुस २० गते काठमाडौँबाट दिल्ली हुँदै भारतको गोआतर्फ उडान भरियो...

जगदीशका पाइलाहरू : प्रेम, संघर्ष र जिजीविषाको दस्ताबेज

मेरा गुरु वरिष्ठ चिकित्सक डा. जगदीशलाल वैद्यद्वारा लिखित “जगदीशका पाइलाहरू” कृति पढ्ने अवसर प्राप्त भयो । पुस्तक पढ्दै जाँदा त्यसमा अभिव्यक्त जीवनका अनुभूति, संघर्ष, प्रेम, पीडा र आत्मबलले मन अत्यन्त...

कोलोराडो घोषणापत्र’ जारी गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य सम्मेलन अमेरिकामा सम्पन्न

डेनभर । ९ बुँदे घोषणापत्र जारी गर्दै अमेरिकाको कोलोराडोमा आयोजित तीन दिने नवौँ अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य सम्मेलन भव्य रूपमा सम्पन्न भएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (अनेसास) केन्द्रीय कार्यसमितिको...

‘काठमाडौँ कलिङ साहित्य महोत्सव’ को चौथो संस्करण हुँदै

काठमाडौँ ।चौथो संस्करणको ‘काठमाडौँ कलिङ साहित्य महोत्सव’ यही जेठ २३ र २४ आयोजना हुने भएको छ । ‘सीमाभन्दा पर: परिवर्तनशील विश्वमा दक्षिण एसियाली साहित्य’ विषय रहेको दुई दिने महोत्सवमा दक्षिण...

अमेरिकाको कोलोराडोमा अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य सम्मेलन सुरु

काठमाडौँ । अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (अनेसास)को आयोजनामा नवौँ अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य सम्मेलन अमेरिकाको कोलोराडोमा शनिवार सुरु भएको छ । सम्मेलनको उद्घाटन मदन पुरस्कार विजेता प्रमुख अतिथि डा.नवराज लम्साल, समाजका...

‘हिमालयन लिटरेचर फेस्टिवल एन्ड राइटर्स’ जेठ १५ देखि

काठमाडौँ । नेपाली साहित्य र संस्कृतिको प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यका साथ यही जेठ १५ गतेदेखि २२ गतेसम्म ‘हिमालयन लिटरेचर फेस्टिभल एन्ड राइटर्स’ आयोजना हुने भएको छ । ह्वाइट लोटस बुकसप र कवि...

धीरेन अनुपमको ‘प्रच्छाया’ विमोचन

सुर्खेत । सुर्खेती साहित्यकार तथा गजलकार धीरेन अनुपमको ‘प्रच्छाया’ नामक गजल सङ्ग्रह विमोचन गरिएको छ । शनिबार बेलुका मध्यपश्चिम विश्वविद्यालयमा एक कार्यक्रमको आयोजना गरेर उनको उक्त गजल पुस्तक विमोचन गरिएको...

विजय मल्लको राजकीय प्रज्ञाप्रतिष्ठानमा संलग्नता

विजय मल्ल साहित्य, राजनीति र सङ्गठनमा बराबरीजसो भिजेका थिए । साहित्यिक सङ्गठनको सिलसिलामा उनी ०१२ सालदेखि आबद्ध थिए । त्यतिबेला उनी नेपाली लेखक सङ्घको सेक्रेटरीमा चुनिएका थिए । ०१३ सालमा...

डाक्टरका रूपमा गोविन्द केसीले देखेको नेपाल

हाड जोर्नी विशेषज्ञ तथा सामाजिक अभियन्ता डा. गोविन्द केसीले तस्बिरहरूको सङ्गालो र सन्दर्भलाई समेटेर पुस्तक प्रकाशित गरेका छन् । करिब चार दशक लामो चिकित्सक पेसामा सक्रिय रहेका केसी ०७६ असोज...

झापामा दुई सय ८५ जनालाई रोजगारी

मुख्यमन्त्री कार्यालयका ‘जलेको’ भनिएका ३० थान ल्यापटप र १४ थान मोबाइल कसले चोर्‍यो ?

सुनसरी र मोरङका स-साना नदीमा आकस्मिक बाढीको जोखिम, सतर्क रहन आग्रह

गाईलाई यातना दिएर टिकटक भिडियो बनाउने सिटी सफारी चालक पक्राउ

जनकपुरधाममा रामजानकी अन्तर्राष्ट्रिय रंगशाला बन्ने

मधेस सरकारद्वारा ११ महिनामा ३० अर्ब १७ करोड राजस्व सङ्कलन

गर्मीले मधेसको जनजीवन प्रभावित : बिरामी बढे, मजदुर वर्ग मारमा

स्रोत नखुलेको ३२ लाख नगदसहित दुई जना पक्राउ

रास्वपाको प्रतिनिधि सङ्ख्या ४ हजारभन्दा बढी

पानीको मुहान, धारा, इनार सफा गरेर नेवार समुदायले मनाए सिथि नखः पर्व (तस्बिरहरू)

हेटौँडाका उद्योगबाट चार करोड बक्यौता सङ्कलन

सामूहिक आवासका लागि पाँच करोड विनियोजन

मुस्ताङमा चक्रपथ निर्माण

‘एक विद्यालय एक करेसाबारी’ सञ्चालन गर्दै गैँडाकोट

एघार महिनामा म्याग्दी हुँदै सात लाख पर्यटक मुस्ताङ पुगे

गण्डकीमा एक लाख ४१ हजार बढी ट्राफिक कारबाही, रु १२ करोड ६९ लाख राजस्व सङ्कलन

लुम्बिनीमा विशेष योगाभ्यास कार्यक्रम

तुलसीपुरमा दुई अटो एक-आपसमा ठोक्किँदा ९ जना घाइते

स्वर्गीय नुमराज पोखरेलको स्मृतिमा विद्यालयमा खानेपानी धारा निर्माण, लियो क्लबद्वारा हस्तान्तरण

गन्धर्व समुदायका महिला तरकारीखेतीमा

सांसदहरूले औँल्याए कमजोरी नै कमजोरी

कर्णालीमा एमालेले भन्यो– ‘मन्त्री नै आयोजक हुने, त्यसमा सरकारको लगानी हुने कुरा अलिकति स्वार्थ बाझिएको हो कि ?’

गोरेटो बाटोमा भेटिएको शवको रहस्य खुल्यो : श्रीमती र छोराले गरे हत्या

कोशी अस्पतालको अतिक्रमित जग्गा खाली गर्न १५ दिने अल्टिमेटम

डोटीमा सशस्त्र प्रहरीको विपद् व्यवस्थापन बेस स्थापना

अत्यधिक गर्मीले विद्यालयमा १२ दिन बिदा

बैतडीमा बस दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु, १० जना घाइते

बैतडीमा बस दुर्घटना अपडेट : ९ जना घाइते

वीर अस्पताल र ट्रमा सेन्टरको गैरकानुनी नियुक्ति प्रक्रियाविरुद्ध अख्तियारमा उजुरी

रास्वपा टाल्ने ‘सुपर–ग्लु’ नबनोस् चितवन महाधिवेशन

कक्षा १२ को नतिजा छिटो ल्याउन उत्तरपुस्तिका जाँचमा हतार गरिएको होइन : शिक्षामन्त्री

आर्थिक रूपान्तरणका लागि कृषि नै मुख्य आधार : शिक्षामन्त्री पोखरेल

उदयपुरमा १७ केजी गाँजासहित एक जना पक्राउ

श्रमिकको स्वर्ण युग : तीन महिना काम, बाँकी समय आराम

क्यानडालाई झट्का, स्टार मिडफिल्डर विश्वकपबाट बाहिरिए

बालकुमारीमा खैरो हेरोइन काराेबारीमाथि गोली प्रहार

यस्ता छन् मन्त्रिपरिषद् बैठकका निर्णय

जारी विश्वकपमा आत्मघाती गोलको सङ्ख्या ७ पुग्यो